ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1983
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor - osoba Dimitrijević, Sergije M., 1912-1987
Naslov Istorija Leskovca i okoline : (1918-1928) / Sergije Dimitrijević
Vrsta građe stručna monografija
Ciljna grupa odrasli, ozbiljna (nije lepa knjiž.)
Jezik srpski
Godina 1983
Izdavanje i proizvodnja Leskovac : [Narodni muzej], 1983 (Leskovac : Napredak)
Fizički opis 688 str., [48] str. s tablama : ilustr. ; 24 cm
Zbirka Biblioteka Narodnog muzeja u Leskovcu ; ǂknj. ǂ31
(Broš.)
Napomene Tiraž 1.000
Napomene i bibliografske reference uz tekst
Registri.
Predmetne odrednice Leskovac -- Istorija -- 1918-1928

PREDGOVOR
Istorija Leskovca i leskovačkog kraja između dva rata, u toku dugogodišnjeg rada na njoj, prerasla je u obimno delo koje će imati dve knjige od po preko 600 strana.
To je bilo uslovljeno trima činjenicama.
Prvo, naporom da se prikaže svestrana privredna, društvena, komunalna, kulturna i politička istorija leskovačkog kraja, u kojoj nijedan značajniji aspekt života između dva rata ne bi bio zanemaren.
Drugo, bogatstvom takve istorije, mnogobrojnošću značajnih pojava i događaja u njoj, vrlo karakterističnim klasnim odnosima u jednoj privredno relativno razvijenoj sredini, koja se po tome znatno razlikovala od drugih gradova Srbije i nosila mnoge specifične odlike koje se nisu drugde javljale ili su bile kudikamo izrazitije nego što je bio slučaj u drugim sredinama.
Treće, velikim zahvatom izvornog materijala, godinama prikupljanog i nalaženog u toku višegodišnjih i široko postavljenih autorovih istraživanja raspoloživih izvora, štampe, arhiva i sl.
Pri tome treba istaći da sve pojave nisu obrađene u istom obimu.
Preko mnogih od njih prešli smo ovlaš, na primer preko postojanja velikog broja građanskih društvenih organizacija i njihove istorije.
Posebnu pažnju poklonili smo privrednom razvitku, kulturnim manifestacijama i klasnim odnosima.
Zato se u ovoj istoriji posebno obrađuje svaka grana privrede, svaka kulturna ustanova, odnos leskovačkih gazda i radnog naroda izbija u prvi plan, a istorija radničke klase, njenog sindikalnog, partijskog i omladinskog pokreta dobija vidno mesto.
Sve je to uslovljeno time što je Leskovac u periodu između dva svetska rata bio jedan od privredno najrazvijenijih industrijskih, trgovačkih, zanatskih i poljoprivrednih centara Srbije, što je imao relativno značajne kulturne ustanove i razvijen radnički pokret.
Posebno mesto koje je istorija radničkog pokreta dobila u ovom delu uslovljeno je zaoštrenom klasnom polarizacijom i borbom u Leskovcu, činjenicom da je gotovo sve vreme između dveju okupacija postojao relativno snažan i razvijen radnički pokret komunističkog obeležja, kao i time da delovanje leskovačke partijske organizacije ima značajno mesto u istoriji Komunističke partije Jugoslavije.
Dve knjige ove istorije međusobno su razgraničene uvođenjem diktature kralja Aleksandra Karađorđevića 6. januara 1929. godine.
Pa ipak, neke pojave koje se javljaju u prvom razdoblju, 1918–1928, mi smo pratili i kasnije, da ne bismo razbili celinu njihovog prikazivanja. Druge smo delili na dva dela.
Uz to, neke smo karakteristične pojave u prvoj knjizi ilustrovali podacima iz drugog perioda, pošto nismo našli odgovarajuće izvore u prvom razdoblju.
Najzad, izvesne opšte karakteristike leskovačkog života date su uglavnom u prvoj knjizi. Ovi delovi rada biće u nekim slučajevima kasnije dopunjeni karakterističnim podacima nađenim u toku istraživanja izvora za drugu knjigu, na primer u štampi perioda 1929–1941.
Pošto obe knjige ove istorije predstavljaju jednu celinu, pošto bi navođenje upotrebljavane literature u svakoj od njih povećavalo obim rada, bili smo prinuđeni da korišćene izvore prikažemo u punim naslovima samo na kraju druge knjige. Njihovo navođenje u tekstu dato je skraćeno.
Zato već sada treba reći šta će sadržati ovaj prikaz izvora.
Spisak korišćenih izvora sadržaće:
1. Kompletnu bibliografiju svega onoga što je izišlo u Leskovcu i što je napisano od Leskovčana u periodu 1918–1941. Uz svaku knjigu daćemo podatke o vremenu izlaženja i spisak prikaza.
2. Kasnije radove koji se odnose na to vreme.
3. Članke iz leskovačkih časopisa i zbornika takve sadržine.
Što se tiče ostalih članaka iz leskovačke štampe, radničke periodike i sl., oni su detaljno opisani u tekstu na mestu gde su korišćeni. Neki od njih su posebno pomenuti u poglavlju o kulturi.
4. Naslove listova i časopisa pregledanih u celini, kao i onih koji su pregledani delimično.
Time se daju precizne indikacije o iskorišćenoj, delimično zahvaćenoj i neiskorišćenoj periodici.
5. Spisak lica čije su pismene izjave korišćene kao izvor.
6. Spisak arhivskih fondova koji su pregledani.
U radu su mnogi podaci, naročito oni najvažniji, dati u citatima, kako zbog njihove trajne dokumentarne vrednosti, tako i da bi se okupili i sačuvali, s obzirom na to da su rastureni po ogromnoj periodici i arhivskoj građi.
Napor da se iscrpu raspoloživi izvori ne znači da su oni i iscrpljeni u potpunosti. Mnogi podaci koje smo zahvatili obuhvataju samo glavne, po našem mišljenju bitne postavke jednog problema, osnovne informacije o njemu. Zato ovaj rad treba da posluži kao polazna osnova za dalje proučavanje svega iznetog, za popunjavanje, produbljivanje i eventualno korigovanje naših postavki i zaključaka, kao i za monografsku obradu mnogih pitanja ovde obrađenih u glavnim crtama.
Zato ovde dajemo izvore koji omogućuju ne samo proveru podataka već i dalje korišćenje arhivskih dokumenata, članaka iz periodike i literature za izradu monografija o pojedinim pitanjima i različite studijske i publicističke radove.
Delo će biti obilno ilustrovano fotografijama pojedinih ličnosti i grupnim fotografijama, faksimilima dokumenata, listova i knjiga, kao i slikama grada.
Pri tome smo nastojali da slike objavljene u Spomenici leskovačkog radničkog pokreta, izdatoj 1954. godine, sem retkih izuzetaka, ne ponavljamo, već smo se starali da pribavimo nov ilustrativni materijal.
Ovo delo posvećujemo radničkoj klasi i radnom narodu Leskovca, njihovim borbama sa leskovačkim gazdama, kao i borcima leskovačkog kraja koji su izgubili živote u okršajima sa vladajućom klasom, postojećim režimom, fašizmom i okupatorom.

MG P48 (F)