Godina izdanja: 1982
ISBN: 242
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor: Predrag Vranicki
Izdavač: Matica hrvatska, Zagreb
Godina: 1982
Obim: 385 str.

Stanje knjige je prikazano na fotografijama.

Knjiga „Dijalektički i historijski materijalizam“, čiji je autor poznati jugoslovenski i hrvatski marksistički filozof Predrag Vranicki, predstavlja jedno od ključnih dela u oblasti marksističke filozofije na našim prostorima. Prvi put je objavljena 1958. godine u izdanju Matice hrvatske.

Knjiga je zamišljena kao temeljan uvod u osnove marksističkog pogleda na svet, ali sa specifičnim, humanističkim pristupom koji je bio karakterističan za Vranickog i jugoslovensku filozofsku školu. Ona se deli na dva glavna dela:
- Dijalektički materijalizam: Proučava opšte zakone razvoja prirode, društva i ljudskog mišljenja. Vranicki objašnjava kako se svet stalno menja kroz borbu suprotnosti i kako materijalna stvarnost postoji nezavisno od ljudske svesti.
- Historijski materijalizam: Primenjuje te zakone na ljudsko društvo i njegovu istoriju. Autor analizira kako način na koji ljudi proizvode stvari (ekonomija, rad, industrija) oblikuje društvene odnose, politiku, kulturu i ideje kroz vekove.



Predrag Vranicki (1922–2002) bio je jedan od najznačajnijih jugoslovenskih i hrvatskih filozofa 20. veka. Bio je redovni profesor, akademik i priznati svetski stručnjak za istoriju marksizma. Kao mislilac, ostao je zapamćen po tome što je branio humanistički i stvaralački marksizam, oštro se protiveći krutom i totalitarnom sovjetskom modelu (staljinizmu).

Rođen je u Benkovcu. Prvobitno je upisao studije medicine, ali je njegov studentski život prekinuo Drugi svetski rat, tokom kojeg se aktivno borio u antifašističkom pokretu. Nakon rata se preusmerio na filozofiju. Diplomirao je na Filozofskom fakultetu u Zagrebu (1947), a doktorirao na Filozofskom fakultetu u Beogradu (1951). Proveo je radni vek na Filozofskom fakultetu u Zagrebu, gde je bio šef katedre, dekan, a od 1972. do 1976. godine i rektor Sveučilišta u Zagrebu. Bio je redovni član Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti (HAZU).

Vranicki je bio ključno ime čuvene Praxis škole i suosnivač časopisa Praxis. To je bila grupa jugoslovenskih intelektualaca koja je postala svetski poznata šezdesetih i sedamdesetih godina prošlog veka.

Njihova glavna ideja bila je kritika svega postojećeg. Vranicki je smatrao da:
- Čovek je biće prakse: Čovek nije samo pasivno biće koje oblikuje priroda, već aktivno menja svoj svet kroz slobodan rad i stvaralaštvo.
- Samoupravljanje kao cilj: Strastveno je podržavao radničko samoupravljanje i verovao da društvom treba da upravljaju sami radnici, a ne partijski birokrati.

Vranicki je napisao mnoga važna dela, a jedno ga je lansiralo u sam vrh svetske filozofije:
- „Historija marksizma“ (1961): Ovo je njegovo kapitalno (najvažnije) delo. Bila je to prva sveobuhvatna istorija marksističke misli u svetu koja je objektivno prikazala sve struje, uključujući i one koje su u Sovjetskom Savezu bile strogo zabranjene (poput Lava Trockog ili Roze Luksemburg). Knjiga je prevedena na brojne svetske jezike.
- „Čovjek i historija“ (1967)„Marksizam i socijalizam“ (1979)
- „Samoupravljanje kao permanentna revolucija“ (1985)

Za svoj naučni rad dobio je brojna priznanja, uključujući i Nagradu za životno delo 1987. godine.