ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 2001
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

08423) TAJNI RAT UDBE PROTIV HRVATSKOG ISELJENIŠTVA , Bože Vukušić , Klub hrvatskih povratnika iz iseljeništva Zagreb 2001 ,
Obimna istraživačko-publicistička studija ,predstavlja jedno od prvih celovitih dela u Hrvatskoj koje se sistematski bavi operacijama jugoslovenskih tajnih službi protiv političke emigracije. Knjiga je zasnovana na tada novodostupnim dokumentima, dosijeima i poverljivim izveštajima koje je državna bezbednost decenijama skrivala.
Tekst knjige podeljen je u četiri velike tematsko-hronološke celine i funkcioniše kao povezana celina bez izdvajanja podnaslova.
Knjiga započinje detaljnom analizom i mapiranjem političkih organizacija hrvatskog iseljeništva u periodu nakon Drugog svetskog rata, gde autor pruža uvid u strukturu, ciljeve i unutrašnju dinamiku ključnih emigrantskih udruženja. U ovom delu se detaljno opisuju organizacije poput Hrvatskog oslobodilačkog pokreta (HOP), Hrvatskog narodnog odbora (HNO), Hrvatskog narodnog otpora (HNO) i radikalnijeg Hrvatskog revolucionarnog bratstva (HRB), kao i uloga tradicionalnih stranaka poput Hrvatske seljačke stranke (HSS). Vukušić opisuje kako su ova udruženja, uprkos čestim unutrašnjim podelama i ideološkim razmimoilaženjima, održavala ideju o stvaranju samostalne države.
Nakon mapiranja emigracije, tekst prelazi na genezu, ustrojstvo i operativne metode jugoslovenskog bezbednosno-obaveštajnog aparata, pri čemu pojam „Udba“ koristi kao zbirni naziv koji obuhvata Ozniju, Udbu, KOS i Službu državne bezbednosti (SDB). Autor rekonstruiše kako su ove službe, organizovane po uzoru na sovjetski NKVD, razvile izuzetno složenu i efikasnu mrežu za nadzor i infiltraciju. Kroz primarnu arhivsku građu objašnjava se kako je sistem funkcionisao: od prikupljanja informacija i otvaranja tajnih dosijea, preko vrbovanja doušnika unutar samih iseljeničkih klubova, pa sve do sprovođenja specijalnih operacija sa ciljem kompromitovanja emigranata pred stranim vlastima.
Centralni i najdramatičniji deo knjige posvećen je direktnim napadima, otmicama i vansudskim likvidacijama hrvatskih političkih iseljenika širom Evrope i sveta. Vukušić hronološki dokumentuje desetine slučajeva u kojima je jugoslovenski režim koristio profesionalne ubice i agente kako bi eliminisao najistaknutije vođe pokreta. Knjiga donosi detaljne podatke o atentatima u Nemačkoj, Francuskoj, Švedskoj i drugim zemljama, razotkrivajući zakulisne naredbe koje su stizale iz samog državnog vrha u Beogradu.
Kao ključni primer i simbol ovog sukoba, završni deo knjige u potpunosti je posvećen sudbini Bruna Bušića, jednog od najpoznatijih hrvatskih političkih emigranata i disidenata, koji je ubijen u Parizu 1978. godine. Autor detaljno rekonstruiše Bušićevo delovanje, njegov značaj za nacionalni pokret, ali i obaveštajnu operaciju koja je prethodila njegovom ubistvu, pretvarajući njegovu biografiju u paradigmu celokupnog stradanja političke emigracije.
Knjiga se završava osvrtom na dugoročne posledice delovanja ovih tajnih mreža, uz tezu da su strukture i agenti bivše službe zadržali značajan zakulisni uticaj na političke i društvene procese na Balkanu čak i nakon raspada Jugoslavije.
3. dopunjeno izdanje, mek povez, format 16,5 x 24 cm , latinica, ilustrovano, 538 strana