Godina izdanja: 2001
ISBN: 86-335-0107-4
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Enciklopedija narodnog života, običaja i verovanja u Srba na Kosovu i Metohiji : VI vek - početak XX veka

Vojnoizdavački zavod : Verzalpress 2001 546 strana : ilustrovano

odlična očuvanost

zpk

„Enciklopedija narodnog života, običaja i verovanja u Srba na Kosovu i Metohiji: VI vek – početak XX veka“ kapitalno je etnološko delo srpskog etnologa Tatomira Vukanovića. Knjiga predstavlja sistematizovan pregled tradicionalne kulture Srba na prostoru Kosova i Metohije, zasnovan na dugogodišnjim terenskim istraživanjima, istorijskim izvorima i etnografskoj građi.

Enciklopedija sadrži više od 2.000 odrednica, koje obrađuju svakodnevni život, porodične odnose, narodne običaje, verovanja, praznike, privredu, narodnu medicinu, odeću, ishranu, graditeljstvo, zanate, usmenu književnost i duhovnu kulturu. Obuhvata period od ranog srednjeg veka (VI vek) do početka XX veka.

Delo ima enciklopedijski karakter i predstavlja važan izvor za proučavanje istorije, etnologije, antropologije, folkloristike i kulturne baštine Srba na Kosovu i Metohiji.

Strukturalni pregled

1. Narodni život

Obrađuje:

svakodnevni život
porodičnu organizaciju
seosku zajednicu
domaćinstvo
društvene odnose
Važno

Porodica i zadruga predstavljaju osnovne društvene jedinice tradicionalnog života.

2. Narodni običaji

Teme:

rođenje
krštenje
venčanje
slava
sahrana
godišnji običaji
Zapamtiti

Posebna pažnja posvećena je običajima koji prate najvažnije događaje u životu pojedinca i zajednice.

3. Narodna verovanja

Obuhvata:

mitska bića
demone
zaštitnike doma
proricanje
magijske radnje
narodne predstave o prirodi
Važno

Mnogi običaji predstavljaju spoj hrišćanskih i starijih narodnih verovanja.

4. Religija i praznici

Teme:

pravoslavni praznici
krsna slava
Božić
Vaskrs
Đurđevdan
narodni kalendar

Autor prikazuje način na koji su se verski praznici obeležavali u svakodnevnom životu.

5. Materijalna kultura

Obrađuje:

narodnu nošnju
kuće
nameštaj
poljoprivredne alate
zanate
ishranu

6. Usmena tradicija

Teme:

narodne pesme
pripovetke
legende
poslovice
zagonetke
predanja

Enciklopedija pokazuje bogatstvo usmenog stvaralaštva kao dela kulturnog identiteta.

Najvažniji pojmovi

Etnološki pojmovi
etnologija
etnografija
običaj
tradicija
folklor
kulturna baština
zadruga
domaćinstvo
Religijski pojmovi
pravoslavlje
krsna slava
Božić
Vaskrs
svetitelji
narodna religija
Folklorni pojmovi
legenda
predanje
bajka
narodna pesma
poslovica
verovanje
mit
Materijalna kultura
narodna nošnja
kuća
zanat
poljoprivreda
ishrana
alati

Ključne ideje knjige

Tradicionalna kultura oblikuje kolektivni identitet zajednice.
Narodni običaji i verovanja predstavljaju spoj hrišćanskih i starijih kulturnih slojeva.
Usmena tradicija čuva istorijsko pamćenje naroda.
Materijalna i duhovna kultura međusobno su povezane.
Etnografska istraživanja imaju ključnu ulogu u očuvanju kulturne baštine.

„Enciklopedija narodnog života, običaja i verovanja u Srba na Kosovu i Metohiji“ predstavlja jedno od najobimnijih dela srpske etnologije. Tatomir Vukanović sistematski prikazuje svakodnevni život, običaje, verovanja i kulturnu baštinu Srba na Kosovu i Metohiji od VI veka do početka XX veka. Zbog bogatstva podataka i enciklopedijskog pristupa, knjiga je nezaobilazan izvor za proučavanje etnologije, istorije, folklora i tradicionalne kulture.