Godina izdanja: 1991
ISBN: 3-520-19619-0
Vrsta: Istorija svetske književnosti
Jezik: Nemački
Autor: Strani

Alfred Kröner 1991 765 strana

odlična očuvanost

„Istorija nemačke književnosti: od početaka do savremenog doba“ Frica Martinija predstavlja sveobuhvatan pregled razvoja nemačke književnosti od srednjeg veka do 20. veka. Autor književnost posmatra u njenom istorijskom, kulturnom i intelektualnom kontekstu, prateći promene književnih oblika, tema, stilova i ideja.

Martini književnu istoriju ne svodi samo na niz autora i dela, već pokazuje kako su književni pokreti povezani sa promenama društva, religije, filozofije, politike i shvatanja čoveka. Posebna pažnja posvećena je velikim epohama nemačke književnosti – od srednjovekovne književnosti, reformacije i baroka do prosvetiteljstva, Vajmarske klasike, romantizma, realizma, modernizma i književnosti 20. veka.

Važno mesto imaju Johan Volfgang Gete i Fridrih Šiler, ali i Martin Luter, Gotthold Efraim Lesing, Novalis, Hajnrih Hajne, Georg Bihner, Teodor Fontane, Fridrih Niče, Tomas Man, Franc Kafka, Bertolt Breht i drugi značajni autori.

Glavne ideje

Književnost kao istorijski proces – književna dela nastaju u određenom kulturnom i društvenom okruženju.
Smena književnih epoha – nove poetike nastaju kao nastavak, preobražaj ili reakcija na prethodne.
Od srednjeg veka ka modernom dobu – razvoj književnosti prati promenu evropskog shvatanja čoveka i sveta.
Reformacija i književnost – religijske promene snažno utiču na nemački jezik i književnu kulturu.
Prosvetiteljstvo – razum, obrazovanje i ideja autonomnog pojedinca postaju centralne teme.
Vajmarska klasika – Gete i Šiler predstavljaju vrhunac klasicističkog shvatanja umetnosti i čoveka.
Romantizam – naglašava maštu, subjektivnost, prirodu, tajanstveno i unutrašnji život.
Realizam – okreće se društvenoj stvarnosti i svakodnevnom životu.
Modernizam – tradicionalne predstave o svetu i čoveku dovode se u pitanje.
Književnost 20. veka – obeležena je iskustvima modernizacije, svetskih ratova, društvenih sukoba i krize tradicionalnih vrednosti.

Strukturalni pregled

1. Stara i srednjovekovna nemačka književnost
Rani književni zapisi, junačka tradicija, hrišćanska književnost, viteška lirika i epika.

2. Kasni srednji vek
Razvoj građanske književnosti, satire, didaktičke književnosti i novih književnih oblika.

3. Humanizam i reformacija
Povratak antičkim izvorima, razvoj obrazovanja i značaj Martina Lutera za nemački književni jezik.

4. Barok
Književnost između religioznosti i uživanja u svetu; teme prolaznosti, smrti i nestalnosti.

5. Prosvetiteljstvo
Razum, kritičko mišljenje, tolerancija i vaspitanje čoveka postaju centralne književne teme.

6. Šturm und drang
Naglašavanje osećanja, individualnosti, genijalnosti i pobune protiv ograničavajućih normi.

7. Vajmarska klasika
Gete i Šiler razvijaju ideju sklada, obrazovanja čoveka i umetnosti kao sredstva humanizacije.

8. Romantizam
Fantazija, priroda, san, mit, srednji vek i unutrašnji svet pojedinca dobijaju posebno mesto.

9. Bidermajer i realizam
Književnost se sve više okreće društvenom životu, građanskoj svakodnevici i konkretnom istorijskom svetu.

10. Naturalizam i prelaz u modernu
Društveno okruženje, nasleđe i materijalni uslovi života postaju važne teme.

11. Moderna i avangarda
Javljaju se eksperimenti sa jezikom, formom i perspektivom; tradicionalna slika stvarnosti se fragmentira.

12. Književnost 20. veka
Ratovi, egzistencijalna kriza, politički sistemi, izgnanstvo, podela Nemačke i posleratna stvarnost snažno oblikuju književnost.

Važni autori

Martin Luter – reformacija, prevod Biblije, razvoj nemačkog književnog jezika
Gotthold Efraim Lesing – prosvetiteljstvo i drama
Johan Volfgang Gete – klasika, romantizam, Faust
Fridrih Šiler – drama, istorija i estetika
Novalis – romantizam
Hajnrih Hajne – lirika i književna ironija
Georg Bihner – moderna drama i društvena kritika
Teodor Fontane – realizam
Fridrih Niče – filozofska i književna moderna
Tomas Man – roman i evropska moderna
Franc Kafka – egzistencijalna i moderna proza
Bertolt Breht – epsko pozorište i društveno angažovana drama

Ključne reči

nemačka književnost, književna istorija, srednji vek, humanizam, reformacija, barok, prosvetiteljstvo, Šturm und drang, Vajmarska klasika, romantizam, bidermajer, realizam, naturalizam, moderna, ekspresionizam, avangarda, književnost 20. veka, Gete, Šiler, Luter, Lesing, Novalis, Hajne, Bihner, Fontane, Niče, Tomas Man, Kafka, Breht, drama, lirika, epika, roman, poetika, književni pokreti, kulturna istorija.

Suština dela

Martinijeva „Istorija nemačke književnosti“ može se čitati kao mapa razvoja nemačkog književnog duha: od srednjovekovne religijske i viteške književnosti, preko prosvetiteljstva i klasicizma, do romantizma, realizma i moderne. Njena posebna vrednost je u povezivanju književnih dela sa promenama evropskog društva i ideja, čime se razvoj književnosti prikazuje kao deo šire istorije nemačke kulture i evropske misli.