ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1988
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Arbanaški upadi i pobune na Kosovu i u Makedoniji od kraja 1912 do kraja 1915 : nacionalno nerazvijeni i nejedinstveni Arbanesi kao oruđe u rukama zainteresovanih država - Bogimil Hrabak

Vranje : Narodni muzej 1988 237 strana

očuvanost 5-

Ova istorijska studija Bogumila Hrabaka bavi se pobunama, oružanim sukobima i prekograničnim upadima albanskih (u knjizi: arbanaških) grupa na području Kosova i Makedonije u periodu od završetka Prvog balkanskog rata do kraja 1915. godine. Autor analizira političke, vojne i međunarodne okolnosti koje su pratile uspostavljanje srpske vlasti na teritorijama osvojenim od Osmanskog carstva nakon Balkanskih ratova.

Hrabak istražuje uzroke pobuna među delom albanskog stanovništva, njihovu organizaciju, ciljeve i veze sa susednim državama i velikim silama. Posebna pažnja posvećena je ulozi Austro-Ugarske, Bugarske, Osmanskog carstva i drugih aktera, za koje autor smatra da su nastojali da iskoriste nestabilnost u pograničnim oblastima radi ostvarivanja sopstvenih političkih i vojnih interesa.

Centralna teza knjige ogleda se već u njenom podnaslovu: autor tvrdi da albansko stanovništvo u tom periodu nije bilo politički i nacionalno ujedinjeno, već da su različite plemenske, verske i regionalne podele omogućavale spoljnim silama da pojedine grupe koriste kao instrument svoje politike. Ovo predstavlja Hrabakovu interpretaciju istorijskih događaja i predmet je različitih ocena u savremenoj istoriografiji.

Knjiga se zasniva na obimnoj arhivskoj građi, vojnim izveštajima, diplomatskim dokumentima i tadašnjoj štampi. Pored vojne istorije, obrađuju se i pitanja uprave, bezbednosti, odnosa između lokalnog stanovništva i novih vlasti, kao i širi međunarodni kontekst koji je prethodio Prvom svetskom ratu.

Iako se smatra značajnim doprinosom proučavanju Balkana početkom 20. veka, pojedini zaključci i terminologija odražavaju vreme u kojem je knjiga nastala i predstavljaju autorovu interpretaciju događaja. Savremena istoriografija često razmatra iste procese iz više perspektiva, uključujući srpsku, albansku i međunarodnu.

Ključne reči

Kosovo
Makedonija
Balkanski ratovi
Prvi svetski rat
albanske pobune
oružani sukobi
pogranične oblasti
srpska uprava
Austro-Ugarska
Bugarska
Osmansko carstvo
međunarodni odnosi
vojna istorija
diplomatska istorija
nacionalni pokreti
politička istorija Balkana
arhivska građa
bezbednost
plemenska organizacija
Balkansko poluostrvo
Bogumil Hrabak
istorija Srbije
istorija Albanije
Kosovo 1912–1915
Makedonija 1912–1915