Godina izdanja: 2017
ISBN: 978-86-519-1530-0
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Službeni glasnik 2017 510 strana

očuvanost 5-

Rečnik zaljubljenika u Islam je jedno od najpoznatijih dela alžirsko-francuskog antropologa, islamologa i filozofa Malik Šebela. Objavljeno je u poznatoj francuskoj ediciji „Rečnik zaljubljenika“ i predstavlja lični, kulturni i intelektualni vodič kroz svet islama. Knjiga je organizovana kao abecedni rečnik sa više od 300 odrednica koje obrađuju istoriju, religiju, filozofiju, umetnost, književnost i svakodnevni život islamske civilizacije.

Osnovna ideja

Šebel polazi od uverenja da je islam mnogo više od skupa verskih propisa. On ga predstavlja kao veliku civilizaciju koja je vekovima stvarala:

nauku,
filozofiju,
književnost,
arhitekturu,
umetnost,
društvene institucije.

Knjiga je napisana sa željom da se prevaziđu stereotipi i nerazumevanje islama, naročito u zapadnim društvima nakon događaja s početka 21. veka. Autor se ne ustručava da govori i o kontroverznim pitanjima kao što su reformizam, položaj žena, veo, seksualnost i odnos islama prema modernosti.

Struktura knjige

Kao i ostali naslovi iz serije „Rečnik zaljubljenika“, knjiga nije sistematski udžbenik već zbir eseja raspoređenih po abecedi.

Odrednice obuhvataju:

ličnosti,
gradove,
verske pojmove,
istorijske događaje,
umetnička dela,
kulturne običaje,
simbole islamskog sveta.

Autor čitaoca vodi od tema kao što su pustinja, harem, književnost i slikarstvo do velikih istorijskih centara poput Alhambre.

Glavne tematske celine

1. Islam kao civilizacija

Šebel naglašava da se istorija islama ne može svesti samo na religijsku doktrinu.

Posebno se bavi:

zlatnim dobom nauke,
filozofijom,
medicinom,
matematikom,
kulturnim razmenama između Istoka i Zapada.

2. Duhovna tradicija

Obrađuju se:

Muhamed,
Kuran,
mistika,
sufizam,
religijske škole i tumačenja.

Autor nastoji da predstavi raznolikost islamskog iskustva kroz vekove.

3. Žena i društvo

Jedna od karakterističnih tema knjige jeste položaj žena.

Šebel analizira:

brak,
razvod,
veo,
društvene uloge žena,
istorijske promene u muslimanskim društvima.

Ova pitanja posmatra iz antropološke i istorijske perspektive.

4. Ljubav i erotika

Za razliku od mnogih popularnih prikaza islama, autor veliku pažnju posvećuje tradicijama ljubavi, poezije i erotike u islamskoj kulturi.

To je tema koja se pojavljuje i u njegovim drugim delima o arapskoj i islamskoj civilizaciji.

5. Islam i modernost

Jedna od centralnih ideja autora jeste mogućnost razvoja „prosvetljenog islama“ koji ostaje veran svojim korenima, a istovremeno prihvata:

demokratiju,
slobodu mišljenja,
ljudska prava,
savremenu nauku.

Šebel je bio poznat kao zagovornik reformističkog i humanističkog pristupa islamu.

Stil knjige

Knjiga nije akademska enciklopedija.

Odlikuju je:

esejistički ton,
lični komentari,
bogate istorijske anegdote,
kulturne digresije,
pristupačan jezik.

Zbog toga se može čitati i kao priručnik i kao zbirka samostalnih eseja.

Ključne ideje

Islam je pluralna i raznovrsna tradicija.
Razumevanje islamske civilizacije zahteva poznavanje njene istorije i kulture, a ne samo religijskih propisa.
Islamski svet je dao značajan doprinos svetskoj nauci, umetnosti i filozofiji.
Dijalog između kultura moguć je samo kroz poznavanje i razumevanje.
Modernost i islamska tradicija ne moraju biti u sukobu.

„Rečnik zaljubljenika u islam“ nije ni apologija ni kritika islama, već kulturna panorama jedne velike civilizacije. Malik Šebel spaja antropologiju, istoriju, religiju, umetnost i lično iskustvo kako bi čitaocu približio složenost islamskog sveta. Knjiga je posebno dragocena za one koji žele da razumeju islam izvan političkih polemika i pojednostavljenih predstava, kroz njegove ideje, ljude, gradove, umetnost i svakodnevni život.