Godina izdanja: 1991
ISBN: 299
Jezik: Srpski
Autor: Strani
Vrsta: Teorija književnosti

Autor: Fridrih Helderlin / Friedrich Hölderlin
Izdavač: Biblioteka Svetovi, Beograd
Godina: 1991
Obim: 126 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografiji.

Ovo važno teorijsko-filozofsko delo priredio je i preveo ugledni srpski pisac, prevodilac i esejista Jovica Aćin.

Knjiga je podeljena na nekoliko ključnih celina koje se bave Helderlinovim razmišljanjima o antičkoj drami, poetici i filozofiji umetnosti.

Helderlin se kroz ove tekstove (koji uključuju njegove čuvene teorijske nacrte, poput onih pisanih uz prevode Sofoklove Antigone i Kralja Edipa) distancira od klasičnog aristotelovskog tumačenja tragedije i postavlja osnove za moderno razumevanje tragičnog u okviru nemačke klasične filozofije i romantizma.

Johan Kristijan Fridrih Helderlin (nem. Johann Christian Friedrich Hölderlin; Laufen na Nekaru, 20. mart 1770 — Tibingen, 7. jun 1843) je bio jedan od najznačajnijih nemačkih romantičarskih liričara.

Danas se Helderlinova poezija smatra jednim od vrhunaca nemačke književnosti. Međutim, u njegovo vreme, ona je bila malo poznata i skliznula je u zaborav odmah posle njegove smrti.

Poput Getea i Šilera, svojih starijih kolega, Helderlin je bio iskreni ljubitelj drevne grčke kulture. Fridrih Niče je u Helderlinovom delu prepoznao orfičke i dionizijske elemente kombinovane sa pijetizmom karakterističnim za njegovu zavičajnu Švabiju. Pisao je duge himne, ode i elegije.

Od 1805. bio je teško mentalno oboleo i preostalih 36 godina života proveo je živeći u sobi u bivšoj gradskoj kuli u Tibingenu. Za to vreme pisao je jednostavniju i formalniju poeziju nego ranije.

Helderlin je bio jedan od najvećih nemačkih liričara i mislilaca, čije delo spaja ideale antičke Grčke, nemački klasični idealizam i rani romantizam. Za života je bio neshvaćen i marginalizovan, dok je danas prepoznat kao vizionar i jedan od ključnih utemeljivača moderne evropske poezije i filozofije umetnosti.

Helderlin je rođen u Laufenu na Nekaru. Na nagovor majke upisao je teološki seminar u Tubingenu (Tübinger Stift) kako bi postao sveštenik. Tamo je delio sobu sa dvojicom potonjih giganata svetske misli – Fridrihom Šelingom i Georgom Vilhelmom Fridrihom Hegelom. Ova trojica mladića strastveno su podržavala ideale Francuske revolucije i zajedno su postavila intelektualne temelje onoga što će postati nemački idealizam.

Nakon završetka studija, odbio je sveštenički poziv i radio kao domaći učitelj (informator). Ključni preokret u njegovom životu dogodio se u Frankfurtu, gde se zaposlio u kući bankara Jakoba Gontarda. Helderlin se strastveno zaljubio u bankarevu suprugu, Suzu Gontard.Ona je postala njegova muza, koju je u svojim pesmama i čuvenom epistolarnom romanu Hiperion ovekovečio pod imenom Diotima (inspirisan Platonovom Diotimom iz Gozbe). Kada je muž otkrio njihovu vezu, Helderlin je morao da napusti kuću, što mu je slomilo srce i ubrzalo njegov psihički slom.

Nakon Suzinog preranog gubitka 1802. godine, Helderlinovo mentalno zdravlje počelo je naglo da propada. Godine 1806. zvanično je proglašen duševno bolesnim (sa dijagnozom koja bi danas najverovatnije odgovarala šizofreniji).Drugu polovinu svog života – punih 36 godina – proveo je zatvoren u sobi drvodelje Cimera u Tubingenu, u kuli koja gleda na reku Nekar (danas poznata kao Helderlinova kula). Tamo je živeo povučeno, svirao klavir i povremeno pisao jednostavne, ali potresno lepe pesme pod pseudonimom Skardaneli.

Odabrana dela:
- Patmos (Patmos), himna
- Rajna (Der Rhein), himna
- Empedokleova smrt (Der Tod des Empedokles), nedovršena drama
- Hiperion ili pustinjak u Grčkoj (Hyperion oder Der Eremit in Griechenland), lirski roman iz dva dela objavljen 1797. i 1799.

Jovica Aćin je jedan od najznačajnijih savremenih srpskih pisaca, prevodilaca, esejista i urednika, prepoznatljiv po svom dubokom intelektualnom angažmanu i prevođenju nekih od najkompleksnijih dela svetske književnosti i filozofije.Rođen je 1946. godine u Zrenjaninu, a tokom svoje višedecenijske karijere ostavio je neizbrisiv trag u srpskoj kulturi, naročito u domenu izdavaštva i esejistike.

Aćinov rad karakteriše spajanje umetničkog stvaralaštva sa rigoroznim teorijskim i filozofskim istraživanjem. Pored Fridriha Helderlina, Aćin je na srpski jezik preveo i priredio kapitalna dela autora kao što su Franc Kafka, Valter Benjamin, Soren Kjerkegor, Eran Sioran, Markiz de Sad i Žan-Pol Sartr. Njegovi prevodi nisu samo puki prenosi teksta, već sadrže detaljne aparate, napomene i ekskurse koji čitaocu pomažu da razume hermetične misli ovih autora. Autor je brojnih zbirki priča (Duge senke kratkih senki, Uništeno lice), romana (Srodnici, Pilustrijum) i knjiga eseja (Paukova politika, Apokalipsis i druge radosti). Njegov stil je često zagonetan, eruditski i oslanja se na motive lavirinata, tajni i biblioteka. Dugo godina je radio kao urednik u prestižnim izdavačkim kućama (poput „Rad“-a) i časopisima (kao što je Delo), gde je oblikovao čitalački ukus generacija i postavljao visoke standarde u priređivanju knjiga.

Za svoj književni, esejistički i prevodilački rad dobio je gotovo sve najvažnije domaće nagrade:
- Andrićeva nagrada (za priču i pripovedačku prozu),
- Nagrada „Laza Kostić“
- NIN-ova nagrada (u najužim izborima i nominacijama za romane)
- Nagrada „Miloš N. Đurić“ (najprestižnije domaće priznanje za prevodilaštvo)

U kontekstu knjige Uvod u tragedije, upravo su Aćinovo poznavanje nemačke klasične filozofije i njegova sposobnost da pretoči Helderlinov fragmentarni, pesnički stil na srpski jezik učinili ovo izdanje iz 1991. godine nezaobilaznom literaturom za sve studente filozofije i književnosti na Balkanu.