ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1964
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Posveta na najavnom listu. Omot je bio iskrzan, repariran „magičnim“ selotejpom. Unutra dobro očuvano.

Naslov Barajevo i okolina / [urednik Mihailo Maletić]
Vrsta građe knjiga
Jezik srpski
Godina 1964
Izdavanje i proizvodnja Beograd : Narodna knjiga : Skupština opštine Barajevo, 1964 (Kragujevac : `Nikola Nikolić`)
Fizički opis 258 str., [1] presavijen list s geogr. kartom : ilustr. ; 19 cm
Drugi autori - osoba Maletić, Mihailo (urednik)
Zbirka Monografije mesta
(Broš. sa klapnama)
Napomene Bibliografija: str. 250-258.
Predmetne odrednice Barajevo -- Geografija -- Kulturna istorija

UMESTO PREDGOVORA
Opština Barajevo nalazi se u sastavu grada Beograda i ulazi u njegovo šire područje.
Teritorija opštine Barajevo nalazi se u južnom delu regiona Beograda. Ona se sa severa graniči opštinama Čukarica i Voždovac, sa istoka opštinom Sopot, sa juga opštinom Lazarevac i sa zapada opštinom Obrenovac.
Na području opštine Barajevo se nalaze 13 naselja i to: Arnajevo (1094), Barajevo (3386), Banjevac (1031), Beljina (954), Boždarevac (1340), Veliki Borak (1420), Vranić (2868), Guncati (1239), Lisović (1114), Manić (809), Meljak (675), Rožanci (708) i Šiljakovac (822 stanovnika).
Po prostranstvu i broju stanovnika najveće naselje je Barajevo, sa 13 zaseoka, od kojih je Bagrdan centar i sedište opštine Barajevo.
Područje opštine zahvata površinu od 211.298 hektara i na njemu živi 17.461 stanovnik, od toga 8.532 muških i 8.880 ženskih. Gustina naseljenosti je 82 stanovnika na 1 km².
Naselje Bagrdan, administrativni i politički centar opštine dobilo je status prigradskog naselja Odlukom Narodnog odbora opštine Barajevo o proglašenju naselja i sela 1961. godine. Naselja Vranić i Beljina su lokalni centri opštine i istom odlukom su proglašeni seoskim naseljem.
Naselje Bagrdan formiralo se u kotlini Barajevske reke koja protiče i deli ga skoro na dva jednaka dela. Udaljeno je od Beograda („Mostar“), putem 28 km, a železničkom prugom 31 km. Bagrdan je u razvoju i ima karakter razvijenog drumskog naselja. Mada ima 708 stanovnika i za sada raspolaže malim građevinskim fondom, Bagrdan je predodređen da bude i u perspektivi stalni centar opštine i ovog područja zbog povoljnog geografskog položaja, dobrih saobraćajnih veza i javnih objekata šireg opštinskog značaja. Kroz njega prolazi adaptirani kružni put od Beograda preko Lipovičke šume, Beljine i Slatine za Kosmaj (od naselja Slatina odvaja se krak koji ide preko Sibnice i Venčana za Aranđelovac); a takođe i pruga normalnog koloseka Beograd – Vreoci (deo železničke magistrale Beograd – Bar).
Radi boljeg razumevanja materije koja se ovde izlaže, treba napomenuti da administrativno-teritorijalna podela ovog kraja od 1918. godine, za vreme, kao i posle drugog svetskog rata nije identična sa današnjom.
Tako su naselja: Arnajevo, Barajevo, Banjevac, Boždarevac, Veliki Borak, Vranić, Guncati, Meljak i Šiljakovac, pripadali bivšem srezu posavskom, sa sedištem na Umci. Opštine su bile u: Arnajevu, Barajevu, Boždarevcu, Vraniću, Banjevcu i Velikom Borku. Naselja Guncati i Meljak bila su u sastavu opštine Banjevac, a Šiljakovac u sastavu opštine Veliki Borak. Ostala naselja: Beljina, Lisović, Manić i Rožanci, bila su u sastavu bivšeg sreza kosmajskog sa sedištem u Sopotu. Opštine su bile u Lisoviću i Beljini. Naselja Manić i Rožanci bila su u sastavu opštine Beljina. Posavski i kosmajski srez bili su u sastavu bivšeg okruga beogradskog.
Ovakva podela na srezove bila je pre, za vreme i posle rata, sve do marta 1947. godine.
Po oslobođenju, u svim selima se formiraju mesni narodnooslobodilački odbori, a nekoliko godina kasnije formiraju se narodni odbori za nekoliko naselja sa sedištima u naseljima gde su nekada bile stare opštine.
