Godina izdanja: 2004
ISBN: 86-447-0195-9
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Mrvice sa filozofske trpeze : filozofske kritike 1967-2003 / Danilo Basta

Plato 2004 507 strana

odlična očuvanost

„Mrvice sa filozofske trpeze“ je zbirka filozofskih kritika i prikaza Danila N. Baste, nastalih tokom više decenija. Knjiga predstavlja svojevrsni pregled filozofske književnosti i filozofskih rasprava koje su oblikovale intelektualni prostor druge polovine 20. veka i početka 21. veka.

Rezime

Za razliku od sistematske istorije filozofije, ovo delo je sastavljeno od kritika, prikaza i osvrta na filozofske knjige i autore. Basta kroz njih ne predstavlja samo sadržaj pojedinih dela, već ih čita kritički: analizira njihove osnovne ideje, argumente, filozofski značaj i mesto u širem razvoju filozofske misli.

Naslov „Mrvice sa filozofske trpeze“ je metaforičan. „Trpeza“ predstavlja široko polje filozofije, dok su „mrvice“ pojedinačni tekstovi, knjige, problemi i ideje kojima se autor vraća i koje međusobno povezuje.

Glavne oblasti

U kritikama se pojavljuju različite oblasti filozofije:

istorija filozofije – tumačenje filozofa i filozofskih epoha;

politička filozofija – sloboda, država, pravo i društvo;

filozofija prava – odnos prava, pravde i morala;

etika – odgovornost, vrednosti i moralno delovanje;

filozofija kulture – odnos filozofije, književnosti i kulture;

nemačka filozofija – posebno Kant, Hegel, Niče i Hajdeger;

egzistencijalna filozofija – čovek, sloboda, konačnost i smisao;

filozofija istorije – pitanje istorijskog razvoja i ljudskog delovanja.

Kritika kao filozofski način mišljenja

Važno je da Basta filozofsku kritiku ne shvata samo kao ocenu neke knjige. Kritika je oblik filozofskog razgovora sa autorom.

Kada prikazuje neko delo, on ispituje:

Koji problem autor postavlja?

Koji odgovor daje?

Na kojim pretpostavkama zasniva svoje mišljenje?

Da li su argumenti ubedljivi?

Kakav je odnos prema ranijim filozofima?

Kakav značaj delo ima za savremenu filozofiju?

Zato zbirka može biti korisna kao uvod u način filozofskog čitanja.

Vremenski raspon 1967–2003.

Veliki vremenski raspon je značajan jer omogućava da se vidi kako seali u različitim periodima nose tragove svojih istorijskih okolnosti, ali ih povezuje Bastina trajna zainteresovanost za menjaju filozofske teme, intelektualni konteksti i načini čitanja filozofskih dela.

Tekstovi nastali u različitim periodima nose tragove svojih istorijskih okolnosti, ali ih povezuje Bastina trajna zainteresovanost za filozofiju, pravo, politiku, kulturu i istoriju ideja.

Ključne reči

filozofska kritika

filozofski prikaz

Danilo N. Basta

filozofija

istorija filozofije

filozofska književnost

filozofski problemi

argumentacija

tumačenje

kritičko mišljenje

etika

politička filozofija

filozofija prava

filozofija kulture

filozofija istorije

sloboda

pravda

pravo

moral

odgovornost

vrednosti

država

društvo

čovek

egzistencija

istorija

kultura

Kant

Hegel

Niče

Hajdeger

filozofski dijalog

Najvažnija ideja

„Mrvice sa filozofske trpeze“ pokazuju filozofsku kritiku kao aktivno mišljenje: filozofska knjiga nije samo predmet prikazivanja, već povod za razgovor o njenim idejama, argumentima, pretpostavkama i mestu u istoriji filozofije.