ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1982.
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Bosanski pašaluk: Postanak i upravna podjela/ Hazim Šabanović

Sarajevo 1982. Mek povez, 272 strane + mape.
Knjiga je odlično očuvana.
K7




Knjiga „Bosanski pašaluk: Postanak i upravna podjela” autora dr Hazima Šabanovića jedno je od najvažnijih i najznačajnijih dela istoriografije kada je u pitanju period osmanske vladavine na prostoru Bosne, Hercegovine i šireg regiona Balkana.
Ovo delo se smatra nezaobilaznom kapitalnom studijom bez koje je nemoguće temeljno razumeti administrativnu, geografsku i političku istoriju ovih prostora od 15. do 19. veka.

Knjiga se bavi procesom nastanka, širenja i unutrašnjeg upravnog organizovanja osmanske vlasti na teritoriji Bosne i okolnih zemalja. Šabanović detaljno prati transformaciju prostora od prvih osmanskih upada do formiranja vrhovne upravne jedinice — Bosanskog pašaluka (ejaleta).

Kroz knjigu su obrađene tri ključne faze:
• Bosansko krajište: Period pre i neposredno nakon pada Bosanskog kraljevstva (1463), kada je ovo područje funkcionisalo kao vojno-granična oblast.
• Bosanski sandžak: Period od 1463. do 1580. godine, kada je Bosna bila organizovana kao jedan sandžak u sastavu širih osmanskih ejaleta (prvo Rumelijskog).
• Bosanski pašaluk (ejalet): Osnivanje pašaluka 1580. godine sa sedištem u Banjaluci (kasnije Sarajevu i Travniku), čime je Bosna uzdignuta na rang pokrajine kojom upravlja beglerbeg (paša) sa titulom vezira.

Šabanović pedantno rekonstruiše granice i unutrašnju organizaciju svih sandžaka koji su u različitim periodima ulazili u sastav Bosanskog pašaluka. Pored velikih sandžaka, autor u sitne detalje rasvetljava mrežu kadiluka (sudsko-upravnih rejona) i nahija (lokalnih seoskih i gradskih opština). Za svaku nahiju i kadiluk navodi se vreme nastanka, teritorijalni obuhvat, utvrđenja, kao i promena naziva ili pripajanja drugim jedinicama kroz vekove.


Hazim Šabanović je bio vrhunski turkolog i osmanista. Knjiga je rezultat višegodišnjeg istraživanja originalne osmanske arhivske građe — pre svega poreskih popisa (zbirnih i poimeničnih deftera), sidžila (sudskih protokola), carskih fermana i kanun-nama (zakonskih spisa).
Pre objavljivanja ove knjige, istorijska geografija osmanske Bosne bila je puna netačnosti, pogrešno datiranih događaja i nepreciznih kartografskih prikaza. Šabanović je postavio egzaktne naučne temelje.

Knjiga ne obrađuje samo današnje granice Bosne i Hercegovine, već i obimne delove današnje Hrvatske (Dalmaciju, Liku, Slavoniju), Srbije (Sandžak/Rašku oblast, delove Podrinja) i Crne Gore (Plevlja, Herceg Novi, Nikšić), koji su u određenim razdobljima bili u sastavu Bosanskog pašaluka.