ISBN: 906
Godina izdanja: 906
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Spoljašnjost kao na fotografijama, unutrašnjost u dobrom i urednom stanju!

Osnovna teza

Jugoslavija nikada nije postala dovršena, stabilna država jer nije uspela da izgradi:

jasan politički identitet
funkcionalne institucije
konsenzus među narodima o prirodi države

Zbog toga je njen raspad bio posledica dugotrajnog strukturnog problema, a ne samo trenutne političke krize.

Strukturalni pregled

1. Istorijski kontekst nastanka Jugoslavije
Država nastaje 1918. kao spoj različitih istorijskih, kulturnih i političkih tradicija.
Nije rezultat unutrašnjeg konsenzusa, već geopolitičkih okolnosti posle Prvog svetskog rata.
Početni nedostatak legitimnosti utiče na kasniji razvoj.

2. Problem državnog identiteta
Nije jasno definisano da li je Jugoslavija:
nacionalna država jednog naroda
zajednica više ravnopravnih naroda
Sukob između centralizma i federalizma ostaje nerešen.
Identitet države ostaje „nedovršen“.

3. Institucionalna slabost
Institucije nisu bile dovoljno stabilne ni autonomne.
Često su bile podređene političkim elitama ili ideologiji (posebno u socijalizmu).
Nedostatak pravne države i dugoročne institucionalne logike.

4. Ideološki okvir i socijalizam
Socijalistička Jugoslavija pokušava da prevaziđe nacionalne sukobe ideologijom „bratstva i jedinstva“.
Time se problem ne rešava, već potiskuje.
Nakon slabljenja ideologije, nacionalni konflikti ponovo izbijaju.

5. Kontinuitet „nedovršene državnosti“ (Đinđić)
Đinđić tvrdi da Jugoslavija nikada nije završila proces modernog državnog formiranja.
Država ostaje između:
tradicionalnih struktura
moderne demokratske države
Nedostatak političke racionalnosti i institucionalnog kontinuiteta.

6. Normativna analiza (Dimitrijević)
Fokus na pitanju legitimnosti države.
Država mora imati:
prihvaćen ustavni okvir
političku zajednicu koja priznaje taj okvir
Jugoslavija to nije uspela da postigne → zato je bila nestabilna.

7. Uzroci raspada
Dugoročni:
nerešeno nacionalno pitanje
institucionalna slabost
nedostatak legitimnosti
Kratkoročni:
ekonomska kriza
političke elite koje mobilizuju nacionalizam

Jugoslavija se može razumeti kao projekat koji nikada nije dovršen:

nije definisala svoj identitet
nije izgradila stabilne institucije
nije uspostavila trajni politički konsenzus

Zbog toga njen raspad nije bio slučajan, već gotovo strukturalno uslovljen.


Zoran Đinđić (Bosanski Šamac, 1. avgusta 1952 — Beograd, 12. mart 2003) bio je srpski političar i filozof. Bio je dugogodišnji predsednik Demokratske stranke, predsednik Skupštine grada Beograda[a] (1997) i predsednik Vlade Republike Srbije (2001—2003).

On je bio jedan od 13 intelektualaca koji su obnovili rad predratne jugoslovenske Demokratske stranke, osnivajući modernu Demokratsku stranku 1989. godine[3] čiji je predsednik postao 1994. godine.[4] Tokom 1990-ih bio je jedan od lidera opozicije režimu Slobodana Miloševića, a 2001. godine postao je premijer Srbije nakon svrgavanja Miloševića 5. oktobra 2000. godine.[4]

Kao premijer zalagao se za prodemokratske reforme i pristupanje Srbije Evropskoj uniji.[5] Đinđićeva vlada je ratifikovala Evropsku konvenciju o ljudskim pravima i sprovela inovacije u skladu sa preporukama Saveta Evrope, što je dovelo do uvođenja institucija za zaštitu ljudskih prava i sloboda, kao i da Savezna Republika Jugoslavija nakon što je preuređena promenivši naziv u Srbija i Crna Gora 2003. godine postane država-članica Saveta Evrope.[6]

Nakon diplomatske inicijative njegove vlade, NATO i OEBS su dozvolili povratak Vojske Jugoslavije u Kopnenu zonu bezbednosti, čime su završeni sukobi na jugu Srbije sa albanskim separatistima. Đinđićeva vlada snažno se zalagala za saradnju sa Međunarodnim krivičnim sudom za bivšu Jugoslaviju u Hagu. Nakon hapšenja pripadnika Jedinice za specijalne operacije (JSO) i izručenja Haškom tribunalu, JSO je organizovao oružanu pobunu u Beogradu.[7] Đinđić je ubijen u organizovanom atentatu od strane Zvezdana Jovanovića, bivšeg pripadnika JSO koji je bio povezan sa organizovanom kriminalnom grupom poznatijom kao Zemunski klan.