ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 2023
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Autor: Ebu Hamid el-Gazali
Format: B5
Povez: tvrdi
Broj strana: 291
Izdavač: Karađoz Group
Godina izdanja: 2023.
Mesto izdanja: Sarajevo
Težina: 620 g
Dimenzije: 24,5 × 18 × 2,5 cm

Knjiga „Savjeti sufijama“, autora Ebu Hamida El-Gazalija obrađuje različite aspekte islama i sufizma, a posebno se usredotočuje na izazove s kojima se suočavaju ljudi u pronalaženju Istine i približavanju Bogu. Autor ističe da postoji mnogo razloga zbog kojih se ljudi odvajaju od Istine i govori o načinima na koje nefs (ego) može uticati na pojedinca, uključujući okupiranost sobom, slijepo slijeđenje drugih ljudi i udovoljavanje nečistim željama. Knjiga također naglašava važnost ispravnog vjerovanja i naglašava da je ljubav prema svijetovnim stvarima poput ugleda i bogatstva otrovna za duhovni razvoj.
„Savjeti sufijama” je knjiga autora Ebu Hamid El-Gazalija koja obrađuje teme poput zaokupljenosti sobom, odugovlačenju činjenja dobrih djela, pohlepe, samoljublja, stjecanja hrane, pića i odjeće koji su haram, upropaštavanju života na ovome svijetu, nefsanskoj dominaciji nad srcem, napuštanju borbe protiv nefsanskih prohtjeva, udovoljavanju nefsanskim željama, pretvaranju i uljepšavanju pred ljudima, posjedovanju loših karakternih osobina, lijenosti, dokonosti, nemaru i korištenju tjelesnih organa u nepokornosti prema Uzvišenom Allahu.
Autor ističe da sve ovo udaljava i odvodi čovjeka od Uzvišenog Allaha te da je zauzetost stvorenjima i nefsom zastor koji nas zastire od Istinitog, el-Hakka. Ova knjiga obraća pažnju na ispravno vjerovanje, što je ključno za spašavanje ljudi od zastranjenja i odvojenosti od Istine. El-Gazali govori o tome da mnogo ljudi ima malo dobrih djela, ali ih spašava njihovo ispravno vjerovanje, dok ima i onih koji imaju mnogo dobrih djela, ali ih upropaštava neispravno vjerovanje.
Autor naglašava da ljubav prema ugledu, dunjaluku i imetku predstavlja ubojiti otrov i da su strasti, poput pohlepe i samoljublja, uzrok zastranjenja od Istine. Knjiga “Savjeti sufijama” predstavlja vrijedan priručnik za sve koji tragaju za duhovnom istinom i koji žele ukloniti zastore koji ih sprečavaju da dosegnu Istinsko. Autor El-Gazali nudi praktične savjete o tome kako se može postići duhovna čistoća i razviti unutarnji mir.
Knjiga je napisana jasnim i razumljivim jezikom, što je čini pristupačnom i korisnom za sve ljude koji žele razviti svoju duhovnost. Ukratko, „Savjeti sufijama” je knjiga koja govori o zastorima koji nas odvajaju od Istine, te nudi praktične savjete o tome kako se može postići duhovna čistoća i razviti unutarnji mir. To je vrijedan priručnik za sve koji traže duhovnu istinu i žele ukloniti zastore koji ih sprečavaju da dosegnu Istinsko.


