Godina izdanja: 2010
ISBN: 978-86-902270-0-6
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

dr. Tomislav Đurić

Ars Nova 2020 210 strana : ilustrovano

odlična očuvanost

Vrsta dela

Knjiga je etnografsko-istorijska i dokumentarna studija posvećena tradicionalnim vodenim privrednim objektima zapadne Srbije. Zasnovana je na terenskim istraživanjima, arhivskoj građi i usmenom predanju.

Osnovna tema i cilj

Delo ima za cilj da sačuva od zaborava vodenice i valjarice koje su nekada imale presudnu ulogu u:

ekonomskom životu sela

svakodnevici stanovništva

oblikovanju kulturnog i pejzažnog identiteta padina planine Povlen

Autor pokazuje kako su ovi objekti bili više od proizvodnih pogona – bili su mesta susreta, dogovora i zajedničkog života.

Geografski i istorijski okvir

Knjiga obuhvata područje:

padina planine Povlen

sela i rečnih tokova zapadne Srbije

Prati razvoj vodenica i valjarica od njihovog nastanka do postepenog nestajanja usled industrijalizacije i modernizacije.

Vodenice i valjarice – opis i funkcija

Vodenice

način gradnje i tehnička rešenja

vrste vodenica (potočare, rečne)

uloga u prehrani i privredi

Valjarice

proces valjanja sukna

značaj za proizvodnju odeće i zanatstvo

sezonski rad i organizacija posla

Autor detaljno opisuje mehanizme, alate i terminologiju, što delu daje veliku dokumentarnu vrednost.

Društveni i kulturni aspekt

Posebna pažnja posvećena je:

ljudima koji su koristili i održavali vodenice

običajima, verovanjima i pričama vezanim za njih

mestu vodenice u narodnom pamćenju i folkloru

Vodenica se prikazuje kao simbol tradicionalnog seoskog života.

Građa i prilozi

Knjiga često sadrži:

fotografije objekata i okoline

crteže i tehničke skice

karte i spiskove lokacija

Ovo delo čini važnim izvorom za:

etnologe

istoričare

zaštitu kulturnog nasleđa

Značaj dela

„Vodenice i valjarice na padinama Povlena“ je:

svedočanstvo o nestajućoj materijalnoj kulturi

doprinos proučavanju tradicionalne privrede Srbije

poziv na očuvanje kulturnog i prirodnog nasleđa