Vrsta: Ostalo
ISBN: 112
Godina izdanja: 1988
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Dalibor Brozović / Pavle Ivić
Izdavač: Jugoslavenski leksikografski zavod „Miroslav Krleža“, Zagreb
Godina: 1988
Obim: 119 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografiji.

Knjiga predstavlja kapitalno i istorijski važno lingvističko delo objavljeno 1988. godine u izdanju Jugoslavenskog leksikografskog zavoda „Miroslav Krleža“ u Zagrebu. Knjiga predstavlja poseban separat (izvadak) iz drugog izdanja čuvene Enciklopedije Jugoslavije.

Knjigu su zajedno napisala dvojica vodećih jugoslovenskih lingvista tog vremena – Dalibor Brozović (sa hrvatske strane) i Pavle Ivić (sa srpske strane). Delo je nastalo kao pokušaj naučnog, objektivnog i enciklopedijskog definisanja zajedničkog jezika i njegovih varijanata u predvečerje raspada SFR Jugoslavije.

Knjiga pruža detaljan naučni i istorijski pregled razvoja jezika koji se u tom trenutku zvanično nazivao srpskohrvatski ili hrvatskosrpski. Autori analiziraju:
- Genetsku osnovu: Kako je nastao zajednički štokavski sistem.
- Istorijski razvoj: Od srednjovekovne pismenosti preko Vukove i Gajeve reforme u 19. veku.
- Varijante: Detaljno se opisuju specifičnosti tadašnje istočne (srpske) i zapadne (hrvatske) standardne varijante, koje danas prepoznajemo kao posebne standardne jezike.

Danas se ova knjiga smatra jednim od najvažnijih dokumenata s kraja 20. veka o suživotu i razlikama između srpskog i hrvatskog jezika.

Dalibor Brozović (1927–2009) je bio vodeći hrvatski lingvista, slavista i akademik. Važio je za vrhunskog stručnjaka za dijalektologiju i teoriju standardnog jezika. Prvi je jasno i teorijski definisao pojam „varijante” unutar srpskohrvatskog jezičkog sistema. Dokazivao je da hrvatski jezik ima svoj poseban istorijski razvoj i kontinuitet, odvojen od srpskog. Krajem 1980-ih i tokom 1990-ih aktivno se uključuje u politiku. Bio je jedan od osnivača HDZ-a, potpredsednik Predsedništva Republike Hrvatske i direktor Leksikografskog zavoda „Miroslav Krleža“. Smatrao je da je hrvatski jezik poseban entitet koji je u Jugoslaviji bio veštački potiskivan u korist zajedničkog standarda.

Pavle Ivić (1924–1999) je bio vodeći srpski lingvista, filolog i akademik (SANU). Smatra se jednim od najvećih srpskih naučnika 20. veka u oblasti humanističkih nauka. Svetski priznat stručnjak za dijalektologiju i istoriju srpskog jezika. Njegova knjiga Dijalektologija srpskohrvatskog jezika i danas je nezaobilazna literatura na fakultetima širom bivše Jugoslavije. Predavao je na prestižnim svetskim univerzitetima (poput Harvarda i Kolumbije). Bio je jedan od autora kontroverznog Memoranduma SANU iz 1986. godine. Tokom 1990-ih bio je jezički savetnik i autoritet koji je oblikovao zvaničnu jezičku politiku u Srbiji nakon raspada zajedničke države. Branio je tezu o jedinstvu štokavskog govornog područja. Smatrao je da srpski jezik obuhvata sve štokavske govore, bez obzira na veroispovest govornika, što je često dovodilo do polemika sa hrvatskim kolegama.

Iako su imali fundamentalno različite poglede na sudbinu i karakter zajedničkog jezika, Brozović i Ivić su gajili duboko međusobno profesionalno poštovanje. Knjiga o kojoj je reč nastala je kao njihov poslednji veliki kompromis. U njoj su uspeli da spoje svoje bogato znanje i pruže objektivan pregled, pre nego što su ih istorijske okolnosti i raspad zemlje 1991. godine trajno razdvojili na suprotne strane jezičkog i političkog fronta.