ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1978
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Prosveta 1978 938 strana, 270 strana s tablama

odlična očuvanost

Knjiga Sarajevo: 1914. Vladimira Dedijera predstavlja temeljnu studiju o atentatu na austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda i njegovu suprugu Sofiju, koji je izveden 28. juna 1914. u Sarajevu. Dedijer, kao istoričar i učesnik u političkim procesima 20. veka, detaljno rekonstruše događaje koji su doveli do atentata, same atentatorske akcije i političkih posledica koje su dovele do izbijanja Prvog svetskog rata.

Dedijer se fokusira na kompleksnost uzroka atentata: ne samo na delovanje Gavrila Principa i organizacije Mlada Bosna, već i na širu mrežu političkih, nacionalnih i imperijalnih tenzija na Balkanu. Autor prikazuje atentat kao produkt istorijskih okolnosti – nacionalnih težnji, austrougarske politike, srpskog nacionalnog pokreta i međunarodnih sila koje su koristile Balkanske konflikte za svoje interese.

Analitički, knjiga se ističe time što ne gleda atentat kao izolovani čin pojedinaca, već kao događaj koji je bio „isprovociran“ istorijskim procesima. Dedijer pažljivo razmatra i ulogu Srbije, ali i Austro-Ugarske, kao i diplomatske igre velikih sila. Posebno je važan njegov zaključak da je atentat bio okidač, a ne uzrok rata – rat je bio već „u pripremi“ kroz saveze, militarizaciju i rivalstva.

Dedijerova naracija je zasnovana na bogatom arhivskom materijalu i dokumentima, što knjizi daje kredibilitet i ozbiljnost. Delo je klasičan primer istorijske monografije koja kombinuje analitičku preciznost i jasno pripovedanje.

STRUKTURALNI PRIKAZ DELA

1. Uvod: Sarajevo i kontekst 1914.

Politička situacija u Evropi i na Balkanu

Austro-ugarski režim i nacionalni pokreti

Preduslovi za atentat

2. Mlada Bosna i atentatori

Formiranje i ideologija Mlade Bosne

Profil atentatora (Princip, Čabrinović, Grabež itd.)

Veze sa tajnim organizacijama i Srbijom

3. Pripreme za atentat

Planiranje i logistika

Podrška i obuka atentatora

Tok dana atentata

4. Atentat 28. juna 1914.

Hronologija događaja

Greške i slučajnosti

Uloga sigurnosnih službi i lokalnih vlasti

5. Odgovornost i reakcije

Reakcija Austro-Ugarske

Srbija i balkanske države

Diplomatska kriza i ultimatumi

6. Velike sile i put ka ratu

Savezi i vojna priprema

Politika velikih sila

Kako je atentat pretvoren u globalni sukob

7. Zaključak

Atentat kao okidač, ne kao jedini uzrok

Strukturalni faktori rata

Istorijska važnost Sarajevskog događaja