ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1956
Jezik: Francuski
Autor: Strani

Michel de Pierredon

Paris 1956 402 strane

odlična očuvanost

Histoire politique de l`Ordre souverain de Saint-Jean de Jérusalem (Ordre de Malte) de 1789 à 1955 – Tome I je jedno od najvažnijih istorijskih dela o modernoj sudbini Sovereign Military Order of Malta (Suvereni Malteški vojni red). Autor, i sam visoki član Reda Malte, nastoji da prikaže kako je nekadašnja suverena država-viteški red preživela revolucije, Napoleonove ratove i gubitak teritorije, te se postepeno preobrazila u međunarodnu humanitarnu i versku instituciju.

Mesto knjige u istoriji Reda

Prvi tom obuhvata period od Francuske revolucije do smrti ruskog cara Pavla I (1801), odnosno godine koje predstavljaju najveću krizu u istoriji Reda Malte. Prema bibliografskim opisima i stručnim prikazima, upravo je to središnja tema prvog toma.

Da bi objasnio događaje nakon 1789, Pjerdon daje i sažet pregled ranije istorije:

nastanak bolnice u Jerusalimu,
razvoj viteškog reda,
boravak na Kipru,
dolazak na Rodos,
sticanje Malte 1530. godine,
organizaciju Reda neposredno pre Revolucije.

Struktura prvog toma

1. Red Malte uoči Francuske revolucije

Autor opisuje unutrašnju organizaciju Reda krajem XVIII veka:

Velikog majstora,
„jezike“ (langues) kao nacionalne grupe,
priorate i komandorije,
plemićki karakter viteštva,
finansijske probleme.

Pierredon smatra da je Red već pre Revolucije pokazivao znake institucionalne krize.

2. Francuska revolucija i udar na Red

Jedna od ključnih tema.

Francuska revolucija dovodi do:

konfiskacije imovine,
ukidanja mnogih komandorija,
gubitka prihoda,
slabljenja političkog položaja Reda.

Pošto su francuski priorati predstavljali značajan deo njegovih prihoda, posledice su bile ozbiljne.

3. Napoleonovo osvajanje Malte (1798)

Najdramatičniji deo knjige.

Autor detaljno analizira:

ekspediciju Napoleon Bonaparte prema Egiptu,
zauzimanje Malte,
ponašanje vitezova tokom krize,
abdikaciju velikog majstora Ferdinand von Hompeš.

Pad Malte 1798. označio je kraj teritorijalne države kojom je Red vladao više od dva i po veka.

4. Ruska epizoda

Jedan od najneobičnijih događaja u istoriji Reda.

Nakon gubitka Malte deo vitezova okreće se zaštiti ruskog cara:

Pavle I od Rusije.

Car Pavle I prihvata ulogu zaštitnika, a deo članova ga čak proglašava velikim majstorom. Ova epizoda otvara brojna pitanja:

odnosa između katolicizma i pravoslavlja,
legitimiteta vlasti u Redu,
međunarodnog položaja Reda bez teritorije.

Glavne teme knjige

Kriza identiteta

Pjerdon pokazuje kako je Red morao da odgovori na pitanje:

Da li je on država, viteški red ili verska institucija?

Gubitak Malte učinio je to pitanje centralnim.

Od viteštva ka humanitarnom radu

Iako prvi tom uglavnom govori o političkim događajima, već se nazire transformacija Reda:

od vojne organizacije,
ka bolničkoj i humanitarnoj misiji.

Ta promena postaće dominantna tokom XIX i XX veka.

Međunarodna diplomatija

Knjiga pokazuje koliko je opstanak Reda zavisio od:

Rusije,
Austrije,
Francuske,
Velike Britanije,
Svete Stolice.

Red bez teritorije pokušava da očuva međunarodni subjektivitet.

Metod i stil

Pjerdon koristi:

diplomatsku prepisku,
arhivsku građu,
dokumente Reda,
državne izvore.

Njegov pristup je prvenstveno političko-diplomatski, a manje društveni ili kulturni. Zbog toga knjiga predstavlja važan izvor za proučavanje međunarodnih odnosa kraja XVIII veka.

Istoriografski značaj

Delo se smatra klasičnom istorijom modernog perioda Reda Malte.

Njegova vrednost leži u:

obimnoj dokumentaciji,
poznavanju unutrašnje organizacije Reda,
detaljnom prikazu događaja između 1789. i 1801. godine.

Iako su kasnija istraživanja dopunila pojedine zaključke, Pjerdonova studija ostaje nezaobilazna referenca za istoriju Malteškog reda.

Ključna poruka

Prvi tom prikazuje kako je Red Malte, nakon Francuske revolucije i Napoleonovog osvajanja Malte, izgubio svoju teritorijalnu državu, ali nije nestao. Upravo kroz tu krizu započinje njegova transformacija u međunarodnu humanitarnu i diplomatsku instituciju.

Grof Žero Mišel de Pjerdon opisuje dramatičan period 1789–1801, u kojem Red Malte prolazi kroz revoluciju, gubitak Malte i rusku zaštitu, postavljajući temelje svog modernog identiteta bez sopstvene teritorije.