ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1987
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

utor - osoba Plavšić, Nikola, 1944-2024 = Plavšić, Nikola, 1944-2024
Naslov Negotin sa starih fotografija : (prilog istoriji stare fotografije) / Nikola Plavšić
Vrsta građe katalog
Jezik srpski
Godina 1987
Izdavanje i proizvodnja Negotin, 1987 : Foto kino klub `Hajduk Veljko` (Negotin : Stil)
Fizički opis 100 str. : fotogr. ; 29 cm
Drugi autori - osoba Andrejević, Dragan, 1954-2025 (urednik)
Napomene Tiraž 500.
Predmetne odrednice Negotin -- U fotografijama

PREDGOVOR
Posle formiranja Foto-kino kluba „Hajduk Veljko” 1982, članovi kluba radili su, pored uobičajenih klupskih poslova, i na poslovima skromne izdavačke delatnosti. Tako je član Foto-kluba, Duško Srećanović 1984. objavio knjigu o savremenom izgledu Negotina, pod naslovom: „Negotin”. Sledeće godine, 1985. član Foto-kluba Dragan Anđelin, sada kandidat majstor fotografije, objavljuje značajno delo: „Ljudi i ambijenti”, koje predstavlja izuzetno svedočanstvo o ljudima, ambijentima i životu Krajine koja tiho i neprimetno iščezava. Treća knjiga u izdavačkoj delatnosti Foto-kluba: „Negotin sa starih fotografija”, koncipirana je kao prilog istoriji srpske fotografije i razglednice od druge polovine 19. veka do 1941.
Prilično bogat fond starih fotografija i razglednica u Muzeju Krajine, fondovi negotinskih kolekcionara i kartofilа presudno su uticali na rađanje i realizaciju ideje o njihovoj obradi i prezentaciji u jednoj knjizi.
Ravnomeran tretman fotografije i razglednice u knjizi nije slučajno opredeljenje autora. Takva koncepcija knjige nastala je iz činjenice što fotografije i razglednice kao primarni slikovni izvori, značajni kako za proučavanje urbanog razvoja Negotina, arhitekture krajinskih sela, tako isto i za proučavanje njegove privredne, socijalne, političke i kulturne prošlosti. Broj fotografija i razglednica do kojih smo došli, prilikom rada na ovoj knjizi, nije toliko velik da bi smo mogli smatrati kako je posao na istraživanju problematike krajinskih slikovnih izvora završen. Naprotiv, ovom knjigom, smatramo da tek otvaramo složenu problematiku istorije slikovnih izvora. Prvi korak u rešavanju spomenute problematike treba da bude prikupljanje, evidentiranje i čuvanje starih fotografija i razglednica.
Nekoliko podataka o koncepciji knjige, postupku prezentacije fotografija, razglednica, fotografa i fotografskih ateljea.
Sve poslove na koncepciji knjige, izrada teksta o prošlosti Negotina, teksta o fotografijama i razglednicama, izbor fotografija i razglednica i njihov raspored u knjizi, obavio je sam autor.
Vremenski period obrađenih fotografija i razglednica obuhvata raspon od druge polovine 19. veka do 1941.
Knjiga sadrži sto numerisanih fotografija i razglednica. Od tog broja 27 su razglednice, štampane i foto razglednice. One se u knjizi nalaze pod sledećim brojevima: 17, 28, 32, 38, 55, 57, 62, 67, 68, 69, 74, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91 i 92.
Za sve razglednice navedeno je da su autori nepoznati, što je skoro uvek isti slučaj sa svim štampanim razglednicama naših gradova. Zato je trebalo da ispod razglednica navodimo firme izdavača, a ne ime autora.
U knjizi su objavljene 73 fotografije, ali ne svih evidentiranih fotografa. Nismo se opredelili za princip obaveznog predstavljanja svakog fotografa, zato što smo u slučaju nekoliko fotografskih firmi evidentirali po nekoliko fotografija neinteresantnih za objavljivanje.
Objavljene su fotografije sledećih autora: Anastasa Jovanovića, Petra Đ. Jovanovića, Dragomira P. Jovanovića, Jovana I. Filipovića, M. Aleše, Lazara Đorđevića i Sotira Mihajlovića, Đorđa Todorovića, Sotira Mihajlovića, dr Đorđa Stanojevića, Ale. J. Filipovića, Mihajla Šivića i Alojza Polaka.
