Godina izdanja: 1990
ISBN: 86-313-0196-5
Jezik: Hrvatski
Autor: Strani

Znanje 1990 371 strana

odlična očuvanost

zpk

„Habzburška monarhija 1809–1918“ istoričara Alana Džona Persivala Tejlora predstavlja političku i diplomatsku istoriju Habzburške monarhije od Napoleonovih ratova do njenog raspada na kraju Prvog svetskog rata.

Tejlor prati kako je Austrijsko carstvo, a od 1867. Austro-Ugarska, pokušavalo da opstane kao multinacionalna država u periodu snažnog razvoja nacionalizma, liberalizma i ideje nacionalnih država. Posebnu pažnju posvećuje odnosima između različitih naroda unutar monarhije i stalnoj potrebi habzburške dinastije da održava ravnotežu između njihovih političkih interesa.

Jedna od centralnih tema jeste austrijsko-nemačko pitanje. Tejlor prikazuje rivalstvo Austrije i Pruske za vodeću ulogu među nemačkim državama, završeno austrijskim porazom u ratu 1866. godine. Posle stvaranja Nemačkog carstva 1871, Habzburška monarhija morala je da prilagodi svoju politiku novom odnosu snaga u srednjoj Evropi.

Važan preokret predstavlja Austro-ugarska nagodba iz 1867. godine, kojom je stvorena dvojna monarhija. Tejlor analizira njene institucije i probleme, naročito položaj Mađarske, Čeha, Južnih Slovena i drugih naroda. Nacionalno pitanje postaje sve značajnije, dok se istovremeno pojačava suparništvo sa Rusijom na Balkanu.

Veliki deo knjige posvećen je Balkanu i spoljnoj politici Austro-Ugarske. Bosna i Hercegovina, Srbija, Crna Gora i odnosi sa Rusijom zauzimaju važno mesto u priči o postepenom pogoršavanju međunarodnog položaja monarhije. Aneksija Bosne i Hercegovine 1908. dodatno je zaoštrila odnose sa Srbijom i Rusijom.

Završni deo prati Prvi svetski rat i raspad Habzburške monarhije 1918. godine. Tejlor povezuje njen kraj sa kombinacijom vojnih poraza, nacionalnih pokreta, unutrašnjih političkih problema i promenjenih međunarodnih odnosa.

Knjiga je, dakle, istovremeno istorija jedne dinastije, multinacionalne države i srednjoevropskog sistema moći. Posebno je korisna za razumevanje Austrije, Mađarske, Balkana i nacionalnog pitanja u XIX i početkom XX veka.

Ključne reči

Habzburška monarhija

Austrijsko carstvo

Austro-Ugarska

Habzburzi

Franc Jozef

Marija Terezija

Napoleonovi ratovi

Bečki kongres

Austrija

Mađarska

Pruska

Nemačko pitanje

Austro-ugarska nagodba 1867.

nacionalizam

nacionalno pitanje

multinacionalna država

Česi

Slovaci

Poljaci

Južni Sloveni

Srbija

Crna Gora

Bosna i Hercegovina

Balkan

Rusija

Istočno pitanje

Berlinski kongres

aneksija Bosne i Hercegovine

Prvi svetski rat

raspad Austro-Ugarske

srednja Evropa

evropska diplomatija

imperijalizam

dinastija Habzburg

istorija XIX veka

istorija XX veka