ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1990
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Popis stanovništva i poljoprivrede u selima opštine Mladenovac : 1863. - Miladin V. Arsić

Lukas 1990 248 strana

očuvanost 5-

Osnovni cilj knjige je rekonstrukcija društveno-ekonomske slike Mladenovca u drugoj polovini 19. veka.

Popis obuhvata:

broj stanovnika po selima,
strukturu domaćinstava,
imovinsko stanje,
poljoprivredne površine,
stoku i privredne resurse,
organizaciju seoskih zajednica.

Arsić kroz obradu podataka prikazuje kako je izgledala ruralna ekonomija Šumadije u periodu neposredno posle formiranja moderne srpske države.

Strukturalni pregled

1. Istorijski okvir popisa

U uvodnim delovima objašnjava se:

politički kontekst Kneževine Srbije,
razvoj administrativnog sistema,
značaj statističkih popisa u 19. veku.

Glavna ideja: popis je deo procesa modernizacije države.

2. Metodologija obrade izvora

Autor navodi kako je:

originalni popis preuzet iz arhivske građe,
materijal sistematizovan po selima,
izvršena rekonstrukcija podataka iz rukopisnih izvora.

Naglašava se da su originalni podaci često bili fragmentarni i neujednačeni.

3. Demografska struktura

Analiziraju se:

broj stanovnika po naseljima,
veličina domaćinstava,
starosna i porodična struktura (u meri dostupnih podataka),
migraciona kretanja.

Glavna ideja: sela Mladenovca u 19. veku imala su stabilnu, ali agrarno zatvorenu populaciju.

4. Poljoprivreda i ekonomija

Poseban deo posvećen je:

površinama obradive zemlje,
vrstama useva,
stočarstvu (goveda, ovce, svinje),
proizvodnoj strukturi domaćinstava.

Glavna ideja: privreda je gotovo u potpunosti zasnovana na samoodrživoj poljoprivredi.

5. Seoska struktura i domaćinstvo

Knjiga prikazuje:

organizaciju sela,
ulogu zadruge i porodice,
raspodelu imovine,
društvene odnose u ruralnoj zajednici.

6. Tabelarni prikazi i statistika

Najveći deo publikacije čine:

detaljne tabele po selima,
numerički podaci o stanovništvu i imovini,
poređenja između naselja.

Ovo delo ima izrazito statističko-dokumentarni karakter.

Ključne teme

1. Modernizacija države

Popis 1863. predstavlja rani oblik državne statistike.

2. Ruralna ekonomija

Poljoprivreda kao osnov života u Šumadiji.

3. Demografija 19. veka

Uvid u strukturu stanovništva pre industrijalizacije.

4. Lokalna istorija

Rekonstrukcija prošlosti Mladenovca kroz arhivske izvore.

5. Istorijska statistika

Prelazak od opisne ka kvantitativnoj istoriji.

Metodologija

Arsićev pristup je:

arhivistički (rad sa primarnim izvorima),
statistički (tabelarna obrada),
istorijsko-demografski,
lokalno-istorijski.

Ovo delo spada u tip „rekonstruktivne istorijske statistike“.

Značaj knjige

Knjiga je važna jer:

čuva i sistematizuje jedan od ranih popisa stanovništva u Srbiji,
omogućava proučavanje demografskih promena,
predstavlja osnov za genealogiju i lokalnu istoriju,
daje uvid u ekonomski život sela 19. veka.

Za istraživače porodične istorije i istorijske demografije ovo je jedno od ključnih referentnih dela za područje Mladenovca.

Zaključak

„Popis stanovništva i poljoprivrede u selima opštine Mladenovac: 1863“ Miladina V. Arsića nije samo zbir statističkih podataka, već rekonstrukcija jednog agrarnog društva u procesu državne modernizacije. Njegova centralna poruka može se sažeti ovako:

Razumevanje prošlosti jednog kraja moguće je tek kroz precizne podatke o ljudima, domaćinstvima i načinu njihovog života.