Godina izdanja: 1989
ISBN: 86-7335-059-X
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Zulumi aga i begova nad srpskim narodom u Kosovskom vilajetu (1878–1913)

priređivač Branko Peruničić

Nova knjiga 1989 670 strana : ilustrovano

odlična očuvanost

Ova knjiga predstavlja zbirku istorijskih dokumenata i svedočanstava o položaju srpskog stanovništva u Kosovski vilajet tokom perioda od 1878. do 1913. godine, u okviru Osmansko carstvo.

Branko Peruničić kao priređivač ne iznosi sopstvenu naraciju u klasičnom smislu, već okuplja arhivsku građu (pisma, izveštaje, žalbe, diplomatske dokumente) koji svedoče o nasilju („zulumima“), pravnoj nesigurnosti i pritiscima nad srpskim stanovništvom.

Knjiga prikazuje različite oblike zlostavljanja: pljačku, otimačinu imovine, nasilje nad civilima, kao i ograničenja verskih i građanskih prava. Takođe ukazuje na slabost centralne vlasti i samovolju lokalnih moćnika (aga i begova).

Strukturalni pregled (tematske celine)

1. Uvod i istorijski kontekst

Period nakon Berlinski kongres 1878

Promene granica i statusa Balkana

Položaj hrišćanskog stanovništva u vilajetu

2. Administrativni okvir

Organizacija Kosovski vilajet

Uloga lokalnih vlasti (age i begovi)

Slabosti pravnog sistema

3. Oblici zuluma

Fizičko nasilje i ubistva

Pljačka i otimačina imovine

Pritisci na seljaštvo

Samovolja lokalnih moćnika

4. Ekonomski pritisci

Nameti i iznuđivanje

Oduzimanje zemlje

Ekonomska nesigurnost stanovništva

5. Verski i društveni pritisci

Ograničavanje verskih prava

Diskriminacija hrišćanskog stanovništva

Prisilne migracije

6. Diplomatski i konzularni izveštaji

Reakcije Kraljevina Srbija

Izveštaji stranih konzula

Međunarodni aspekt problema

7. Otpor i iseljavanje

Reakcije lokalnog stanovništva

Seobe Srba iz vilajeta

Dugoročne demografske posledice

8. Završni period (do 1913)

Slabljenje osmanske vlasti

Promene tokom Balkanski ratovi

Kraj osmanske uprave u regionu

Ključne karakteristike knjige

Dokumentarna građa (nije klasična narativna istorija)

Fokus na konkretne slučajeve nasilja i pritisaka

Uključuje i međunarodne izvore i reakcije

Važna za proučavanje lokalne istorije i odnosa u regionu

Napomena o tumačenju

Knjiga je vredna kao istorijski izvor, ali:

fokusirana je na stradanja jedne strane

zahteva poređenje sa drugim izvorima radi potpunije slike

Spada u literaturu koja se često koristi u istraživanjima o odnosima u istorija Balkana krajem 19. i početkom 20. veka

✅ Suština knjige:

Delo prikazuje kroz dokumenta kako su lokalne osmanske strukture vlasti i pojedinci vršili nasilje i pritisak nad srpskim stanovništvom u Kosovskom vilajetu, uz ograničenu zaštitu centralnih vlasti i značajne demografske posledice.