Godina izdanja: 2021.
Format - 24 cm
Povez - Tvrd
Pismo - Ćirilica
Izdavač: Prometej, Novi Sad
Autor: Borivoje Milošević
EAN: 9788651517337
FENOMEN VELEIZDAJNIČKIH SUDSKIH PROCESA U BOSNI I HERCEGOVINI

Austrougarske vlasti u Bosni i Hercegovini su neposredno po atentatu u Sarajevu preduzele niz represivnih mjera usmjerenih protiv Srba, koje su uključivale fizičke likvidacije, hapšenja, deportovanja u logore, uzimanje uglednih ličnosti za taoce i ukidanje najvažnijih nacionalnih institucija. Vlasti su odlučile da zadaju konačan udarac svim srpskim društvima u zlji i njihovim najistaknutijim predstavnicima. Progone civilnog stanovništva pratilo je zatiranje srpske duhovnosti i kulture.

Najjač udaru vlasti bili su izloženi srednjoškolci simpatizeri i pristalice Mlade Bosne kojima je suđeno na više sudskih procesa. Potom su usledila suđenja starijoj generaciji srpskih intelektualaca. Sudski procesi mladobosanskoj generaciji otkrili su da je ovaj pokret bio uteljen na širokoj osnovi i znatno većoj socijalnoj dubini nego što su vlasti mogle pretpostaviti. Bosna i Hercegovina bile su uoči rata isprepletene mrežom tajnih đačkih kružoka.

Umesto da serija veleizdajničkih procesa, a posebno suđenje u Banjoj Luci, budu instrument opravdanja austrougarske agresivne politike na Balkanu i započinjanja rata 1914. godine, proces se pretvorio u suprotno. Postao je dobar povod jugoslovenskoj propagandi da diskredituje austrougarsku vlast, a monarhiju prikaže kao okrutnu državu koja se bezobzirno obračunavala sa političkim protivnicima. Ninovni istorijski zakoni pravde ipak su odneli pobjedu, uočio je svojevreno Vojislav Besarović, dodajući kako je država u kojoj je vršen ovakav akt bezakonja protiv vlastitih građana bila osuđena da snosi posledice svojih postupaka i nestane sa lica zlje.