ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1978
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Spolja kao na fotografijama, unutra dobro očuvano.

Autor - osoba Tošić, Vladimir
Urošević, Milovan
Naslov Mrčajevci i okolina / Vladimir Tošić
Vrsta građe knjiga
Jezik srpski
Godina 1978
Izdavanje i proizvodnja Mrčajevci : Mesna zajednica, 1978
Fizički opis 591 str., slika autora : ilustr. ; 24 cm
Napomene Pogovor / Milovan Urošević: str. 589-591.

SADRŽAJ
UVOD
GEOGRAFSKI POLOŽAJ I RELJEFNA OBELEŽJA 11
Planine i kotline 14
Reke i potoci 20
Gornjotrepačnska banja 31
Slatinska banja 44
Klima i vegetacija 50
Uticaj prirodnih osobina na razvoj biljnog i životinjskog sveta 53
Putevi i saobraćaj 57
STARINE 85
Društveni poredak i upravna podela srednjovekovne Srbije 103
Srednjovekovna sela 112
KULTURNO-ISTORIJSKI SPOMENICI 119
Manastir Ježevica
Manastir Stjenik
Manastir Trnava
Manastir Vujan
Manastir Voljavča
Crkve brvnare
Crkva brvnara u Cvetkama
Crkva brvnara u Mrsaću
Obnova i izgradnja crkava u 19. veku
Crkva polubrvnara u Bresnici
Crkva u Gornjoj Trepči
Crkva u Mojsinju
Crkva u Mrčajevcima
Crkva u Žaočanima
Crkva u Zablaću
Crkva u Lascu
Crkva u Goričanima
Crkva u Katrgi
Crkva u Samailama
Crkvišta
TURSKO OSVAJANJE I UPRAVNO-DRUŠTVENA PODELA SRBIJE ZA VREME TURSKE VLADAVINE 227
Život našeg naroda pod Turcima do kraja 17. veka
Okolina Mrčajevaca u ratovima između Turske i Austrougarske
Kočina krajina i rat u Srbiji 1788–1789. godine
Naselja okoline Mrčajevaca u doba Turaka
Naselja okoline Mrčajevaca u 18. veku
Sela i zaseoci
Prvi srpski ustanak
Lazar Mutap – zapadnomoravski vojvoda
Jovan Kursula – megdandžija
Učešće ustanika iz mrčajevačke okoline u Karađorđevoj vojsci
Hadži Prodan Gligorijević i buna u selu Trnavi
Drugi srpski ustanak 1815. godine
Administrativno-teritorijalna podela Srbije i okoline Mrčajevaca u 19. veku
Opština
Predstavnici opštinske vlasti u Mrčajevcima
Knez-Miloševa redovna vojska
Iz starih zapisnika
Konak iz 19. veka
Društveno-privredni razvoj Mrčajevaca i okoline u 19. i 20. veku
Harač i ostali porezi 447
Zanati i trgovina 452
Novčani sistem 472
Kantarske i dužinske mere 477
Rudarstvo 479
NAUKA I PROSVETA 481
Osnovne škole 482
Prva osnovna škola iz 18. veka u okolini Mrčajevaca 486
Škola u Mrčajevcima 486
Škola u Zablaću 499
Škola u Cvetkama 502
Škola u Ježevici 503
Škola u Trnavi 505
Škola u Bresnici 507
Škola u Lascu 508
Škola u Mojsinju 511
Škola u Slatini 513
Škola u Lađevcima 516
Škola u Mrsaću 518
Škola u Samailama 520
Škola u Sirči 523
Škola u Ostri 525
Škola u Kačulicama 527
Škola u Donjoj Trepči 530
Osnovne škole u 20. veku 533
Škola u Miločaju 533
Škola u Katrgi 533
Škola u Obrvi 533
Škola u Gornjoj Trepči 534
Škola u Stančićima 534
Škola u Donjoj Gorevnici 535
Škola u Vujetincima 535
Škola u Popovićima 535
Škola u Rajcu 535
Škola u Tamniku 536
Škola u Premeći 536
Škola u Bečnju 537
Škola u Ljubićkoj Baluzi 537
Škola u Žaočanima 537
Škola u Brezovici 537
Škola u Viljuši 538
Škola u Bukovici 538
RAT ZA OSLOBOĐENJE I NEZAVISNOST NAŠEG NARODA 1876. GODINE 539
Major Mihailo Katanić 547
Balkanski rat 1912. godine 549
Prvi svetski rat 1914. godine 556
RAZVOJ MRČAJEVACA IZMEĐU DVA RATA 577
Kulturno-privredni život 578
Zadrugarstvo 580
Trgovinske radnje 581
Ugostiteljske radnje 581
Zanatske radnje 582
Veliki mrčajevački zbor seoskih dužnika 582
Muzička tradicija Mrčajevaca 585
Događaji po hronološkom redu 586
POGOVOR

