Godina izdanja: 2005
ISBN: 86-83691-14-4
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Azbučnik ženskih legendi o mestima

priredili i uazbučili Katarina Ž. Perić-Bohar, Đorđe Perić

Foto Futura2005 1778 strana

odlična očuvanost

Ova knjiga je zbirka narodnih i lokalnih predanja u kojima su žene centralne figure legendi vezanih za određena mesta, gradove, reke, planine, crkve, tvrđave i druga područja srpske kulturne geografije.

Naziv „azbučnik“ znači da su legende organizovane azbučnim redom, poput enciklopedije ili leksikona.

Knjiga povezuje:

folklor,
mitologiju,
istorijska predanja,
etnologiju,
žensku simboliku u narodnoj tradiciji.

Osnovna ideja knjige

Centralna ideja dela jeste da se pokaže:

koliko su ženski likovi prisutni u narodnom pamćenju,
kako su žene povezane sa nastankom i identitetom mesta,
kako legenda čuva kolektivnu emociju i istorijsko sećanje.

Žene u ovim pričama nisu samo istorijske osobe već često:

mitske zaštitnice,
tragične junakinje,
svetice,
majke,
žrtve,
čuvarice tajni,
simboli zemlje i porekla.
Struktura knjige

Knjiga je organizovana kao:

azbučni pregled legendi,
zbirka kratkih tekstova i predanja,
kombinacija folklornog i dokumentarnog pristupa.

Svaka jedinica obično sadrži:

naziv mesta ili junakinje,
kratku legendu,
poreklo predanja ili lokalnu tradiciju,
simboličko ili istorijsko značenje.

Vrste ženskih likova u knjizi

1. Istorijske žene pretvorene u legendu

Pojavljuju se:

kneginje,
kraljice,
monahinje,
vlastelinke.

Narod ih često idealizuje ili mistifikuje.

Njihove priče povezuju se sa:

gradnjom manastira,
ratovima,
žrtvom,
prokletstvima,
čudima.

2. Mitske i natprirodne žene

Važno mesto imaju:

vile,
vodene žene,
proročice,
noćna bića,
zaštitnice izvora i planina.

Ove figure povezuju knjigu sa starijom slovenskom i balkanskom mitologijom.

3. Majke i žrtve

Česta tema je:

majčinska patnja,
čekanje,
gubitak,
samopožrtvovanje.

Mnoge legende objašnjavaju:

nastanak imena mesta,
ruševina,
izvora,
mostova,
grobova.

Ženska sudbina postaje deo geografskog pamćenja.

4. Svetice i religijske junakinje

Prisutne su legende o:

čudotvornim ženama,
monahinjama,
zaštitnicama naroda,
ženama povezanim sa crkvama i manastirima.

Hrišćanski motivi često se mešaju sa starijim narodnim verovanjima.

Tematski slojevi knjige
Žena kao čuvar kolektivnog pamćenja

Ženski likovi nose:

porodičnu tradiciju,
moralne vrednosti,
sećanje zajednice.
Veza žene i prostora

Mesta nisu samo geografske tačke; ona dobijaju identitet kroz priču.

Legenda povezuje:

emociju,
istoriju,
prirodu,
narodnu imaginaciju.

Spoj istorije i mita

Knjiga pokazuje kako:

stvarni događaji postaju legende,
istorijske žene prelaze u mitsku sferu,
narod menja i oblikuje sećanje kroz priču.

Narodna religioznost

Prisutan je spoj:

pravoslavne tradicije,
lokalnih običaja,
paganskih ostataka,
narodnog misticizma.

Stil i karakter knjige

Knjiga je:

pregledna,
fragmentarna,
više folklorna nego akademska,
bogata simbolikom.

Ton je često:

melanholičan,
poetski,
nostalgičan.

Mnoge legende imaju:

tragičan završetak,
motiv žrtve,
moralnu pouku,
objašnjenje porekla mesta.

Kulturni značaj

Legende o srpskoj ženi : (azbučnik ženskih legendi o mestima) je značajna jer:

čuva lokalna usmena predanja,
beleži ženske figure koje su često zanemarene u zvaničnoj istoriji,
povezuje geografiju Srbije sa narodnom imaginacijom,
predstavlja spoj etnologije i književnosti.

Knjiga je korisna za:

proučavanje folklora,
etnologiju,
mitologiju,
kulturnu istoriju Srbije,
istraživanje ženskih motiva u narodnoj tradiciji.

Mogući simbolički motivi koji se ponavljaju
voda kao granica između svetova,
kamen i tvrđava kao znak trajanja,
kosa, veo i tkanje kao simbol ženskog identiteta,
žrtva ugrađena u građevinu,
žena kao čuvar izvora, doma ili zemlje,
prokletstvo i zavet.

Ukratko

Legende o srpskoj ženi : (azbučnik ženskih legendi o mestima) je zbirka narodnih predanja u kojima su žene povezane sa:

mestima,
istorijom,
mitovima,
kolektivnim sećanjem.

Knjiga prikazuje kako narod kroz legende pretvara ženske sudbine u deo kulturne i duhovne geografije Srbije.