Godina izdanja: 1994
ISBN: 86-7403-059-9
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Novčana privreda kao oblik eksploatacije i pljačka zlata, arhiva i kulturnih dobara Jugoslavije 1941–1945. - Nikola Živković

Institut za savremenu istoriju 1994 179 strana : ilustrovano

odlična očuvanost

Knjiga analizira ekonomske i kulturne posledice okupacije Jugoslavije tokom Drugi svetski rat, sa posebnim fokusom na finansijsku eksploataciju, monetarnu politiku okupacionih vlasti i sistematsku pljačku zlata, arhivske građe i kulturnih dobara.

Autor tvrdi da okupacija nije bila samo vojna i politička, već i ekonomska operacija velikih razmera. Okupacione sile, pre svega Nacistička Nemačka i njeni saveznici, koristile su monetarne mehanizme, kontrolu banaka i prisilne finansijske mere da bi izvukle ogromna sredstva iz jugoslovenske privrede.

Posebna pažnja posvećena je pljački državnog i privatnog zlata, kao i oduzimanju kulturnog i arhivskog nasleđa, uključujući dokumente, umetnička dela i istorijske arhive koji su odvoženi u okupatorske zemlje.

Autor analizira i ulogu finansijskih institucija, okupacionih administracija i lokalnih kolaboracionističkih struktura u sprovođenju ovog sistema eksploatacije.

Strukturalni pregled (tematske celine)

1. Uvod: ekonomski aspekt okupacije

Okupacija kao sistem ekonomske eksploatacije

Teorijski okvir monetarne dominacije

Finansijska strategija okupacionih sila

2. Monetarni sistem pod okupacijom

Uvođenje okupacionih valuta

Kontrola bankarskog sistema

Inflacija i finansijski pritisak na stanovništvo

Mehanizmi prenosa bogatstva ka okupatoru

3. Pljačka državnih finansija i zlata

Sudbina rezervi zlata jugoslovenske države

Zaplena zlata iz banaka i trezora

Konfiskacija privatne imovine

4. Eksploatacija privrede

Nametanje ratnih troškova Jugoslaviji

Rekvizicije i finansijski nameti

Sistematsko iscrpljivanje privrednih resursa

5. Pljačka arhiva

Oduzimanje državnih i istorijskih dokumenata

Odnošenje arhivske građe u okupatorske centre

Posledice za istorijsku nauku i državnu administraciju

6. Pljačka kulturnih dobara

Zaplena umetničkih dela, biblioteka i muzejske građe

Uništavanje i odnošenje kulturnog nasleđa

Sudbina pojedinih kolekcija

7. Uloga okupacionih uprava i kolaboracije

Administrativni aparat okupacije

Finansijske institucije pod kontrolom okupatora

Lokalna saradnja u sprovođenju eksploatacije

8. Posledice i posleratna pitanja

Gubici Jugoslavije u novcu i kulturnom nasleđu

Problemi restitucije posle rata

Istorijska i politička interpretacija pljačke

✅ Suštinska teza knjige:

Autor tvrdi da je okupacija Jugoslavije između 1941. i 1945. bila i sistematski organizovana ekonomska pljačka, sprovedena kroz monetarni sistem, konfiskaciju zlata i oduzimanje kulturnih i arhivskih dobara.