ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 2009
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Posveta predsednika Zadužbine Miloš Crnjanski Mila Lompara slikaru Radislavu Raši Trkulji.

Autor - osoba Milošević, Nikola, 1929-2007
Naslov Buktinje : eseji o antičkim i ruskim temama i o Ničeu / Nikola Milošević ; priredio Milo Lompar
Vrsta građe stručna monografija
Jezik srpski
Godina 2009
Izdavanje i proizvodnja [Beograd] : Zadužbina Miloš Crnjanski ; Novi Sad : Orpheus, 2009 (Užice : Grafičar)
Fizički opis 580 str. ; 21 cm
Drugi autori - osoba Lompar, Milo, 1962- (autor dodatnog teksta)
Zbirka ǂBiblioteka ǂKolesa
978-86-7954-035-5 (Orpheus; karton)
Napomene Tiraž 500
Str. 575-580: O ovom izdanju / Milo Lompar.
Predmetne odrednice Ljermontov, Mihail Jurjevič, 1814-1841
Tolstoj, Lav Nikolajevič, 1828-1910
Dostojevski, Fjodor Mihajlovič, 1821-1881
Bahtin, Mihail Mihajlovič, 1895-1975
Berđajev, Nikolaj Aleksandrovič, 1874-1948
Šestov, Lav Isakovič, 1866-1938
Solovjev, Vladimir Sergejevič, 1853-1900
Niče, Fridrih, 1844-1900
Palah, Jan, 1948-1969
Ruska književnost -- 19-20. v.
Ruska filozofija -- 19-20. v.
Grčka filozofija, antička – Ontologija

Sadržaj
I
Ljermontov 7
Tolstoj parapsiholog 19
Veliki romani Dostojevskog 37
II
Formalisti i Dostojevski 63
Bahtinovo tumačenje Dostojevskog 79
Zabeleške iz podzemlja i Braća Karamazovi u svetlosti religijsko-filozofskih tumačenja 131
III
Neke protivrečnosti u filozofiji Nikolaja Berđajeva 265
Teodiceja Nikolaja Berđajeva 297
Kritika morala u delima Lava Šestova 322
Politička filozofija Vladimira Solovjova 340
Mesto Vladimira Solovjova u ruskoj religijskoj filozofiji 363
Ideološki bumerang 378
IV
Epistemološke pretpostavke grčke ontologije 403
Rani radovi Fridriha Ničea 427
Drugo ja Fridriha Ničea 498
Buktinje. Jan Palah sub specie aeternitatis 544
O ovom izdanju 575

