Godina izdanja: 1988
ISBN: 86-7075-098-8
Jezik: Srpski
Autor: Strani
Vrsta: Teorija književnosti

Odlično očuvano.

Autor - osoba Kalinesku, Matej
Naslov Lica moderniteta : [avangarda, dekadencija, kič] / Matei Calinescu ; [prevela Gordana Slabinac]
Jedinstveni naslov Faces of Modernity. scr
Vrsta građe knjiga
Jezik hrvatski
Godina [1988?]
Izdavanje i proizvodnja Zagreb : Stvarnost, [1988?] (Nova Gradiška : `Mirko Gembarovski`)
Fizički opis 308 str. ; 20 cm
Drugi autori - osoba Slabinac, Gordana (prevodilac)
Zbirka Svijet suvremene stvarnosti
Napomene Prevod dela: Faces of Modernity
Tiraž 1.000
Beleške: str. 251-295
Bibliografija: str. 295-308.
Predmetne odrednice Poetika
Književnost -- Estetika


Knjiga Lica moderniteta (Five Faces of Modernity) predstavlja najpoznatije i najuticajnije delo Mateija Kalineskua. U njoj autor istražuje istoriju i značenje pojma moderniteta, nastojeći da pokaže da moderna kultura nije jedinstven fenomen, već složen splet različitih, često međusobno suprotstavljenih tendencija.
Kalinesku razlikuje pet ključnih oblika ili „lica” moderniteta:
• modernitet,
• avangardu,
• dekadenciju,
• kič,
• postmodernizam.
Polazeći od istorije evropske kulture od prosvetiteljstva do kraja XX veka, autor pokazuje kako se ideja modernog neprestano menjala. Posebnu pažnju posvećuje sukobu između društvenog moderniteta, koji se vezuje za naučni napredak, industrijalizaciju i racionalizaciju društva, i estetskog moderniteta, koji se često razvija kao pobuna protiv tih istih procesa.
U poglavljima o avangardi Kalinesku prati razvoj futurizma, dadaizma, ekspresionizma i nadrealizma, naglašavajući njihovu težnju ka radikalnom raskidu sa tradicijom. Analiza dekadencije usmerena je na osećanje kulturnog zamora, esteticizam i fascinaciju propadanjem karakterističnu za kraj XIX veka.
Jedno od najpoznatijih poglavlja posvećeno je kiču, koji Kalinesku tumači kao neizbežan proizvod masovne kulture i modernog potrošačkog društva. Kič nije samo estetska kategorija već i kulturni simptom modernog doba.
U završnim delovima knjige razmatra se postmodernizam kao reakcija na modernističku veru u novinu, originalnost i istorijski napredak. Autor pokazuje kako postmodernizam preispituje granice između visoke i popularne kulture, između originala i kopije, između tradicije i inovacije.
Lica moderniteta smatraju se jednim od najvažnijih dela savremene književne teorije i kulturne istorije jer povezuju filozofiju, estetiku, književnost i društvenu teoriju u jedinstvenu interpretaciju moderne kulture.

SADRŽAJ
NAPOMENA 11
UVOD 13
IDEJA MODERNITETA 21
Moderni patuljci na leđima starih divova 23
Problem vremena: tri razdoblja zapadne povijesti 28
Mi smo ti koji su stari 32
Usporedba modernih i starih 35
Od modernog ka gotičkom, romantičkom, modernom 43
Dva moderniteta 48
Baudelaire i paradoksi estetičkog moderniteta 53
Modernitet, smrt Boga i utopija 64
Književni i drugi modernizmi 72
Usporedba modernih i suvremenih 87
IDEJA AVANGARDE 93
Od moderniteta do avangarde 95
Metafora „Avant-Garde” u renesansi: Retorička figura 97
Romantička avangarda: Od politike do politike kulture 100
Neki pisci iz sredine devetnaestog stoljeća i avangarda 107
Dvije avangarde: Privlačnosti i odbojnosti 111
Avangarda i estetički ekstremizam 115
Kriza pojma avangarda šezdesetih godina 119
Avangarda, dehumanizacija i kraj ideologije 123
Avangarda i postmodernizam 129
Intelektualizam, anarhizam i stasis 139
IDEJA DEKADENCIJE 143
Verzije dekadencije 145
Od „dekadencije” do „stila dekadencije” 151
Dekadentna euforija 163
Nietzsche o „Dekadenciji” i „Modernitetu” 170
Pojam dekadencije u marksističkoj kritici 184
Il decadentismo 198
KIČ 207
Kič i modernitet 209
Kič, camp i visoka umjetnost 213
Etimologija, kontekst uporabe i „Zakon estetičke neadekvatnosti” 216
Kič i romantizam 220
Loš ukus, ideologija i hedonizam 223
Neka stilistička razmatranja 231
Kič i kulturna industrijalizacija 237
Kič i čovjek 240
EPILOG: Lica moderniteta 245
BILJEŠKE 251
IZABRANA KRITIČKA BIBLIOGRAFIJA 295

Matei Kalinesku (Matei Călinescu; 1934–2009) bio je rumunski književni kritičar, teoretičar književnosti, komparatista, esejista, romanopisac i pesnik, jedan od najznačajnijih rumunskih intelektualaca druge polovine XX veka. Rođen je u Bukureštu, gde je završio studije književnosti i započeo akademsku karijeru. Već tokom šezdesetih godina istakao se kao proučavalac moderne književnosti, evropskog romantizma, simbolizma i avangarde.
U Rumuniji je objavio niz značajnih kritičkih studija, kao i roman Život i mišljenja Zaharije Lihtara (Viața și opiniile lui Zacharias Lichter), koji se smatra jednim od najvažnijih rumunskih romana posleratnog perioda. Godine 1973. emigrirao je u Sjedinjene Američke Države, gde je postao profesor komparativne književnosti na Univerzitetu Indijana u Blumingtonu.
Njegova naučna interesovanja obuhvatala su istoriju ideja, modernizam, avangardu, dekadenciju, postmodernizam, književnu teoriju i filozofiju kulture. Pisao je na rumunskom i engleskom jeziku, a njegova dela stekla su međunarodni ugled i prevedena su na više jezika.
Među najznačajnijim njegovim knjigama nalaze se Koncept modernog pesništva, Lica moderniteta, Ponovno čitanje (Rereading), Pet lica moderniteta i Mateiu I. Karadžijale: ponovno čitanje. Danas se smatra jednim od najvažnijih teoretičara moderniteta i postmoderniteta u evropskoj humanistici.


Tags: Matei Kalinesku, rumunska književnost, književna teorija, komparativna književnost, modernitet, modernizam, avangarda, dekadencija, kič, postmodernizam, estetika, kulturna istorija, filozofija kulture, istorija ideja, evropska književnost, teorija modernosti, rumunski intelektualci, književna kritika.

MG P47 (N)