ISBN: 128
Godina izdanja: 1980
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Lazar Rakić
Izdavač: Društvo istoričara Vojvodine
Godina: 1980
Obim: 167 str.

Knjiga „Kratak pregled prošlosti Novog Sada od antičkih vremena do 1944. godine“ istoričara Lazara Rakića (objavljena 1980. godine u izdanju Društva istoričara Vojvodine) donosi sažet hronološki pregled razvoja grada.

Knjiga predstavlja pitak i sistematičan istorijski vodič kroz vekove razvoja vojvođanske prestonice. Napisana sa namerom da bude pristupačna široj publici, ona uspešno balansira između naučne tačnosti i dinamičnog pripovedanja.

Knjiga je koncipirana kao hronološki mozaik. Autor vas vodi kroz ključne prekretnice bez zatrpavanja suoparnim podacima, fokusirajući se na to kako su globalni sukobi i političke promene oblikovali sudbinu običnog čoveka i arhitekturu grada. Kroz stranice ćete pratiti dramatičnu transformaciju prostora – od strateške vojne tačke na Dunavu gde se lome interesi velikih carstava (Rimskog, Otomanskog, Habzburškog), pa sve do rađanja modernog građanskog društva.

Poseban akcenat je stavljen na žilavost lokalnog stanovništva. Knjiga slikovito prikazuje kako je Novi Sad uspevao da se podigne iz pepela nakon velikih razaranja i kako je, uprkos pritiscima, uspeo da izgradi status kulturnog i prosvetnog svetionika (zbog kojeg je i dobio epitet „Srpska Atina“).

Poslednja poglavlja donose emotivan i napet osvrt na prvu polovinu 20. veka, opisujući godine ponosa, naglog urbanog razvoja, a zatim i najteža iskušenja i stradanja tokom okupacije, koja se završavaju preokretom i oslobođenjem grada.

Ovo je idealno štivo za sve koji žele da razumeju „duh Novog Sada“ i saznaju kako su se preplitali uticaji različitih naroda i kultura koji danas čine prepoznatljivi vojvođanski mentalitet.



Autor knjige je prof. dr Lazar Rakić (1929–1992), jedan od najistaknutijih srpskih istoričara svoje generacije i dugogodišnji profesor na Univerzitetu u Novom Sadu.

Rođen je i preminuo u bačkom selu Nadalj. Njegovo odrastanje i školovanje obeležili su teški istorijski i ideološki lomovi Drugog svetskog rata i posleratnog perioda, koji su duboko pogodili njegovu porodicu. Uprkos nedaćama, uspeo je da izgradi zavidnu akademsku karijeru. Kao istoričar, dr Rakić se primarno specijalizovao za noviju istoriju Vojvodine (prevashodno za period od revolucije 1848. do kraja Prvog svetskog rata 1919. godine). Važio je za izuzetno predanog arhivskog istraživača. Pored sinteze o prošlosti Novog Sada, napisao je fundamentalne i izuzetno cenjene monografije o istoriji Srpske narodne radikalne stranke u Vojvodini. Takođe je proučavao istorijat fruškogorskih manastira, a iz ljubavi prema zavičaju napisao je i detaljnu monografiju svog rodnog sela Nadalja. Savremenici ga pamte kao vrsnog pedagoga i predavača na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu, koji je uspevao da prenese ljubav prema lokalnoj istoriji na brojne generacije studenata.

Njegov rad karakteriše spajanje stroge naučne metodologije i akribije sa stilom koji je pitak i razumljiv običnom čitaocu, što se jasno vidi i u knjizi o prošlosti Novog Sada.