ISBN: 144
Godina izdanja: 144
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Spoljašnjost kao na fotografijama, unutrašnjost u dobrom i urednom stanju!

Gliša Elezović - Iz carigradskih turskih arhiva,Muhimme Defteri


Mühimme Defterleri (u prevodu: Knjige o važnim poslovima) predstavljaju zbirku zvaničnih zapisnika koje je vodio carski savet Osmanskog carstva (Divan-i Hümayun). Ovi dokumenti su ključni istorijski izvori za proučavanje Balkana i srpskih zemalja pod osmanskom vlašću od 16. do 20. veka.U njima su prepisivane carske naredbe (fermani) i dekreti (berati) koje je centralna vlast iz Istanbula slala lokalnim beglerbegovima, sandžakbegovima (uključujući i Beogradski sandžak) i kadijama (sudijama).


Knjiga `Iz carigradskih turskih arhiva: Mühimme defteri` autora Gliše Elezovića, objavljena 1951. godine u izdanju Naučne knjige u Beogradu, predstavlja jedno od pionirskih i najvažnijih dela srpske orijentalistike i istoriografije.Ovo kapitalno delo nastalo je pod okriljem Srpske akademije nauka (SAN) (prikazano na skupu Odeljenja društvenih nauka krajem 1948. godine). Ono je našim istoričarima po prvi put sistematski otvorilo vrata najvažnijih osmanskih državnih arhiva.


U ovoj knjizi Elezović je objavio prepise, prevode i detaljne regeste (sažetke/fihriste) carskih ukaza (hukuma) iz najranijih svezaka Mühimme deftera. Fokus je stavljen na 5. i 6. knjigu Mühimme deftera, koje obuhvataju drugu polovinu 16. veka (tačnije, period oko 1564–1565. godine).Elezović je pažljivo odabrao i preveo stotine dokumenata koji se direktno odnose na istoriju naroda bivše Jugoslavije, odnosno na teritorije Srbije, Bosne, Crne Gore, Makedonije i Hrvatske pod osmanskom vlašću.Istorijski značaj građe koju je Elezović objavioDokumenti u ovoj knjizi osvetljavaju ključne događaje na Balkanu iz epohe kada je Osmansko carstvo bilo na vrhuncu moći (neposredno pre i oko smrti Sulejmana Veličanstvenog):Lokalna uprava i porezi: Naredbe beogradskim, smederevskim i bosanskim pašama i kadijama o prikupljanju poreza, snabdevanju vojske i održavanju drumova.Hajdučija i nemiri: Izveštaji o sukobima na granici, delovanju hajduka i merama bezbednosti koje su Turci preduzimali.Srpska pravoslavna crkva: Dokumenti koji svedoče o položaju i obavezama obnovljene Pećke patrijaršije pod patrijarhom Makarijem Sokolovićem.Svakodnevni život i pritužbe: Žalbe hrišćanske raje na zloupotrebe lokalnih turskih feudalaca i odluke carskog saveta (Divana) koji je pokušavao da zavede red.Zašto je ovo delo i danas važno?Pre nego što je Elezović objavio ovu knjigu, jugoslovenski istoričari su se uglavnom oslanjali na zapadne (austrijske i mletačke) izvore. Elezović je ovim radom pokazao da se prava, nefiltrirana unutrašnja istorija naših krajeva pod Turcima krije upravo u Istanbulu. Knjiga je i danas nezaobilazna literatura na odsecima za istoriju i orijentalnu filologiju u Beogradu, Sarajevu i Skoplju.