Godina izdanja: 1988
ISBN: 86-349-0101-7
Jezik: Hrvatski
Autor: Strani

Njegov postanak, njegovo mijenjanje, njegovi izgledi

Naprijed 1988 636 strana : ilustrovano

očuvanost 5-

zpk

Grad u istoriji je jedno od najznačajnijih dela o istorijskom razvoju grada. Mumford ne posmatra grad samo kao skup zgrada i saobraćajnica, već kao složenu društvenu, kulturnu, ekonomsku i simboličku instituciju.

Njegova osnovna teza jeste da se istorija civilizacije može velikim delom pratiti kroz razvoj urbanog života. Grad nastaje iz potrebe ljudi za zajedništvom, zaštitom, razmenom, religijom, upravljanjem i kulturom, ali se tokom istorije menja i može postati sredstvo koncentracije moći, bogatstva i društvene kontrole.

Glavne istorijske faze

1. Nastanak grada
Mamford istražuje prelazak od prvih stalnih naselja prema organizovanom gradu. Grad se formira oko:

svetilišta,
skladišta,
tržnice,
administracije,
odbrambenih struktura,
mesta okupljanja.

2. Antički grad
Posebna pažnja posvećena je gradovima Mesopotamije, Egipta, Grčke i Rima. Grad postaje centar države, religije, trgovine i političke moći.

3. Srednjovekovni grad
Mamford ističe raznovrsnost srednjovekovnog urbanog života: zanatstvo, trgovinu, cehove, univerzitete, trgove i lokalnu samoupravu.

4. Renesansa i barok
Grad se sve više planski oblikuje. Velike perspektive, trgovi, avenije i monumentalne građevine postaju sredstva reprezentacije političke moći.

5. Industrijski grad
Industrijska revolucija donosi ogromnu promenu:

masovnu urbanizaciju,
fabrike,
železnicu,
radničke četvrti,
zagađenje,
prenatrpanost,
socijalne probleme.

Mamford posebno kritikuje grad koji je podređen industrijskoj proizvodnji i profitu.

6. Megalopolis i savremeni grad
U modernom dobu grad prerasta svoje tradicionalne granice i povezuje se sa predgrađima, industrijskim zonama i saobraćajnim sistemima. Nastaje ono što Mamford vidi kao opasnost od prevelike urbanizacije i gubitka ljudske mere.

Centralna ideja

Mamford smatra da dobar grad mora služiti ljudskom životu, a ne obrnuto.

Grad treba da omogućava:

stanovanje + rad + kulturu + obrazovanje + zajednicu + prirodu + javni život

Zato je njegova kritika usmerena protiv grada koji postaje samo mašina za proizvodnju, saobraćaj i potrošnju.

Čovek i grad

Jedan od najvažnijih pojmova kod Mamforda jeste humanizacija grada. Grad treba da bude dovoljno velik i složen da omogućava kulturni razvoj, ali istovremeno dovoljno prilagođen čoveku da ne uništi društvene odnose i prirodno okruženje.

U tom smislu Mamford povezuje urbanizam, arhitekturu, ekologiju i društvenu teoriju.

Ključne reči

Luis Mamford, grad, istorija grada, urbanizam, urbanizacija, civilizacija, naselje, polis, srednjovekovni grad, renesansni grad, industrijski grad, megalopolis, tehnologija, industrijalizacija, saobraćaj, stanovništvo, javni prostor, zajednica, humanizam, ekologija, grad i priroda, društvena organizacija, urbana kultura.

Grad u istoriji je velika istorija grada koja pokazuje kako se od prvih urbanih naselja do savremenog megalopolisa menjaju prostor, tehnologija, društvo i čovekov način života.