Ebu Hamid el-Gazali (Tus, Horasan, 1058 – Tus, 1111), punim imenom Ebu Hamid Muhamed ibn Muhamed el-Gazali, bio je persijski islamski teolog, pravnik, filozof, mistik i jedan od najuticajnijih mislilaca srednjovekovnog islamskog sveta. U evropskoj tradiciji poznat je i pod latinizovanim imenom Algazel. Zbog izuzetnog ugleda u islamskoj učenosti dobio je počasni naziv Hudžet el-islam – „dokaz islama”.
Rođen je u Tusu, u oblasti Horasan, na prostoru današnjeg Irana. Njegov otac bio je skroman zanatlija, ali je želeo da sinovi steknu versko obrazovanje. Posle očeve smrti Gazali i njegov brat Ahmed nastavili su školovanje uz pomoć porodičnog prijatelja i lokalnih učitelja.
Gazali je najpre učio islamsko pravo u Tusu i Džurdžanu, a zatim je otišao u Nišapur, jedan od najvažnijih centara islamske učenosti. Tamo je bio učenik čuvenog teologa i pravnika imama el-Haremejna el-Džuvejnija. Proučavao je šafijski mezheb, teologiju, logiku, filozofiju, raspravljanje i različite pravce islamske misli.
Posle smrti svoga učitelja Gazali je stupio u krug seldžučkog vezira Nizama el-Mulka, koji je prepoznao njegovu učenost i govorničku veštinu. Godine 1091. imenovan je za profesora u čuvenoj medresi Nizamiji u Bagdadu. Na tom položaju stekao je veliki ugled i predavao velikom broju učenika. Bio je jedan od najpoznatijih verskih autoriteta svoga vremena.
Uprkos uspehu, Gazali je doživeo duboku duhovnu i intelektualnu krizu. Počeo je da sumnja u vrednost slave, položaja i znanja koje nije praćeno unutrašnjim preobražajem. Godine 1095. napustio je Bagdad, odrekao se profesorskog mesta i krenuo putem duhovnog povlačenja.
Boravio je u Damasku, Jerusalimu, Hebronu, Meki i Medini. Posvetio se molitvi, asketskom životu i sufijskoj praksi. Ovo razdoblje presudno je uticalo na njegovu misao, jer je zaključio da istinsko znanje nije samo racionalno ili knjiško, već i iskustveno, povezano s pročišćenjem duše i približavanjem Bogu.
Posle više godina povučenog života vratio se u Horasan. Kratko je ponovo predavao u Nišapuru, ali se zatim konačno nastanio u rodnom Tusu, gde je osnovao školu i sufijsko utočište. Tu je proveo poslednje godine života, podučavajući učenike i pišući.
Gazali je nastojao da pomiri islamsko pravo, teologiju i sufizam. Smatrao je da se vera ne može svesti ni na spoljašnje izvršavanje propisa, ni na filozofsko raspravljanje, niti samo na mističko iskustvo. Po njegovom mišljenju, pravoverni život zahteva jedinstvo znanja, dela, morala i duhovne iskrenosti.
Njegovo najpoznatije delo je Oživljavanje verskih nauka, opsežna rasprava o verovanju, obredima, etici, svakodnevnom životu i duhovnom usavršavanju. U njemu je povezao islamsko pravo i sufijsku duhovnost, kritikujući licemerje, pohlepu, oholost i formalizam u veri.
U autobiografskom delu Izbavljenje od zablude opisao je sopstvenu intelektualnu krizu i traganje za izvesnim znanjem. Razmatrao je puteve teologa, filozofa, ismailita i sufija, zaključujući da se najdublja istina dostiže duhovnim iskustvom i pročišćenjem srca.
Posebno je poznat po delu Nesuvislost filozofa, u kojem kritikuje muslimanske sledbenike grčke filozofije, naročito el-Farabija i Ibn Sinu. Gazali nije odbacivao svaku filozofiju. Prihvatao je logiku, matematiku i određene metode racionalnog zaključivanja, ali je smatrao da filozofi greše kada razumom pokušavaju da reše pitanja koja pripadaju oblasti objave i vere.
U delu je osporio više filozofskih tvrdnji, među kojima su učenje o večnosti sveta, Božje poznavanje samo opštih pojmova i poricanje telesnog vaskrsenja. Njegova kritika izazvala je snažan odgovor Ibn Rušda, koji je napisao delo Nesuvislost nesuvislosti.
Gazali je pisao i o pravilima ponašanja, vaspitanju dece, braku, radu, prijateljstvu, muzici, molitvi, pokajanju, strpljenju, zahvalnosti i ljubavi prema Bogu. Njegova etika zasniva se na ideji da čovek mora da upozna sopstvene mane i da ih postepeno uklanja.
Posebno mesto u njegovom učenju ima pojam srca. Srce za njega nije samo telesni organ, već duhovno središte čoveka, sposobno da primi istinu. Greh, zavist, oholost i vezanost za svet zamračuju srce, dok ga molitva, pokajanje i iskrenost pročišćavaju.
Gazali je snažno uticao na sunitsku teologiju, naročito na ašarijsku školu, kao i na kasniji razvoj sufizma. Njegov doprinos ogleda se u tome što je sufijsku duhovnost učinio prihvatljivijom u okvirima pravoverne islamske tradicije.
Njegova dela čitana su širom islamskog sveta, od Persije i arapskih zemalja do Anadolije, Balkana, Indije i severne Afrike. Prevođena su i na latinski, hebrejski i evropske jezike, pa su imala uticaja i na srednjovekovnu jevrejsku i hrišćansku filozofiju.
Ebu Hamid el-Gazali umro je 1111. godine u Tusu. Predanje govori da je poslednjeg jutra obavio molitvu, zatražio da mu donesu mrtvački pokrov, poljubio ga i mirno se pripremio za smrt.
Danas se smatra jednim od najvažnijih islamskih mislilaca. Njegova dela i dalje se proučavaju u oblastima teologije, filozofije, prava, etike, pedagogije i sufizma.
Najpoznatija dela:
Oživljavanje verskih nauka
Nesuvislost filozofa
Izbavljenje od zablude
Namera filozofa
Pravi put ravnoteže
Početak upute
Alhemija sreće
Savet vladarima
O svetlosti
Merilo delanja
Ravnoteža delovanja

MG40 (N)