Prvi fotografski atelje u Negotinu otvoren je između 1870. i 1880. godine, vlasnik ateljea bio je Petar Đ. Jovanović.
Od osamdesetih godina devetnaestog veka do 1918. evidentirali smo deset fotografskih firmi i to: Petra Đ. Jovanovića, Dragomira P. Jovanovića, Jovana I. Filipovića, M. Aleše, Lazara Đorđevića i Sotira Mihajlovića, Đorđa Todorovića, Sotira Mihajlovića i K. Veljina, Sotira Mihajlovića, Ninina i Veljina i Ninina. Pored navedenih firmi, značajan doprinos popularizaciji i razvoju fotografije u Srbiji, krajem 19. i početka 20. veka, dali su dvojica, za istoriju srpske fotografije, značajnih Negotinaca: profesor i rektor Beogradskog univerziteta dr Đorđe Stanojević i profesor Aranđel Aca Jotih.
U drugom periodu od 1918–1941. evidentirali smo šest fotografskih firmi: Sotira Mihajlovića, Ale. J. Filipovića, Mihajla Šivića, Drag. Milanovića, Alojza Polaka i Kornelija Grunskog. U periodu između dva rata u Krajini deluje foto amater Stanoje Milanović, Solunac iz sela Brestovca.
Količina napisanog teksta o negotinskim fotografima i fotografskim ateljeima nije u direktnoj srazmeri sa značajem i kvalitetom određene fotografske firme. Količinu teksta o fotografskim ateljeima, fotografima, fotografijama i razglednicama odredili su oskudni izvori podataka i informacija.
Svi podaci o fotografiji do kojih smo došli u našem istraživanju uneti su u tekst knjige. Čitaocu može da se učini da u nekim delovima teksta ima suvišnih detalja o životu i radu nekih fotografa. Takvo, na izgled, suvišno detaljisanje u nekim delovima teksta, učinjeno je zato što smatramo da ovaj tekst o negotinskim fotografskim ateljeima, fotografima, fotografijama i razglednicama, predstavlja tek skromni početni materijal za dalji rad na istraživanju slikovnih izvora grada Negotina i Negotinske Krajine. Za dalji istraživački rad sitni i sporedni detalji mogli bi se pokazati kao značajni u otkrivanju novih podataka i informacija.
Na osnovu iznetih podataka o fotografskim firmama od osme decenije devetnaestog veka do 1941. može se videti da ih je bilo 16, od toga 10 u prvom periodu do 1918. i 6 u drugom periodu (1918–1941).
Nekoliko informacija o negotinskim razglednicama. Istorija štampanih razglednica Kraljevine Srbije počinje 1896. godine, pojavom beogradskih razglednica. Iste godine Negotin i još dva-tri grada štampaju svoje prve razglednice. Negotinsku razglednicu sa poštanskim žigom iz 1896. imao je poznati negotinski kolekcionar Sava B. Spasojević, ulica Branka Radičevića, Negotin. Prve razglednice u Srbiji, pa prema tome i u Negotinu, štampane su litografskom tehnikom, što znači da nije štampana fotografija već crtež, koji se najčešće pravio na osnovu fotografije. To su takozvane litografske razglednice, koje su rađene u jednoj boji, monohromatske, i u više boja, polihromatske. U Muzeju Krajine nalazi se nekoliko litografisanih monohromatskih i polihromatskih razglednica. Pregledom razgledničkih fondova Istorijskog muzeja Srbije i Narodne biblioteke Srbije evidentirali smo devet litografisanih razglednica Negotina.
Iz prve periode izdavačke delatnosti razglednica 1896–1918, evidentirano je 19 razglednica Negotina. U drugom periodu, 1918–1941, evidentirano je oko 45 štampanih razglednica i 20 foto razglednica, znači, ukupno oko 85 litografisanih, štampanih i foto razglednica. Sigurno je da će dalja istraživanja problematike negotinskih razglednica izmeniti ove prve statističke podatke.
Pored štampanih razglednica, u Negotinu se rano pojavljuju i foto-razglednice. Pionir ove vrste razglednica bio je fotograf Jovan I. Filipović. Njegovu kompozitnu razglednicu prve i druge zgrade negotinske kasarne iz 1901. poseduje Muzej Krajine. U međuratnom periodu, autor najvećeg broja foto-razglednica je Alojz Polak.
Autor
Negotin, 1987.

MG P73 (N)