Mrčajevci su naselje u središnjoj Srbiji, u sastavu grada Čačka, u Moravičkom okrugu. Nalaze se u oblasti Šumadije, na prostoru između Čačka i Kraljeva, u dolini Zapadne Morave. Položaj Mrčajevaca oduvijek je bio određen moravskom ravnicom, okolnim pobrđem i saobraćajnim vezama koje ovaj kraj povezuju sa Čačkom, Kraljevom, Kragujevcem i širim područjem zapadne i centralne Srbije.
Naselje leži na nadmorskoj visini od oko 214 metara i zauzima površinu od približno 23 kvadratna kilometra. Prema popisu iz 2022. godine, Mrčajevci su imali 2.356 stanovnika, dok je prema ranijem popisu iz 2011. godine u njima živjelo 2.767 stanovnika. Kao i mnoga druga naselja u Srbiji, Mrčajevci su u novijem periodu suočeni sa smanjenjem broja stanovnika, što je posljedica opštih demografskih kretanja, migracija prema gradovima i promjena u seoskom načinu života.
Mrčajevci su službeno svrstani među seoska naselja, ali po veličini, položaju i značaju imaju izraženu ulogu lokalnog centra za okolna sela. Do 1965. godine bili su sjedište istoimene opštine, u čijem su se sastavu nalazila brojna okolna mjesta, među njima Bečanj, Bresnica, Donja Gorevnica, Donja Trepča, Gornja Trepča, Katrga, Mojsinje, Ostra, Stančići i Vujetinci. Nakon ukidanja opštine, Mrčajevci su priključeni opštini Čačak, odnosno današnjem gradu Čačku. Ta činjenica svjedoči o nekadašnjoj administrativnoj i privrednoj važnosti naselja u ovom dijelu Moravičkog kraja.
Zbog svog položaja u plodnoj dolini Zapadne Morave, Mrčajevci su tradicionalno bili vezani za poljoprivredu, stočarstvo, trgovinu i zanatstvo. Moravska ravnica pogodovala je razvoju ratarstva i povrtarstva, dok su okolna sela činila prirodno zaleđe naselja. U istorijskom smislu, ovaj kraj bio je dio šireg prostora kroz koji su prolazili važni putevi, vojske, trgovci i stanovništvo, pa su Mrčajevci i okolna sela dijelili sudbinu zapadne Srbije kroz turski period, srpske ustanke, razvoj moderne srpske države, ratove XIX i XX vijeka i poslijeratnu socijalističku modernizaciju.
U naselju se nalazi Crkva Svetih apostola Petra i Pavla, jedan od prepoznatljivih sakralnih objekata u Mrčajevcima. Na području mjesta i njegove okoline evidentirani su i tragovi starijih naseljavanja, uključujući praistorijske tumule, što pokazuje da je ovaj prostor bio naseljen ili korišćen još u vrlo starim vremenima.
Mrčajevci su u široj javnosti posebno poznati kao rodno mjesto Miroslava Ilića, jednog od najpopularnijih pjevača narodne muzike u Srbiji i bivšoj Jugoslaviji, koji je često nazivan „Slavuj iz Mrčajevaca“. Zahvaljujući njegovoj popularnosti, ime mjesta postalo je prepoznatljivo i izvan lokalnih okvira, posebno u kulturnom i muzičkom kontekstu.
Danas Mrčajevci predstavljaju veće seosko naselje moravičkog kraja, sa funkcijama lokalnog centra, prepoznatljivim geografskim položajem i slojevitom istorijom. Njihov identitet oblikuju spoj moravske ravnice, šumadijskog zaleđa, tradicije seoskog života, administrativne prošlosti i savremenih veza sa Čačkom i okolnim gradovima. Poštanski broj mjesta je 32210, pozivni broj 032, a registarska oznaka za vozila je ČA.

MG P65 (F)