ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 2014
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Veoma dobro očuvano.

Naslov Današnjica i Mlada Bosna : uloga i značaj Vladimira Gaćinovića / [glavni i odgovorni urednik Dušan Popović]
Vrsta građe knjiga
Ciljna grupa odrasli, ozbiljna (nije lepa knjiž.)
Jezik srpski
Godina 2014
Izdanje Fototipsko izd.
Izdavanje i proizvodnja Banja Luka : Arhiv Republike Srpske : Udruženje arhivskih radnika Republike Srpske, 2014 (Banja Luka : Grafid)
Fizički opis IV, 75 str. ; 24 cm
Drugi autori - osoba Popović, Dušan, 1947- (glavni i odgovorni urednik)
Stojnić, Bojan, 1978- (autor dodatnog teksta)
ISBN 978-99976-616-0-9 (broš.)
Napomene Tiraž 300
Str. II-IV: Predgovor fototipskom izdanju / Bojan Stojnić
Kratki biografski podaci: str. 69-70
Beleške: str. 71-75
Fototipsko izd.: Sarajevo, 1937.

Predgovor fototipskom izdanju

Među mnogobrojnim knjigama i tekstovima o Mladoj Bosni najtrajniju vrijednost ima publikacija Uloga i značaj Vladimira Gaćinovića, objavljena pod naslovom Današnjica i Mlada Bosna (Sarajevo 1937). Svojim sadržajem i porukama ona se ne odnosi samo na kasniju „naprednu i demokratsku omladinu”, kao jedinog baštinika „čovečanskih težnja i pravih prijatelja naroda iz predratne Bosne i Hercegovine” i njene Mlade Bosne, nego i na svaku društveno zaokruženu omladinu, pa i ovu našu današnju u Republici Srpskoj. Jer, svaka omladina nosi u sebi naprednost i demokratičnost, pa i ova naša, samo su za to potrebni teoretičari i pisci da to znalčki napišu. Naprednost i demokratičnost savremene omladine probudila je stogodišnjica Sarajevskog atentata na austrougarskog prestolonasljednika Franca Ferdinanda, čiji su akteri, na čelu sa Gavrilom Principom, pripadali Mladoj Bosni.

U odnosu prema Mladoj Bosni, naprednoj i demokratskoj grupi mladih pisaca u ovoj publikaciji pripadali su Veselin Masleša, Milovan Đilas, Čedomir Kruševac, dr Pero Slijepčević, Dušan J. Lopandić, Lazar Milićević, Bogdan Kapelan, dr Milan Bogdanović, Avdo Humo i Miroslav Popara.

Pisac Predgovora ove publikacije pravi razliku između mladobosnaca i svojih savremenika, jer djeluju u dvjema različitim istorijskim situacijama. Nedostatke prethodnika objašnjava „samo zaostalošću i nesposobnošću onog društvenog sloja i sredine, čije su oni težnje izražavali”. Poslije njih su se okolnosti promijenile stvaranjem slobodne i nacionalne države, pa su i sredstva borbe bila drugačija, ali „onaj izvor koji je sve napajao i napaja za borbu iz koga proizlazi nužnost i potreba borbe - socijalna beda, neznanje i ugnjetavanje svake vrste - ostao je gotovo isti”.

Sličnost koja povezuje mladobosance - Vladimira Gaćinovića, Gavrila Principa, Danila Ilića i druge - sa njihovim sljedbenicima iz redova poslijeratne napredne demokratske omladine, Veselina Masleše, pisca prvog teksta, i pisaca ostalih tekstova, jeste istinska ljubav prema narodu i strasna mržnja prema društvenoj nepravdi. Kao i onda, i danas su pisci ove publikacije dali samo jedan prilog tumačenju Bosne i Hercegovine u svjetlosti današnjice, i pokušaj da se kroz jednog mladobosanca - Vladimira Gaćinovića - najpotpunije izraze i pruže sliku „nastojanja te svetle generacije za jednim boljim i pravednijim svetom”.

Veselin Masleša je u tekstu Prijatelji naroda (str. 5-7) predstavio Vasu Pelagića i druge velike znane i neznane revolucionare iz Bosne i Hercegovine u svom slovu o Vladimiru Gaćinoviću. Svi su se oni slagali da narodu treba pomoći, a razlike su se javljale u shvatanju metoda revolucionarne akcije. Za revolucionarnu Mladu Bosnu Masleša kaže da je ona „nastavak ranijih revolucionarnih tradicija iz doba seljačkih buna protiv Turske”. Poslije pogleda na mjesto i ulogu mladobosanca Vladimira Gaćinovića u bosanskohercegovačkom društvu, Dušan J. Lopandić je u tekstu Savremena bosansko-hercegovačka stvarnost (str. 59-68) ovjekovječio ondašnju, ali i današnju bosanskohercegovačku stvarnost riječima Vide Čubrilović sa kongresa Jugoslovenskog ženskog saveza u Zagrebu: „Ostalo je sve po onoj narodnoj. Tekla voda kud je tekla!” Dajući odgovor na pitanje šta je bosanskohercegovačka savremena stvarnost, Lopandić je rekao da ona nema „ni onog najosnovnijeg šta bi inače imao i poslednji egzotični kolonijalac. Bosna i Hercegovina su danas, a uostalom i juče i prekjuče i davno još od pre rata, zemlja gde caruje neznanje, beda, nečistoća, žeđ, glad i sve druge žalosti ljudskog života”. Samo sa znanjem i pomoću znanja Vladimira Gaćinovića i njegovih sljedbenika „Bosna i Hercegovina mogu doći jednom na red sa svojim problemima na rešavanje”, a ne da ih rješavaju stari i novi kolonizatori i eksploatatori.

U Banjaluci, na Vidovdan 2014.
Mr Bojan Stojnić

SADRŽAJ
Predgovor fototipskom izdanju (mr Bojan Stojnić) III
Današnjica i Mlada Bosna:
Uloga i značaj Vladimira Gaćinovića
Predgovor 3
Prijatelji naroda (Veselin Masleša) 5
Lik Vladimira Gaćinovića (Milovan Đilas) 9
Vladimir Gaćinović i njegovo vreme (Čedomir Kruševac) 16
Drugarici (Vladimir Gaćinović) 21
Pozdravni govor pred svečanom akademijom u čast Vladimira Gaćinovića (Lazar Milićević) 22
Pozdravna reč Bogdana Kapelana, studenta prava 24
Govor Milana Bogdanovića 26
O dvadesetogodišnjici Vladimirove smrti (dr Pero Slijepčević) 30
Govor Avde Hume, studenta filozofije 38
Govor Miroslava Popare, studenta prava 42
Pisma Vladimira Gaćinovića 46
Bah i Kvaternik (Vladimir Gaćinović – Pavlu Bastajiću) 58
Savremena bosansko-hercegovačka stvarnost (Dušan J. Lopandić) 59
Kratki biografski podaci 69
Beleške 71

MG P67 (N)