ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 2005
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

08457) SRPSKA VOJVODINA U HABSBURŠKOJ MONARHIJI 1690 - 1920 , Dejan Mikavica , Stylos Novi Sad 2005 , Istorija ideje o državi i autonomiji prečanskih Srba

spravljen i rekonstruisan tekst:
Rad dr Dejana Mikavice pod navedenim naslovom vrlo je dobar presek istorije Srba-prečana u Austrijskoj carevini s težištem na političkoj tematici, odnosno na prikazu njihove borbe za autonomni status, zasnovan na njihovim istorijskim zaslugama i crkveno-narodnim privilegijama, dobijenim od austrijskih careva u XVII i XVIII veku.
Sadržina rukopisa prikazana je u sedam poglavlja, kojima prethodi kraći uvod, a kruniše ih sažeti zaključak.
Autor je koncizno prikazao ključne momente iz borbe za očuvanje privilegija i istakao značaj zahteva za teritorijalnom autonomijom, posebno iznetim 1694, 1708, unekoliko 1744, a naročito 1790. na Saboru u Temišvaru, da bi zaključio da je, sticajem okolnosti, sve to ostalo na nivou ideje, a da je ostvarena samo fiktivna građanska ravnopravnost Srba kao pravoslavne populacije u odnosu na mađarsku narodnost, i crkveno-školska autonomnost bez priznavanja Srba kao posebne, priznate i ravnopravne nacije.
U poglavlju „POKRET (1848–1849)“ autor prikazuje prelomne događaje, u kojima se politički zahtevi Srba u Carevini radikalizuju. Istaknuti su zahtevi za proglašenjem Srpske Vojvodine, s akcentom na to da politički interesi Srba ulaze u direktan sukob s mađarskim nacionalnim pokretom. Autor uspešno analizira delovanje vojnih i civilnih struktura, odnosno rad Glavnog odbora i ulogu vožda Đorđa Stratimirovića i patrijarha Josifa Rajačića u ovim zbivanjima.
Period „BAHOVOG APSOLUTIZMA (1849–1860)“ prikazuje vreme postojanja Vojvodstva Srbije i Tamiškog Banata, s posebnom pažnjom na to u kojoj meri su obećane privilegije ostvarene, kao i na opšti politički i društveni pritisak pod bečkim apsolutizmom.
U delu posvećenom „ERI KOMPROMISA (1860–1867)“, rad je posvećen politici srpskog elitnog okupljanja, u čemu je najznačajniju ulogu imao Svetozar Miletić. Miletić je srpsku politiku okrenuo od Beča prvenstveno prema Pešti, verujući da bi Srbi i Mađari mogli naći zajednički sporazum na bazi priznanja mađarske autonomnosti, uz uslov da Mađari pristanu na autonomnost Srba u Ugarskoj. Poučen gorkim iskustvom iz 1848. godine, Miletić je napustio iluzije o austrijskoj pomoći. Stanovište o Mađarima kao jedinom državotvornom faktoru u Ugarskoj, međutim, pokazalo se kao plemenita zabluda, iako je i kod pojedinih srpskih političara i javnih radnika bilo elastičnijeg odnosa prema nacionalnom pitanju u Ugarskoj, što je autor dobro i kritički uočio i procenjivao.
U najopširnijem poglavlju „SABORI I STRANKE (1861–1910)“, dr Mikavica, počevši sa Blagoveštenskim saborom 1861. godine, kroz vizuru zakonskih rešenja analizira i daje sažetu istoriju političke borbe, pre svega kroz delovanje Svetozara Miletića, Mihaila Polita-Desančića i rad političkih partija tog doba.
mek povez, format 14 x 20,5 cm , ćirilica, 204 strane