Godina izdanja: 1994
ISBN: 339
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Izdavač: Institut za filozofiju i društvenu teoriju, Beograd
Godina: 1994
Obim: 405 str.
Tiraž: 500

Sadržaj knjige je prikazan na fotografijama.

Filozofija i društvo VI: Teorijske pretpostavke razumevanja raspada Jugoslavije je zbornik radova u izdanju Instituta za filozofiju i društvenu teoriju iz Beograda, objavljen 1994. godine. Ova publikacija predstavlja ključni teorijski i naučni osvrt domaće intelektualne elite na uzroke, faktore i posledice nasilnog raspada SFRJ.

Zbornik okuplja radove istaknutih teoretičara, uključujući Božića Jakšića, Svetozara Stojanovića, Zagorku Golubović, Lasla Sekelja, Andriju Krešića i Johana Galtunga, koji analiziraju uzroke i kontekst raspada Jugoslavije.

Glavna specifičnost ovog izdanja je pokušaj da se tadašnja krvava politička i društvena stvarnost ogoli kroz prizmu političke filozofije, sociologije i istorije, umesto kroz dnevno-političku propagandu koja je dominirala medijskim prostorom devedesetih godina.

Knjiga je podeljena na radove nekoliko najuticajnijih domaćih i stranih intelektualaca tog doba, a njihove analize se fokusiraju na različite aspekte sloma države.
- Institucionalni i ideološki slom: Andrija Krešić u svom radu analizira istorijski kontekst i postavlja pitanje „Zašto je Jugoslavija dvaput propadala”, povlačeći paralele između sloma Kraljevine Jugoslavije i socijalističke federacije. Laslo Sekelj detaljno mapira unutrašnje uzroke raspada, fokusirajući se na ekonomske krize osamdesetih godina i neodrživost ustavnog uređenja iz 1974. godine.
- Uloga elita i teorijski okviri: Zagorka Golubović iznosi oštre teze o teorijskim pretpostavkama sloma, ukazujući na nesposobnost jugoslovenskog društva da se demokratizuje i na destruktivnu ulogu nacionalnih elita koje su preuzele prostor nakon pada komunizma. Svetozar Stojanović se fokusira na glavne činioce nasilnog raspada, analizirajući spoj unutrašnjih nacionalizama i geopolitičkih pritisaka.
- Međunarodna perspektiva: Posebno je zanimljiv doprinos čuvenog norveškog sociologa i osnivača studija mira i konflikata, Johana Galtunga, koji u zborniku iznosi „Četiri teze o jugoslovenskoj krizi”, posmatrajući sukob kroz širi kontekst međunarodnih odnosa i istorijskih podela na Balkanu.
- Praktična politika naspram teorije: Istaknuti politički emigrant i publicista Desimir Tošić u svom tekstu argumentuje da su u slučaju Jugoslavije prevagnule „više praktičke nego teorijske pretpostavke”, analizirajući konkretne poteze ključnih političkih aktera na terenu.

Nastala je u vreme autoritarnog režima Slobodana Miloševića i sankcija, pružajući redak prostor za slobodnu, kritičku i naučno utemeljenu debatu. Nastala je u vreme autoritarnog režima Slobodana Miloševića i sankcija, pružajući redak prostor za slobodnu, kritičku i naučno utemeljenu debatu. Danas ovaj zbornik služi ne samo kao teorijsko štivo, već i kao svedočanstvo o tome kako je kritička inteligencija u Beogradu prepoznavala i artikulisala tragediju u samom trenutku njenog dešavanja.