Godina izdanja: 1989
ISBN: 86-21-00307-4
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Odlično očuvano!

Autor - osoba Weber, Max, 1864-1920 = Veber, Maks, 1864-1920
Naslov Protestantska etika i duh kapitalizma / Max Weber ; [s njemačkog preveo Nika Milićević]
Vrsta građe knjiga
Jezik srpski
Godina 1989
Izdanje 2. izd.
Izdavanje i proizvodnja Sarajevo : `Veselin Masleša` : Svjetlost, 1989 (Sarajevo : Oslobođenje)
Fizički opis 223 str. ; 20 cm
Drugi autori - osoba Milićević, Nika, 1897-1980 (prevodilac)
Milićević, Nika, 1897-1980 (prevodilac)
Zbirka ǂBiblioteka ǂLogos
Napomene Tiraž 2.000
Prevod dela: Gesammelte Aufsätze zur Religionssoziologie / Max Weber
1. izd. 1968
Bibliografske bilješke uz tekst.
Predmetne odrednice Verski moral -- Kapitalizam
Protestantizam

Probleme univerzalne istorije će potomak modernog evropskog kulturnog sveta neminovno i opravdano obrađivati pod postavkom pitanja: koji splet okolnosti je vodio tome da su na tlu Zapada, i samo ovde, nastupile kulturne pojave koje su se ipak – kako barem sebi rado zamišljamo – odvijale u pravcu razvoja od univerzalnog značaja i važenja?
Samo na Zapadu postoji „nauka“ u onom stadijumu razvoja koji danas prihvatamo kao „važeći“. Empirijska znanja, razmišljanje o problemima sveta i života, filozofska, kao i teološka mudrost o životu najdublje vrste – mada je potpun razvoj sistematske teologije svojstven hrišćanstvu nastalom pod uticajem helenizma (njenih začetaka ima samo u islamu i kod pojedinih indijskih sekti) – znanje i posmatranje najizvrsnije sublimacije postojalo je i drugde, pre svega u Indiji, Kini, Vavilonu, Egiptu. Ali, vavilonskoj i svakoj drugoj astronomiji je nedostajalo – što razvoj naročito vavilonskog učenja o zvezdama čini još čudnovatijim – matematičko utemeljenje koje su joj dali tek Heleni. Indijskoj geometriji je nedostajao racionalni „dokaz“, opet produkt helenskog duha koji je, takođe kao prvi, stvorio mehaniku i fiziku. Indijskim prirodnim naukama, koje su i te kako bile razvijene u pogledu posmatranja, nedostajao je racionalni eksperiment – on je posle antičkih začetaka uglavnom produkt renesanse, kao i moderna laboratorija; otuda je, naročito u Indiji, u empirijsko-tehničkom pogledu visokorazvijenoj medicini nedostajala biološka, a posebno biohemijska osnova. Racionalna hemija nedostaje skoro svim kulturnim područjima osim Zapadu. Visokorazvijenoj kineskoj istoriografiji nedostaje tukididovska pragma. Makijaveli (Macchiavelli) ima preteče u Indiji. Ali celokupnom azijskom učenju o državi nedostaje sistematika slična onoj aristotelovskog učenja i uopšte racionalni pojmovi. Za racionalno učenje o pravu drugde, pored svih začetaka u Indiji (Mimamsa-škola), nedostaju jurističke šeme i misaone forme rimskog, i na njemu školovanog zapadnog prava. Osim toga, tvorevinu kao što je kanonsko pravo poznaje samo Zapad.
Slično je i sa umetnošću. Izgleda da je muzički sluh kod drugih naroda bio finije razvijen nego danas kod nas; u svakom slučaju nije bio manje fin. Polifonija najrazličitije vrste bila je rasprostranjena širom sveta, zajedničko delovanje više instrumenata, a i diskantiranje se može naći na drugim mestima. Svi naši racionalni tonski intervali su drugde bili izračunati i poznati. Ali racionalna harmonična muzika – kako učenje o kontrapunktu tako i ono o akordnoj harmoniji – obrazovanje tonskog materijala na bazi triju trozvuka sa harmoničnom tercom, naša hromatika i enharmonija, koje se u racionalnoj formi od vremena renesanse tumače harmonično, naš orkestar sa gudačkim kvartetom kao srži i organizacijom ansambla duvačkih instrumenata, generalbas, naša notacija (tek ona omogućuje komponovanje i vežbanje modernih tonskih dela, dakle – uopšte čitavu njihovu trajnu egzistenciju), naše sonate, simfonije, opere – mada je programske muzike, tonskog slikanja, tonske alteracije i hromatike kao izražajnog sredstva bilo u najrazličitijim muzičkim kulturama – a kao sredstva za to svi naši osnovni instrumenti: orgulje, klavir, violina: sve to je postojalo samo na Zapadu.


