Godina izdanja: 1990
ISBN: 86-01-01523-9
Jezik: Bosanski
Autor: Strani

Svjetlost 1990 219 strana

očuvanost 4

„Život i običaji muslimana u Bosni i Hercegovini“ Antuna Hangija je značajna etnografska i kulturno-istorijska knjiga koja opisuje svakodnevni život, veru, običaje i društvene odnose muslimanskog stanovništva Bosne i Hercegovine krajem 19. i početkom 20. veka. Hangi je bio učitelj i folklorista koji je radio u više bosanskohercegovačkih gradova i tokom svog boravka prikupljao građu o lokalnom stanovništvu.

Hangi prati čoveka kroz gotovo čitav životni ciklus. Opisuje rođenje i običaje vezane za porođaj, detinjstvo, odrastanje, ašikovanje, prosidbu i sklapanje braka, svadbe, porodični život, starost i smrt. Posebna pažnja posvećena je svakodnevnom životu u kući, odnosima među članovima porodice i položaju muškaraca i žena.

Značajan deo knjige odnosi se na islamski verski život: džamiju, hodže, molitve, abdest, ramazan, Bajram, hadž, Kur`an, mejtef, običaje vezane za verske praznike i druge oblike religijske prakse. Istovremeno, Hangi beleži i svetovne običaje, narodna verovanja, usmenu tradiciju i svakodnevne oblike društvenog života.

Posebno su zanimljivi opisi čaršije, kahvana, teferiča, odeće, hrane, muzike, pesama, narodnih verovanja i porodičnih običaja. Knjiga tako predstavlja svojevrsni zapis jednog istorijskog načina života koji je već u vreme njenog nastanka prolazio kroz društvene i kulturne promene.

Danas je knjigu najkorisnije čitati kao istorijski etnografski izvor. Hangi opisuje zajednicu iz perspektive autora s kraja 19. i početka 20. veka, pa njegovi opisi ne predstavljaju nužno sliku svih muslimana Bosne i Hercegovine niti savremeno tumačenje tih običaja. Savremena istraživanja upravo zbog toga koriste njegovo delo kao izvor za proučavanje tadašnjeg društva, kulture i svakodnevnog života.

Ključne reči

Bosna i Hercegovina; Bošnjaci; muslimani Bosne; etnografija; folklor; kulturna istorija; narodna tradicija; svakodnevni život; porodični običaji; rođenje; detinjstvo; ašikovanje; prosidba; brak; svadba; smrt; pogrebni običaji; islam; džamija; hodža; ramazan; Bajram; hadž; Kur`an; mejtef; abdest; čaršija; kahvana; teferič; odeća; ishrana; muzika; narodne pesme; usmena tradicija; narodna verovanja; običaji; društveni odnosi; istorija Bosne i Hercegovine; početak 20. veka.