ISBN: 717
Godina izdanja: 717
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Spoljašnjost kao na fotografijama, unutrašnjost u dobrom i urednom stanju!

Izdavač: Bratstvo-Jedinstvo, Novi Sad
Biblioteka Svetovi
Prevod: Ljiljana Bajanin
Povez: broširan, sa omotom
Broj strana: 185


U ovoj izvanrednoj knjizi Đ. Vatima, poznatog italijanskog estetičara, utvrđuju se distance prema modernizmu, pre svega u odnosu na jedan od njegovih dominantnih ideala, ideal progresa, kritičkog prevazilaženja, i u umetnostima, avangarde. Današnja kultura se više ne može opisivati i procenjivati na osnovu mišljenja daje vredno ono što je novo, tj. moderno. Fenomen završetka modeme epohe, ako uopšte i može da se govori o završetku (kraju), poseduje ne samo umetničke i književne, nego i socijalne i ekonomske (već dugo vremena se govori o postindustrijskom dobu), pa i religiozne (da li smo postali i posthrišćanska kultura?) i filozofske aspekte. Tim aspektima je posvećena ova knjiga, koja sa polazišta nekih savremenih filozofskih orijentacija (hermeneutika, pragmatizam, razne nihilističke tendencije, Niče i Hejdeger) analizira probleme konceptualne definicije modernizma i njegovog završetka, kao i mogućnost jedne nove, postmodeme kulture.



Đanterezio Vatimo (Torino, 4. januar 1936 — Torino, 19. septembar 2023) bio je italijanski filozof i političar.

Biografija
Đanterezio Vatimo je rođen u Torinu u Pijemontu. Studirao je filozofiju kod egzistencijaliste Luiđija Parejsona na Univerzitetu u Torinu, a diplomirao 1959. Godine 1963. preselio se u Hajdelberg i studirao kod Karla Lovita, Habermasa i Hans-Georga Gadamera uz stipendiju Fonda Aleksandra fon Humbolta. Zatim se vatio vratio u Torino, gde je postao docent 1964, a kasnije i redovni profesor estetike 1969. Dok je boravo u Torinu postao je profesor teorijske filozofije 1982, takođe je bio gostujući profesor na brojnim američkim univerzitetima.

Za svoja dela dobio je počasne diplome sa univerziteta La Plata, Palermo, Madrid, Havana, San Markos iz Lime.

Nakon što je bio aktivan u Radikalnoj stranci, kratkotrajnoj Alleanza per Torino i Demokratama levice, Vatimo se pridružio Partiji italijanskih komunista. Za poslanika u Evropskom parlamentu izabran je prvi put 1999. godine, a za drugi mandat 2009. godine.

Otvoreno je pripadnik gej populacije, kao i nihilista koji je prihvatio Ničeovu ideju o božjoj smrti..[1]

Filozofija
Vatimova filozofija se može okarakterisati kao postmoderna sa njegovim naglaskom na „pensiero debole” (slaba misao). Ovo podrazumeva da se suštinska izvesnost modernosti sa njenim naglaskom na objektivnoj istini zasnovanoj na racionalnom unitarnom subjektu napusti radi višestruke koncepcije bliže umetnosti.

On se oslanja na filozofiju Martina Hajdegera svojom kritikom temelja i hermeneutičku filozofiju svog učitelja Hansa-Georga Gadamera. Možda je njegov najveći uticaj ipak misao Fridriha Ničea, čije „otkriće laži, otkriće da su navodne `vrednosti` i metafizičke strukture samo igra sila” (1993:93), igra važnu ulogu u Vatimovom pojmu `slabe misli`.

Vatimo odbacuje svaki pojam transcendentalne strukture razuma ili stvarnosti koja bi bila data jednom zauvek. Ovo ne implicira gubitak istine, već hajdegerovsku reinterpretaciju istine kao otvaranja horizonta. Da bi hermeneutika bila konzistentna sa sopstvenim odbacivanjem metafizike, ona se mora predstaviti, tvrdi Vatimo, „kao najubedljivije filozofsko tumačenje situacije ili `epohe`“ (1997:10). Da bi to učinio, Vatimo predlaže tumačenje hermeneutike kao `nihilističkog` poziva.[2]

Za Vatima je hermeneutika postala dosadna i nejasna, bez jasnog značaja za filozofske probleme. Njegov odgovor je da insistira na nihilističkim posledicama hermeneutike. Tvrdnja da „ne postoje samo tumačenja činjenica i da je i ovo tumačenje“ znači da se hermeneutika ne može posmatrati kao najtačniji/najistinitiji opis trajnih struktura realnosti ljudske egzistencije. Hermeneutika nije metafizička teorija u ovom smislu i stoga se može „dokazati“ samo tako što će biti predstavljena kao odgovor na istoriju bića, istoriju bajki sveta, slabljenja struktura, odnosno kao pojavu nihilizam. Ovo nihilističko čitanje istorije podrazumeva izvestan odnos prema modernosti, pri čemu se modernost iznutra rastvara kroz izvrtajuću, iskrivljenu radikalizaciju njenih premisa.

Istorija kao proces slabljenja (sekularizacija i razočarenje su drugi termini koje Vatimo koristi) „preuzima formu odluke za nenasilje“ (1992:95). Etika komunikacije u skladu sa linijama koje predlaže Jirgen Habermas pati, prema Vatimu, zbog toga što se nalazi u suštinski ahistorijskoj poziciji, dok oscilira između formalizma i kulturnog relativizma (1992:117). Za Vatima, tek kada hermeneutika prihvati svoju nihilističku sudbinu, „može naći u `negativnosti`, u rastvaranju kao `sudbini bića`... princip orijentacije koji joj omogućava da ostvari sopstvenu prvobitnu sklonost etici, a da pritom ne obnavlja metafizike niti prepuštanje uzaludnosti relativističke filozofije kulture“ (1992:119).

Godine 2004, nakon što je napustio partiju Demokrata levice, podržao je marksizam, pozitivno ocenivši njegove projektne principe i želeći „povratak“ na Marksovu misao i na komunizam, oslobođen od iskrivljenog sovjetskog razvoja, koji treba da se dijalektički prevaziđe.