Godina izdanja: 1995
ISBN: 300
Autor: Domaći
Vrsta: Eseji i kritike
Jezik: Srpski

Autor: Rastko Petrović
Izdavač: Muzej savremene umetnosti, Beograd
Godina: 1995
Obim: 272 str. + reprodukcije

Knjiga „Eseji / Kritike” (Svezak 5) Rastka Petrovića predstavlja petu knjigu u okviru poznate stručne edicije „Srpski kritičari”, koju je objavio Muzej savremene umetnosti u Beogradu 1995. godine.

Ovo kapitalno izdanje priredila je Radmila Matić Panić. Knjiga donosi sveobuhvatan pregled Petrovićevog rada na polju likovne teorije i umetničkog prikaza.

Rastko Petrović, inače mlađi brat slavne slikarke Nadežde Petrović, bio je jedan od naših najobrazovanijih avangardnih stvaralaca, pisaca i diplomata. Ova knjiga je primarno fokusirana na njegov rad u domenu likovne kritike.

U njoj su sakupljeni i hronološki organizovani njegovi:
- Eseji o slikarstvu i modernim umetničkim tokovima.
- Prikazi slikarskih izložbi iz perioda između dva svetska rata.
- Monografski tekstovi i kritike posvećene pojedinačnim domaćim i stranim slikarima.
- Teorijski tekstovi u kojima Petrović tumači estetiku moderne umetnosti i avangarde.

Knjiga je opremljena sa 16 kvalitetnih reprodukcija u boji koje prate tekstove i vizuelno dočaravaju dela o kojima je Petrović pisao. Danas se ovo izdanje smatra retkom i vrednom stručnom literaturom za proučavanje istorije srpske umetničke kritike.

Rastko Petrović bio je jedan od najznačajnijih srpskih avangardnih pisaca, esejista i diplomata 20. veka. Rođen je 1898. godine u Beogradu, a preminuo je 1949. godine u Vašingtonu. Bio je mlađi brat slavne srpske slikarke Nadežde Petrović.

Kao tinejdžer je preživeo povlačenje preko Albanije u Prvom svetskom ratu, što je ostavilo dubok trag na njegovo stvaralaštvo. Školovao se u Nici i Parizu, gde je diplomirao prava, ali se u Francuskoj potpuno povezao sa kosmopolitskom umetničkom elitom.

Pripadao je krugu srpskih nadrealista i modernista. Njegovo najpoznatije pesničko delo je zbirka Otkrovenje (1922), koja je izazvala burne reakcije javnosti zbog razbijanja tradicionalne forme i uvođenja telesnih tema. Kao strastveni putnik, obišao je Afriku i napisao kultni putopis Afrika (1930). Knjigu je sam ilustrovao crtežima i fotografijama, donoseći u srpsku kulturu fascinaciju primitivnom umetnošću. Bio je vrhunski likovni kritičar izuzetnog obrazovanja. Pratio je svetske trendove i među prvima u Srbiji prepoznao i afirmisao autore moderne i kubizma.

Od 1923. godine radio je u diplomatskoj službi Kraljevine SHS/Jugoslavije. Služio je u Rimu, Parizu, a Drugi svetski rat ga je zatekao na poziciji otpravnika poslova u Vašingtonu. Njegovo kapitalno prozno delo je roman Dan šesti, epska hronika o stradanju tokom povlačenja kroz Albaniju, objavljena tek posthumno. Njegovi posmrtni ostaci preneti su u Beograd 1986. godine i sahranjeni na Novom groblju.