Godina izdanja: 1991
ISBN: 86-7047-091-8
Jezik: Srpski
Autor: Strani
Vrsta: Teorija književnosti

Posveta, podvlačeno hemijskom olovkom.

Autor - osoba Bahtin, Mihail Mihajlovič, 1895-1975 = Бахтин, Михаил Михайлович, 1895-1975
Naslov Autor i junak u estetskoj aktivnosti / Mihail Bahtin ; prevod s ruskog Aleksandar Badnjarević
Jedinstveni naslov Автор и герой в эстетической деятельности. srp
Vrsta građe dr. knjiž. oblici
Jezik srpski
Godina 1991
Izdavanje i proizvodnja Novi Sad : Bratstvo-Jedinstvo, 1991 (Beograd : `Radiša Timotić`)
Fizički opis 221 str. ; 18 cm
Drugi autori - osoba Badnjarević, Aleksandar (prevodilac)
Zbirka ǂBiblioteka ǂSvetovi
(broš. sa omotom)
Napomene Prevod dela: Автор и герой в эстетической деятельности / М. М. Бахтин
Tiraž 2.000
Beleška o autoru i delu na presavitku omota.
Predmetne odrednice Roman – Poetika

U nas su objavljena sva do sada poznata Bahtinova dela (pod njegovim imenom ili imenom njegovih prijatelja), osim „Pitanja književnosti i estetike“ u kojem se nalazi deo „Autor i junak u estetskoj aktivnosti“ – rukopis nađen u Bahtinovoj zaostavštini, bez naslova (naslov je dao priređivač knjige. S. G. Bočarov) i sudeći po poglavlju „Problem autora“ i napisanom naslovu sledećeg poglavlja „Problem autora i junaka u ruskoj književnosti“, može se zaključiti da ovaj rad nije završen, ali i ovakav predstavlja zaokruženu celinu i može se pretpostaviti, uvodni, opšti, deo u veću zamišljenu celinu.
Rad objavljen pod naslovom: „Autor i junak u estetskoj aktivnosti“ sadrži sledeća poglavlja: Problem odnosa autora prema junaku, Prostorni oblik junaka, Vremenska celina junaka (problem unutrašnjeg čoveka – duše), Smisaona celina junaka i Problem autora.
U raspravi „Autor i junak u estetskoj aktivnosti“ estetika verbalnog stvaralaštva otvorena je u pravcu filozofske estetike. Bahtin ovde „autora“ i „junaka“ shvata na planu opšte filozofske estetike i za njega je, pre svega, važna neraskidiva veza junaka i autora kao učesnika „estetskog događaja“. U ovom radu se oblikuje niz pojmova Bahtinove estetike.

Mihail Mihajlovič Bahtin (1895–1975) bio je ruski filozof, teoretičar književnosti, estetičar i jedan od najuticajnijih mislilaca o jeziku, romanu i kulturi u 20. veku. Rođen je u Orjolu, a mladost je proveo u Vilnjusu i Odesi. Studirao je klasičnu filologiju i humanističke discipline, a posle Revolucije delovao je u krugu intelektualaca poznatom kao Bahtinov krug, čiji su članovi bili, između ostalih, Valentin Vološinov i Pavel Medvedev. U svojim ranim radovima Bahtin se bavio filozofijom čina, etikom i estetikom, razvijajući ideju o neponovljivosti ljudskog postojanja i odgovornosti pojedinca u odnosu prema drugome. Njegovo najpoznatije rano delo, Problemi stvaralaštva Dostojevskog, objavljeno je 1929. godine, a kasnije znatno prošireno i objavljeno kao Problemi poetike Dostojevskog. U njemu je razvio pojam polifonijskog romana, u kojem likovi nisu samo objekti autorovog govora već samostalne svesti i glasovi koji stupaju u ravnopravan dijalog. Iz te koncepcije proistekla je i Bahtinova teorija dijalogizma, prema kojoj je svaki iskaz u jeziku povezan s prethodnim i budućim iskazima i uvek je usmeren prema drugome. Krajem dvadesetih godina Bahtin je bio uhapšen u okviru sovjetskih progona religioznih i intelektualnih krugova. Prvobitna kazna progonstva ublažena je zbog njegovog slabog zdravlja, pa je nekoliko godina proveo u Kazahstanu. Kasnije je predavao u Saransku i živeo daleko od glavnih kulturnih centara Sovjetskog Saveza. Tokom tih decenija nastali su mnogi njegovi najvažniji radovi o teoriji romana, jeziku i književnim žanrovima. Posebno mesto u Bahtinovom radu zauzima studija o Fransoa Rableu, kasnije objavljena pod naslovom Stvaralaštvo Fransoa Rablea i narodna kultura srednjeg veka i renesanse. U njoj je razvio pojmove karnevalizacije, grotesknog realizma i smehovne narodne kulture. Karneval je za Bahtina predstavljao prostor privremenog ukidanja društvenih hijerarhija i normi, u kojem se uspostavlja slobodniji odnos prema svetu, telu, vlasti i zvaničnoj kulturi. U raspravama o romanu Bahtin je uveo i pojam heteroglosije, odnosno raznorodnosti društvenih jezika i govora koji se susreću unutar romanesknog sveta. Roman je smatrao posebno otvorenim i nezavršenim žanrom, sposobnim da u sebe uključi različite stilove, govore, ideologije i perspektive. Važan je i njegov pojam hronotopa, kojim označava neraskidivu povezanost prostornih i vremenskih odnosa u književnom delu. Veliki deo Bahtinovih rukopisa dugo je ostao neobjavljen ili je sačuvan samo fragmentarno. Njegov značaj počeo je snažnije da se prepoznaje tokom šezdesetih godina 20. veka, kada su sovjetski književni teoretičari ponovo otkrili njegove radove o Dostojevskom. Poslednje godine života proveo je u Moskvi. Posle njegove smrti objavljeni su brojni rukopisi i fragmenti, među kojima su tekstovi o estetici, autoru i junaku, govornim žanrovima i metodologiji humanističkih nauka. Bahtinove ideje o dijalogizmu, polifoniji, karnevalizaciji, hronotopu i višeglasju snažno su uticale na književnu teoriju, lingvistiku, filozofiju jezika, kulturologiju i antropologiju.

MG P63 (N)