Godina izdanja: 2024
ISBN: 978-86-7543-446-7
Autor: Domaći
Vrsta: Istorija srpske književnosti
Jezik: Srpski

Autor - osoba Stefanović, Mirjana D., 1950- = Stefanović, Mirjana D., 1950-
Naslov Uvod u srpsko prosvetiteljstvo : predgovor kao poetika / Mirjana D. Stefanović
Vrsta građe stručna monografija
Ciljna grupa odrasli, ozbiljna (nije lepa knjiž.)
Jezik srpski
Godina 2024
Izdavanje i proizvodnja Sremski Karlovci ; Novi Sad : Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića ; Novi Sad : Arhiv Vojvodine, 2024 (Novi Sad : Sajnos)
Fizički opis 549 str. ; 23 cm
Zbirka ǂBiblioteka ǂKnjiževnost, jezik, kultura / [Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića, Sremski Karlovci, Novi Sad]
ISBN 978-86-7543-446-7 (broš; IKZS)
978-86-6178-156-8 (AV)
Napomene Tiraž 300
Rečnik manje poznatih reči: str. 539-545
Na presavijenom delu kor. lista beleška o autorki s njenom slikom
Napomene i bibliografske reference uz tekst.
Predmetne odrednice Prosvetiteljstvo -- Poetika -- Srbija -- 1v-19v

Monografija, koja se prvi put pojavljuje u srpskoj književnoj nauci, tematizuje predgovor u knjizi srpskog prosvetiteljstva kao oblik implicitne poetike. Svojim predgovorom, koji bi prema Ženetu bio oblik parateksta, srpski pisac, jasno je artikulisao svoje razumevanje žanra svog dela, kao i njegovu funkciju. Već u to vreme stvorio je predgovorom i autoreferencijalni iskaz; predgovor tako postaje oblik metateksta. Iz toga se najjasnije može videti kako je građansko doba srpske književnosti stvorilo žanrove koji do danas žive: autobiografija, memoari, esej, basna, komedija, ep, satira, lirska pesma, putopis itd. Ova knjiga tako postaje neophodan priručnik za istoričare književnosti, svakako i za studente. Pokazuje veličinu srpskog prosvetiteljstva koje je neophodna karika u tradicijskom lancu, možda i centar poetike u koju se svojim književnim načelima upliću i raniji i kasniji opusi srpskih pisaca.
Knjiga je ušla u uži izbor za nagrade „Đorđe Jovanović” i „Dimitrije Bogdanović”.


SADRŽAJ
Ljubaznima čitateljnici i čitatelju! 5
Razmišljanja o jeziku u srpskom prosvetiteljstvu 39
Jezik kao obrazac nacionalne kulture 54
Vuk i/ili Dositej 61
Književni i/ili pesnički jezik u srpskom prosvetiteljstvu 71
Šta je književnost? 77
Jovan Rajić (1791) 77
Dositej Obradović (1803) 79
Poetika prosvetiteljstva 85
Zaharija Orfelin (1768) 92
Dositej Obradović (1783) 107
Mihailo Maksimović (1784) 125
Aleksije Vezilić (1788) 132
Dositej Obradović (1793) 133
Sava Tekelija (1798) 140
Vid Došen – Georgije Mihaljević (1803) 147
Pavle Solarić (1804) 150
Nikolaj Šimić (1808) 152
Lazar Bojić (1815) 154
Estetika 167
Stefan Rajić (1805) 167
Roman 173
Pavle Julinac – Marmontel (1776) 173
Nikolaj Lazarević – Danijel Defo (1799) 179
Jovan Popović – Hajnrih Kampe (1808/1809) 180
Atanasije Stojković (1800) 186
Atanasije Stojković (1801) 189
Nikolaj Šimić (1807) 195
Autobiografija 199
Dositej Obradović (1783–1788/1789) 208
Gerasim Zelić (1817–1823) 210
Komedija 245
Karlo Goldoni – Emanuel Janković (1787) 245
Franc Ksaver Štark – Emanuel Janković (1789) 251
Dositej Obradović (1793) 255
Pojam komičkog u srpskoj književnosti XVIII stoleća 261
„Naravoučiteljna“ komedija 275
Poslovica 295
Jovan Muškatirović (1787) 295
Basna 301
Dositej Obradović (1788) 301
Dositej Obradović (1793) 303
Lukijan Mušicki (1800) 323
Memoari 331
Simeon Piščević (1785–1797) 331
Lirika 351
Mihailo Vladi(s)lavljev(ić) (1791) 351
Nikola Stamatović (1798) 351
Atanasije Stojković (1800) 354
Jovan Došenović (1809) 357
Mihailo Vladi(s)lavljev(ić) (1818) 372
Satiričko-bukoličko pesništvo 373
Matija Antun Reljković – Stefan Rajić (1793) 373
Tragedija 391
Jovan Rajić (1798) 391
Pastirska igra 401
H. F. Gelert – Avram Mrazović (1803) 401
Biografija 407
Blanšar – Jeftimije Ivanović (1809) 407
Jovan Mioković (1814) 408
Poetika prevoda 417
Jozef fon Zonenfels – Simeon Petrović (1813) 417
Fransoa Fenelon – Stefan Živković (1814) 420
Dodaci za žanrove bez predgovora 429
Putopis kao književna vrsta 429
Jerotej Račanin (1727) 429
„Hodođarije“ kao ishodište dobrote 441
Lirika 463
Srpska građanska poezija 463
Amor teše luk 478
Ep 491
Jovan Rajić (1791) 491
Satirička priča 505
Satira u srpskoj književnosti 521
Ceo je svet – larfa 521
Rečnik manje poznatih izraza 539

Prof. dr Mirjana D. Stefanović (1950) istoričar i teoretičar književnosti i profesor univerziteta. Autor i urednik mnogobrojnih knjiga i dela. Bila je redovni profesor Teorije književnosti i Srpske književnosti XVIII veka na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu, do odlaska u penziju 2016. godine. Redovni je izabrani, stalni gostujući profesor Univerziteta u Segedinu. Oblasti interesovanja i istraživanja su: istorija i poetika srpske književnosti XVIII stoleća, građanska poezija i istorija srpske i hrvatske lirike, teorija stiha, komparativno izučavanje srpske književnosti, teorija žanra i teorija istorije književnosti.

MG P56