Godina izdanja: 1989
ISBN: 86-379-0098-4
Jezik: Srpski
Autor: Strani

od rimskog doba do kraja XIX veka

Srpska književna zadruga 1989 1374 strane : ilustrovano

odlična očuvanost

Knjiga Srbija : zemlja i stanovništvo od rimskog doba do kraja XIX veka predstavlja jedno od najvažnijih stranih dela o Srbiji iz 19. veka. Autor, austrijski putopisac, geograf, etnograf i arheolog Feliks Kanic, detaljno opisuje istoriju, geografiju, društvo, kulturu i svakodnevni život Srbije.

Kanitz je tokom više decenija putovao kroz Balkan i Srbiju, beležeći:

gradove i sela,
narodne običaje,
arhitekturu,
istorijske spomenike,
etničku strukturu,
političke prilike,
ekonomski razvoj.

Knjiga je dragocena jer predstavlja spoj:

istorijske studije,
geografskog pregleda,
etnografskog istraživanja,
političke analize,
i putopisne literature.

Kanic prikazuje Srbiju kao zemlju na raskrsnici između Istoka i Zapada, između osmanskog nasleđa i evropske modernizacije.

Strukturalni prikaz knjige

1. Srbija u rimskom periodu

Rimske provincije na Balkanu
Putevi i vojni logori
Gradovi i utvrđenja
Ostaci antičke civilizacije

Ključna tema:

Kontinuitet naseljenosti i strateški značaj Balkana još od antike.

2. Dolazak Slovena i formiranje srpskog naroda

Slovenske migracije
Formiranje ranih srpskih zajednica
Vizantijski uticaj
Hristijanizacija Srba

Kanic povezuje istorijske izvore sa terenskim istraživanjima i lokalnim tradicijama.

3. Srednjovekovna

Dinastija Nemanjića
Razvoj države i crkve
Manastiri i kultura
Dušanovo carstvo

Posebna pažnja posvećena je:

srednjovekovnoj arhitekturi,
freskama,
manastirima,
i pravoslavnoj tradiciji.

4. Osmansko osvajanje i period pod Turcima

Pad srpske države
Promene društvene strukture
Islamizacija pojedinih oblasti
Život pod osmanskom vlašću
Tema:

Očuvanje nacionalnog identiteta kroz crkvu, običaje i epsku tradiciju.

5. Srpski ustanci i obnova države

Prvi srpski ustanak
Drugi srpski ustanak
Karađorđe Petrović
Miloš Obrenović

Kanic opisuje stvaranje moderne srpske države i njene političke institucije.

6. Geografija Srbije

Detaljni opisi:

reka,
planina,
rudnika,
puteva,
klimatskih uslova,
poljoprivrede.

Knjiga sadrži veliki broj:

mapa,
ilustracija,
geografskih skica,
arheoloških crteža.

7. Gradovi i naselja

Posebno su opisani:

Beograd
Niš
Kragujevac
Smederevo

Kanic beleži:

urbanistički razvoj,
tvrđave,
pijace,
kuće,
društveni život,
zanate i trgovinu.

8. Narodni život i običaji

Odeća i nošnja
Svadbeni običaji
Religijski praznici
Narodna muzika i epske pesme
Porodična organizacija
Ključna ideja:

Narodna kultura čuva istorijsko pamćenje i identitet.

9. Religija i crkva

Uloga Srpske pravoslavne crkve
Manastiri kao centri kulture
Odnos religije i nacionalnog identiteta

10. Politička i društvena modernizacija

Razvoj administracije
Školstvo
Vojska
Industrija i trgovina
Evropski uticaji

Kanic posmatra Srbiju kao državu u procesu ubrzane modernizacije krajem 19. veka.

Glavne teme knjige

istorijski kontinuitet Srbije,
odnos Istoka i Zapada,
nacionalni identitet,
značaj pravoslavlja,
uticaj geografije na istoriju,
modernizacija države,
očuvanje tradicije.
Stil i metod

Kanic kombinuje:

naučno istraživanje,
lična putovanja,
razgovore sa stanovništvom,
arheološka posmatranja,
istorijske izvore.

Njegov stil je detaljan, dokumentaran i često veoma vizuelan.

Značaj knjige

Ovo delo smatra se jednim od najvažnijih stranih izvora o Srbiji 19. veka jer:

sadrži ogromnu količinu terenskih podataka,
beleži izgled Srbije pre modernizacije,
dokumentuje kulturno i etničko stanje Balkana,
predstavlja vredan istorijski i etnografski zapis.

Kanic je ostavio veliki uticaj na:

balkanske studije,
istorijsku geografiju,
arheologiju Srbije,
etnografiju Balkana.

Zaključak

Srbija : zemlja i stanovništvo predstavlja obimnu enciklopedijsku studiju Srbije i srpskog naroda. Feliks Kanic prikazuje Srbiju kao zemlju bogate istorije, snažne tradicije i velikih društvenih promena. Knjiga je danas važna i kao istorijski izvor i kao svedočanstvo o Balkanu u periodu stvaranja moderne srpske države.