Godina izdanja: 1967
ISBN: 313
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Autor: Nikola Abanjano / Nicola Abbagnano
Izdavač: Nolit, Beograd
Godina: 1967
Obim: 214 str.

Sadržaj knjige je prikazan na fotografiji, kao i u opisu.

Knjiga „Mogućnost i sloboda” (italijanski izvornik: Possibilità e libertà, 1956.) kapitalno je delo italijanskog filozofa Nikole Abanjana (Nicola Abbagnano), u kojem on postavlja i razrađuje temelje svoje specifične filozofske pozicije poznate kao pozitivni egzistencijalizam.

Za razliku od „negativnog” egzistencijalizma Žan-Pola Sartra (gde je čovek „osuđen na slobodu” i suočen sa mučninom) ili Martina Hajdegera (gde je čovek biće ka smrti), Abanjano nudi optimističniju i racionalniju viziju ljudskog postojanja.

Abanjano definiše ljudski život ne kroz fiksiranu suštinu, već kao otvoreno polje mogućnosti. Za njega mogućnost nije puka slučajnost ili nedostatak nužnosti, već struktura samog ljudskog bića.


Nikola Abanjano (ital. Nicola Abbagnano; Salerno 15. jul 1901 — Milano 9. septembar 1990) je bio profesor filozofije i filozof, bio je glavni eksponent italijanskog egzistencijalizma, koji je definisao kao militantnu i racionalnu »filozofiju mogućeg«. Izvorno štićenik akademika i filozofa Antonia Aliote na Univerzitetu u Napulju, Abanjano je počeo svoju docentsku karijeru na Univerzitetu u Torinu kao profesor istorije filozofije, gdje je takođe bio kourednik uticajnog filozofskog žurnala pod imenom Rivista de Filosofia. Praktično od svoje prve knjige, Le sorgenti irrazionali del pensiero (Napulj, 1923), Abanjano je zagovarao promjene filozofskog horizonta i njegovo usmjeravanje na probleme prirode čovjekovog života. Ovaj stav je očigledan u seriji istorijskih studija koji slijede, a koje kulminiraju u njegovoj istoriji filozofije u tri toma, Storia della filosofía (Torino, 1946–1950, 2 izd., 1963. godine).

Reagujući protiv preovladavajućeg neohegelijanizma u Italiji, naročito Benedeta Kroča i Đovanija Đentila, Abanjano je bio pod uticajem Huserlove fenomenologije, Sorena Kirkegora, Martina Hajdegera i Karla Jaspersa, ali je pokazao, u svom prvom egzistencijalističkom djelu, La struttura dell`esistenza (Torino, 1939), da nije obični izlagač ili nasljednik njemačkog egzistencijalizma. U tom djelu je zauzeo poziciju protiv Hajdigera i Jaspersa, a u sljedećim je zaoštrio i proširio polemiku na francuski egzistencijalizam, prema Žan Pol Sartru, s jedne i prema Gabrijelu Marselu, Luisu Levelu, Rene Le Seneu s druge strane. Sartra i Kirkegora je svrstao u njemački egzistencijalizam, a ostale, pod koncept koji je definisao kao »teleološki ili ontološki egzistencijalizam«.

Po Abanjanu, svi oblici egzistencijalizma koji su imali naklonost filozofa počev od Kirkegora, sami su sebe porazili, pošto su poslije detaljnijih ispitivanja vodili prema negaciji onoga što je suštinsko, prilikom interperetacije ljudske egzistencije. To suštinsko je: »primat mogućnosti«. Abanjano razlikuje dva glavna pravca u sklopu savremenog egzistencijalističkog pokreta. Jedan (lijevo krilo) je u vezi sa ranim Hajdigerom, Jaspersom i Sartrom, a drugi (desno krilo), sa Marselom, Levelom i Le Senom. Prva grupa, po Abanjanu, negira egzistenciju mogućnosti, svodeći ljudske mogućnosti na nemogućnosti, gdje se sve projektuje preko gotovog čovjeka i nezbježno osuđenog na neupjeh, a druga negira prikrivenu egzistenciju, transformišući ljudske mogućnosti u potencijalnosti, neizbježno osuđene na krajnji uspjeh.

Iako su za Abanjana lijevo i desno krilo egzistencijalističkog pokreta, tehnički zasnovani na suprotnim principima, »nemogućnosti mogućeg« i »potrebi mogućeg«, oba dijele zajedničku negativnu podlogu, pošto i jedno i drugo, na jedan ili drugi način, na kraju krajeva čine mogućnost samom po sebi nemogućom.

Dela:
- `Iracionalni izvori misli` (1923).
- `Problem umetnosti` (1925).
- `Novi engleski i američki idealizam` (1927).
- `Filozofija E. Mejersona i logike identiteta` (1929).
- `Viljam Okam` (1931).
- `Pojam vremena prema Aristotelu` (1933).
- `Nova fizika` (1934).
- `Princip metafizike` (1936).
- `Struktura postojanja` (1939).
- `Bernardino Telesio` (1941).
- `Uvod u egzistencijalizam` (1942).
- `Istorija filozofije`, 3 toma (1946-1950).
- `Filozofija religijske nauke (1947).
- `Pozitivni egzistencijalizam` (1948).
- `Mogućnost i sloboda` (1956).
- `Sociološki problemi` (1959).
- `Rečnik filozofije` (1961).
- `Za i protiv čoveka` (1968).
- `Između svega i ničega` (1973).
- `Ova luda filozofija ili zatvorenik` (1979).
- `Mudrost života` (1985).
- `Mudrost filozofije` (1987).
- `Sećanja na filozofa` (1990).


SADRŽAJ
Heda Festini: Filozofija pozitivnog egzistencijalizma Nicole Abbagnana 7
MOGUĆNOST I SLOBODA
Nicola Abbagnano: Predgovor 49
I Egzistencijalizam kao filozofija mogućeg 53
II Smrt ili transfiguracija egzistencijalizma 66
III Znanost i sloboda 76
IV Moguće i virtuelno 89
V Problemi filozofije mogućeg 94
VI Priziv na um i tehnike uma 107
VII Iskustvo i metafizika 123
VIII Filozofija i biheviorizam 129
IX Za metodologiju znanosti 135
X O filozofskoj metodi 146
XI Historiografski rad u filozofiji 159
XII Umjetnost, jezik, društvo 170
XIII Umjetnost i priroda 180
XIV Iskustvo i mogućnost kod Deweya 185
XV Posljednji Wittgenstein 196
XVI Posljednji Croce i subjekt historije 204