Protestantska etika i duh kapitalizma jedno je od najpoznatijih dela nemačkog sociologa i ekonomiste Maksa Vebera i jedan od temeljnih tekstova moderne sociologije. Prvobitno je objavljeno u dva dela 1904. i 1905. godine. U ovoj studiji Veber istražuje vezu između protestantske, naročito kalvinističke etike, i razvoja modernog zapadnog kapitalizma.
Veber polazi od zapažanja da su u određenim evropskim društvima protestanti bili nesrazmerno zastupljeni među preduzetnicima, vlasnicima kapitala i kvalifikovanim stručnjacima. Objašnjenje ne traži u jednostavnoj tvrdnji da je protestantizam „stvorio“ kapitalizam, već ispituje način na koji su određene religijske predstave doprinele oblikovanju posebnog odnosa prema radu, zaradi, štednji i životnoj disciplini.
Posebno mesto zauzima pojam poziva – shvatanje svakodnevnog zanimanja kao dužnosti kojoj čovek treba predano da se posveti. Veber analizira kalvinizam, pijetizam, metodizam i pojedine protestantske sekte, pokazujući kako su asketizam, samodisciplina, racionalno organizovanje života i uzdržavanje od luksuzne potrošnje mogli doprineti akumulaciji kapitala.
Jedan od ključnih pojmova knjige jeste „duh kapitalizma“, kojim Veber ne označava samo želju za bogaćenjem, već čitav sistem vrednosti u kojem su marljiv rad, racionalnost, pouzdanost, štedljivost i stalno ponovno ulaganje dobiti shvaćeni gotovo kao moralne obaveze.
Knjiga je značajna i zato što pokazuje kako religijske ideje, kultura i vrednosni sistemi mogu uticati na ekonomsko ponašanje i društvene institucije. Protestantska etika i duh kapitalizma ostala je jedna od najuticajnijih, ali i najviše raspravljanih studija o nastanku modernog kapitalističkog društva.


Maks Veber (Max Weber, 1864–1920) bio je nemački sociolog, ekonomista, istoričar i pravnik, jedan od osnivača moderne sociologije. Rođen je 21. aprila 1864. godine u Erfurtu. Studirao je pravo, ekonomiju, istoriju i filozofiju, a akademsku karijeru gradio je na univerzitetima u Berlinu, Frajburgu, Hajdelbergu, Beču i Minhenu. Veber je društvene pojave nastojao da objasni proučavanjem smisla koji ljudi pridaju sopstvenom delovanju, čime je snažno uticao na razvoj interpretativne sociologije.
Posebno se bavio odnosom religije, privrede i društvene organizacije, nastankom kapitalizma, birokratijom, vlašću i procesom racionalizacije modernog sveta. Razlikovao je tri idealna tipa legitimne vlasti – tradicionalnu, harizmatsku i racionalno-pravnu – a njegova analiza birokratije postala je jedno od klasičnih mesta sociološke teorije. Među najznačajnijim Veberovim delima su Privreda i društvo, Protestantska etika i duh kapitalizma, studije o sociologiji religije, kao i čuveni tekstovi Nauka kao poziv i Politika kao poziv. Umro je 14. juna 1920. godine u Minhenu. Njegove ideje ostavile su ogroman uticaj na sociologiju, političku teoriju, ekonomsku istoriju, antropologiju i proučavanje religije.

Tags: Maks Veber, Max Weber, Protestantska etika i duh kapitalizma, The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism, sociologija, kapitalizam, protestantizam, religija, ekonomija, filozofija, društvena teorija, sociologija religije, kalvinizam, protestantska etika, duh kapitalizma, racionalizacija, birokratija, istorija kapitalizma, klasična sociologija, društvene nauke

MG P44 (N)