Godina izdanja: 2022
ISBN: 978-86-87713-77-2
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor - osoba Branković, Boško M., 1984-
Micić, Milan, 1961-
Naslov Petrovčani srpski dobrovoljci i njihovo naseljavanje u Vojvodinu : (1914-1941) / Boško M. Branković, Milan Micić
Vrsta građe knjiga
Jezik srpski
Godina 2022
Izdavanje i proizvodnja Novi Sad : Sajnos : Udruženje `Petrovčani`, 2022 (Novi Sad : Sajnos)
Fizički opis 275 str. : ilustr. ; 25 cm
(Sajnos; karton)
Napomene Ilustr. i na oba spojna lista
Tiraž 500
Biografije autora: str. 270-271
Napomene i bibliografske reference uz tekst
Bibliografija: str. 259-269.
Predmetne odrednice Prvi svetski rat 1914-1918 -- Srpski dobrovoljci -- Bosanski Petrovac
Kolonizacija -- Vojvodina -- 1914-1941

PREDGOVOR
Monografska istoriografska studija dr Boška Brankovića i dr Milana Micića Petrovčani srpski dobrovoljci i njihovo naseljavanje u Vojvodinu (1914–1941) otkriva jedan zaboravljeni svet.
Svet potisnut iz kolektivnog sećanja petrovačkih Srba a pritisnut isključivim kolektivnim pamćenjem narodnooslobodilačke borbe u Drugom svetskom ratu (1941–1945.) u kojem su Srbi iz Bosanskog Petrovca na širem planu imali zapaženu ulogu. Tako je komunistička, pobednička ideologija, ideologija koja je proizišla iz ishoda Drugog svetskog rata na tlu Jugoslavije razvijajući kulturu sećanja na sopstvenu prošlost organizovala kulturu zaborava na svet ratnika Petrovčana, dobrovoljaca srpske vojske u Velikom ratu (1914–1918.) ostavljajući ga van prostora pamćenja i duhovne i etičke komunikacije sa generacijama koje su dolazile.
Petrovčani – dobrovoljci u srpskoj vojsci našli su se u boj dolazeći iz SAD gde su radili kao pečalbari ili iz redova ratnih zarobljenika koji su se predali srpskoj, ruskoj ili italijanskoj vojsci, kao i hiljade drugih prekodrinaca, prekosavskih i prekodunavskih Srba, tada žitelja i državljana Austrougarske. Na taj način Srbi Petrovčani menjali su i vojsku i državu boreći se u srpskoj vojsci za srpsku nacionalnu ideju, doprinoseći pobedi srpske vojske u svetskom ratu i stvaranju jugoslovenske države 1918. godine, čiji su simboli i čuvari u nastupajućim decenijama i bili bez obzira na često teške posledice po sebe i svoje porodice.
Po završetku rata ovaj svet selio se iscrpljen velikim svetskim sukobom kao i glađu i siromaštvom u rodnom kraju; ka Bačkoj, Banatu i Baranji vodili su ih državni i nacionalni ciljevi prve jugoslovenske države, ali i njihova duboka potreba traganja za „boljim životom“ ka „obećanoj zemlji belog hleba“.
Sto godina od pomenutih događaja, u godinama obeležavanja godišnjice Velikog rata, tek delimično je osvetljena vojna i politička uloga dobrovoljaca srpske vojske u ratnim događanjima 1914–1918. godine. Obeležavanje stogodišnjice početka kolonizacije vojvođanskih oblasti (Banat, Bačka, Baranja, Srem) 2021. godine bio je podstrek zavičajnom Udruženju Petrovčani Novi Sad i ljudima koji ga vode da podstaknu ideju pisanja istoriografske monografske studije o dobrovoljcima srpske vojske iz Bosanskog Petrovca i njihovom naseljavanju na prostor Vojvodine u međuratnom periodu i na taj način osvetle do sada taj zagušeni i zaboravljeni petrovački svet rasut po banatskim i bačkim kolonijama nastalim između dva svetska rata.
Taj plemeniti cilj da se prikažu Petrovčani ratnici srpske vojske bio je podstaknut željom da se popuni praznina u kolektivnom zavičajnom pamćenju Petrovčana i njihovih potomaka i da se istakne kontinuitet ratničkog i patriotskog duha Srba Bosanskog Petrovca u 20. veku. Rukovodstvo Udruženja Petrovčani išlo je tragom uspešne aktivnosti prilikom objavljivanja fototipskog izdanja antropogeografske studije Petra Rađenovića o Bosanskom Petrovcu i okolini kojom su pokazali da se pored zavičajnog zaborava i njegovog folklornog i zavičajno homogenizujućeg karaktera valja pozabaviti temama koje neguju dublje, trajnije i organizovanije sećanje na nacionalni i zavičajni identitet. Ovakav pristup, koji Udruženje Petrovčani stavlja iznad aktivnosti drugih sličnih zavičajnih udruženja, doneo je monografiju autora Boška Brankovića i Milana Micića, ali i otvorio potrebu i zadatak da se istraži jedva načeta tema kolonizacije partizanskih porodica posle Drugog svetskog rata na području Vojvodine kao i seoba ličkih porodica u okolinu Bosanskog Petrovca posle austrougarske okupacije Bosne i Hercegovine 1878. godine.
Odbor za realizaciju projekta monografske istoriografske studije dr Boška M. Brankovića i dr Milana Micića Srpski dobrovoljci iz okoline Bosanskog Petrovca i njihova kolonizacija u Vojvodinu (1914–1941.) učinio je veliki napor da se objavi ova značajna studija. Spisak dobrovoljaca iz Bosanskog Petrovca sastavili su autori monografije i Mirko Latinović, sa svešću o njegovoj mogućoj nepotpunosti, što otvara mogućnost njegove dopune u eventualnom drugom izdanju.
U Novom Sadu,
O Svetom Luki, 2021. godine
dr Boško M. Branković
dr Milan Micić
Udruženje Petrovčani Novi Sad

SADRŽAJ
Predgovor 7
Dr Milan Micić:
SRPSKI DOBROVOLJAČKI POKRET (1914–1918) 9
Dr Boško M. Branković: KRATKA ISTORIJA BOSANSKOG PETROVCA OD AUSTROUGARSKE OKUPACIJE DO POČETKA PRVOG SVJETSKOG RATA (1878–1914) 73
Dr Boško M. Branković: BOSANSKI PETROVAC I PETROVČANI U PRVOM SVJETSKOM RATU (1914–1918) 104
Dr Milan Micić: KOLONIZACIJA PETROVČANA U VOJVODINU (1920–1941) 140
Dr Boško M. Branković, dr Milan Micić i Mirko Latinović:
SPISAK DOBROVOLJACA IZ VELIKOG RATA 1914–1918. SREZA I OPŠTINE BOSANSKI PETROVAC 191
FOTOGRAFIJE I PRILOZI 230
ZAKLJUČAK 247
CONCLUSION 253
IZVORI I LITERATURA 259
BIOGRAFIJE AUTORA 270
SPISAK DONATORA 273

MG P79 (N)