Nikola Milošević (Sarajevo, 17. april 1929 – Beograd, 24. januar 2007) bio je srpski filozof, teoretičar književnosti, pisac i političar, akademik SANU, lider Srpske liberalne stranke.
Nikola Milošević je rođen u Sarajevu 1929. godine, gimnaziju je završio u Beogradu, gde je diplomirao filozofiju na Filozofskom fakultetu. Na istom fakultetu je magistrirao i doktorirao. Bio je redovni profesor Teorije književnosti na Filološkom fakultetu u Beogradu od 1969. godine do penzionisanja. Za redovnog člana SANU izabran je 1994. godine.
Posebno se angažovao 1968. na studentskim demonstracijama. Zapamćen je po svojim svakodnevnim, ironičnim i duhovitim komentarima uvodnih članaka lista „Politika“.
Bio je jedan od intelektualaca koji su obnovili rad Demokratske stranke, lider Srpske liberalne stranke, oštri kritičar režima Slobodana Miloševića, a od 2003. godine bio je narodni poslanik u Skupštini Srbije. Preminuo je u Beogradu 24. januara 2007. godine posle duge i teške bolesti u 78. godini života.
U svom plodnom radu bavio se filozofijom, književnim radom, publicistikom i književnom kritikom. Bio je predsednik Zadužbine „Miloš Crnjanski“. Autor je više knjiga, književno istorijskih i književno teorijskih studija, kao i velikog broja eseja, predgovora, recenzija i književnih kritika. Učestvovao je u mnogim književnim i političkim javnim tribinama. Napisao je preko dvadeset knjiga filozofske i književno-teorijske tematike, nekoliko knjiga političke tematike i tri romana. U svom književno-teorijskom radu pretežno se bavio hermeneutičkom analizom dela koja se široko smatraju vrhuncem zapadne književnosti (Alber Kami, Migel de Servantes, Dostojevski itd.). Bio je jedan od prvih mislilaca koji je u srpskoj sredini analizirao dela ruske religiozne filozofije (posebno Berđajeva). Takođe se bavio problemima filozofske antropologije, filozofije religije, odnosa između književnosti i filozofije kao i odnosa između ideologije i filozofije (posebno je razmatrao različita pitanja marksističkih ideologija i filozofije). Svoj osobeni pristup književnim delima i filozofskim problemima razvio je još u svojoj prvoj objavljenoj knjizi, Antropološki eseji iz 1964. godine. Od studentskih dana Milošević se bavio filozofskim problemima u književnim delima. Nakon završenih studija predavao je na Odseku za književnost Filozofskog fakulteta (docnijem Filološkom fakultetu). Tu je predavao kurseve iz oblasti teorije književnosti, specijalističke kurseve o Dostojevskom i antičkoj poetici. Važio je za dobrog predavača cenjenog među svojim studentima. O njemu kao predavaču posebno je povoljno pisao njegov student Milo Lompar. Milošević je rado držao i javna predavanja o različitim filozofskim temama. Tokom 80-ih godina 20. veka bio je jedan od najaktivnijih predavača na javnim predanjima (po broju predavanja ispred njega su bili Branko Pavlović i Vladeta Jerotić).
Tumačeći različita književna dela razvio je specifični metod književne hermeneutike gde je nastojao, pronalazeći nedoslednosti u filozofskim i književnim delima (u filozofskim delima te protivurečnosti se, po Miloševićevoj mišljenju, sastoje u logičkoj nedoslednosti dok se u književnim delima sastoje u neubedljivoj psihološkoj motivaciji likova), da otkrije i protumači psihološku ili ideološku motivisanost tvorca određenog dela.
Teorijski doprinos
Psihologija znanja i filozofska antropologija bile su predmet naučno-filozofskog rada Nikole Miloševića, pretočenog u dvadesetak knjiga, počev od dela „Ogledi iz antropologije“ („Antropološki eseji“) za koje je dobio NOLIT-ovu nagradu 1964. godine, pa do knjige „Istina i iluzija“ (2001). Ostajući dosledan svom putu istine i poštenja, odbio je svojevremeno da primi Nagradu „Isidora Sekulić“ i Oktobarsku nagradu grada Beograda. Rodonačelnik je filozofije diferencije, odnosno učenja koje se može sažeti na sledeći način: Sve ono što spoznajemo uvek je diferencirano, ali nikada na isti način i u istoj meri. Kroz ovakvu diferenciranu optiku valja sagledavati i odnos psiholoških i socijalnih činilaca, problem slobode volje i slobode izbora. Ukazao je i u svojim delima dokazao da uvek bira neka određena ličnost, sa određenim duševnim sklopom, te da tu ličnost opredeljuje psihološki činilac koji (unapred) određuje za koju će se mogućnost ličnost opredeliti („Ideja slobodnog izbora podrazumeva da je podjednako moguće i ono što se dogodilo i ono što se nije dogodilo, a tako ne može biti“ – Istina i iluzija; Skica za moj pogled na svet). Psihološka struktura jedne ličnosti je određena, determinisana, za razliku od „ljudske prirode“, neodređenog termina dobijenog neosnovanom hipergeneralizacijom.
Pokušao je Nikola Milošević da zasnuje i jednu novu disciplinu – psihologiju znanja, koja bi se bavila odnosima između duhovnih tvorevina i psihičkih činilaca, kroz sagledavanje čitave lepeze „različitih odnosa zavisnosti između teorijske i umetničke stvarnosti s jedne strane, i psihološke ravni s druge strane“. Zaključio je da svaka usmerenost pretpostavlja neki ugao gledanja, a samim tim i neki ugao deformacije, tako da se nužno javlja jednostranost, na koju opet deluju različiti psihološki činioci koji obitavaju u duševnom sklopu svih stvaralaca. Psihologija znanja pretpostavlja imanentnu analizu, koja podrazumeva traganje za protivrečnostima u sklopu neke teorijske tvorevine, ali ne ostaje zarobljena u njenim okvirima.
Najpoznatije su mu knjige:
Antropološki eseji,
Roman Miloša Crnjanskog,
Negativan junak,
Ideologija, psihologija i stvaralaštvo,
Andrić i Krleža kao antipodi,
Zidanica na pesku,
Šta Lukač duguje Ničeu,
Filozofija strukturalizma,
Dostojevski kao mislilac,
Marksizam i jezuitizam,
Psihologija znanja,
Antinomija marksističkih ideologija,
Pravoslavlje i demokratija
Carstvo Božije na zemlji. Filozofija diferencije
Ima li istorija smisla
Filozofija i psihologija
Nit Miholjskog leta
Kutija od orahovog drveta
Senke minulih ljubavi
Profesor Milošević je svoju ličnu biblioteku sa više hiljada knjiga zaveštao Pravoslavnom bogoslovskom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Njegova supruga i sin predali su knjige, prepisku, beleške i ostalu Nikolinu zaostavštinu ovom fakultetu, na kojem je tako formiran Legat profesora Miloševića.
Nagrada „Nikola Milošević“
Dodeljuje se za dostignuća u oblasti teorije književnosti i umetnosti. Nagrada postoji od 2002. godine a 2007. je dobila ime po Nikoli Miloševiću. Dobitnica nagrade za 2014. istovremena i prva žena je Jasmina Ahmetagić, a za 2016. dobitnica je Jelena Pilipović. Dobitnik za 2018. godinu je Jovan Babić za delo „Ogledi o odbrani”, a za 2019. godinu Nenad Nikolić za delo „Identitet srpske književnosti Priča o književnoistorijskoj ideji”. Dobitnik za 2020. godinu je Novica Milić za knjigu „Politička naratologija – ogled o demokratiji” u izdanju „Akademske knjige” iz Novog Sada. Dobitnik za 2021. godinu je Gorana Raičević za monografiju „Agon i melanholija. Život i delo Miloša Crnjanskog” u izdanju „Akademske knjige”.

MG P76 (N)