Godine 1947. sva naselja sadašnje opštine Barajevo ulaze u sastav novoformiranog beogradskog sreza. Novom administrativno-teritorijalnom podelom te godine, kojom su ukinuti okruzi, u sastav beogradskog sreza su ušli pored delom bivšeg sreza: tročanski, vračarski i posavski, i neka naselja sreza kosmajskog i sva naselja sadašnje opštine Barajevo.
Godine 1950. formira se srez lipovički sa sedištem u Barajevu u koji ulaze pored naselja u ovoj opštini i naselja Sremčice iz sreza beogradskog, odnosno bivšeg sreza posavskog kao i naselja Guberevac, Sibnica i Slatina sreza mladenovačkog, odnosno bivšeg sreza kosmajskog. Kada se 1952. godine srez lipovički rasformirao, sadašnja naselja opštine ponovo ulaze u sastav sreza beogradskog, a Guberevac, Slatina i Sibnica u sastav sreza mladenovačkog.
Prelaskom na komunalni sistem 1955. godine, formira se opština Barajevo od naselja: Barajeva, Banjevca, Boždarevca, Guncata, Lisovića i opštine Beljina od naselja: Beljine, Arnajeva, Manića i Rožanaca. Naselja Vranić i Meljak su ušla u sastav tada formirane opštine Umka, a Veliki Borak i Šiljakovac opštine Stepojevac. Godine 1957. opština Beljina se pripaja opštini Barajevo sa svim naseljima, a godine 1960, prilikom rasformiranja opština Umka i Stepojevac u sastav opštine Barajevo ulaze i naselja Vranić, Meljak, Veliki Borak i Šiljakovac. Tako je nastala i teritorijalno se formirala sadašnja opština Barajevo.
SADRŽAJ
Povodom ovog izdanja – 3
UMESTO PREDGOVORA – 5
GEOGRAFSKE ODLIKE – 9
Reljef i geološki sastav – 11
Hidrografija i podzemne vode – 22
Klima i biljni svet – 27
Saobraćaj – 31
Naselja – 35
Stanovništvo – 37
PRAISTORIJA – 40
ISTORIJA – 43
Rimski period – 43
Srednji vek – 47
Period vladavine Turaka – 52
Barajevo i okolina (okolina Barajeva) za vreme ratova između Turske i Austrije – 58
Prvi srpski ustanak – 68
Drugi srpski ustanak – 89
Knez Simina buna – 93
Barajevo i okolina tokom XIX i početkom XX veka – 96
Period od 1918. do 1941. godine – 112
27. mart 1941. godine – 122
Aprilski rat – 122
DOGAĐAJI U TOKU NARODNOOSLOBODILAČKOG RATA – 126
Pripreme za oružanu borbu protiv okupatora – 126
Ustanak i prve akcije partizana – 128
Stvaranje slobodne teritorije, obrazovanje i rad narodnooslobodilačkih odbora – 135
Neprijateljska ofanziva i povlačenje partizana za Sandžak – 140
Povratak Kosmajskog odreda iz Sandžaka – 143
Razvoj narodnooslobodilačke borbe u toku 1942. i 1943. godine – 145
Dejstva Kosmajskog odreda i borbe I šumadijske brigade – 150
Zločini i teror domaćih izdajnika – 159
Razvoj narodnooslobodilačke borbe u toku 1944. godine – 165
Oslobođenje – 169
KULTURNO-ISTORIJSKI SPOMENICI – 176
Crkva-brvnara u Vraniću – 176
Dragocenosti u crkvama na teritoriji Barajeva i Vranića – 180
Znamenitosti u crkvama u Beljini i Banjevcu – 181
Radovanov spomenik – 183
Vodenica Jaranica – 185
Katina vodenica – 185
ZNAMENITE LIČNOSTI – 186
Knez Sima Marković – 186
Pavle Popović – 189
Pavle Sretenović – 191
Milisav Čamdžija – 192
Lazar Popović – 195
Aćim Dolančević – 196
Milutin Tanasijević – 197
Milovan Ljubinković – Popić – 198
Milenija Ivanović – 200
Dušan Damnjanović – Đuja – 201
Miodrag Vuković – Mile seljak – 204
KULTURA I PROSVETA – 209
Školstvo – 209
Kultura i prosveta – 216
Fizička kultura – 220
ZDRAVSTVENA I SOCIJALNA ZAŠTITA – 223
Zdravstvena zaštita – 223
Socijalna zaštita – 227
PRIVREDNI I KOMUNALNI RAZVOJ – 229
Poljoprivreda – 232
Ratarstvo – 232
Stočarstvo – 233
Voćarstvo – 235
Proizvodna saradnja (kooperacija) – 236
Šumarstvo – 237
Ostale privredne aktivnosti – 240
Industrija – 240
Trgovina – 241
Ugostiteljstvo – 241
Komunalno-stambena delatnost – 242
IZLETIŠTA – 244
Lipovička šuma – 244
Barajevske šume – 246
Dolina Beljanice – 247
BIBLIOGRAFIJA – 250

MG P73 (L)