Godina izdanja: 1982-1989
ISBN: 86-313-0172-8
Jezik: Hrvatski
Autor: Strani

Spašeni jezik : Povijest jedne mladosti
Baklja u uhu
Igra očiju : Životna povijest 1931-1937

Znanje/Mladost 1982-1989 992 strane

odlična očuvanost

Ove tri knjige čine autobiografsku trilogiju Elijasa Kanetija, jednog od najznačajnijih evropskih pisaca 20. veka i dobitnika Nobelova nagrada za književnost 1981.

Trilogija obuhvata period od njegovog detinjstva do početka književne karijere:

Die gerettete Zunge (Spašeni jezik, 1977)
Die Fackel im Ohr (Baklja u uhu, 1980)
Das Augenspiel (Igra očiju, 1985)

To nisu klasični memoari već duboko književno oblikovana sećanja u kojima Kaneti istražuje kako nastaje ličnost, svest i pisac.

1. Die gerettete Zunge (Spašeni jezik)

Period

1905–1921.

Rezime

Kaneti opisuje detinjstvo provedeno u više zemalja i kultura.

Rođen je u Ruse u sefardskoj jevrejskoj porodici koja govori više jezika. Nakon smrti oca porodica se seli kroz različite evropske gradove.

Posebno mesto zauzimaju:

detinjstvo u Bugarskoj;
život u Mančesteru;
školovanje u Beču;
odnos sa majkom.

Naslov se odnosi na traumatičan događaj iz detinjstva kada mu je zaprećeno da će mu biti odsečen jezik, što kod njega stvara trajnu fascinaciju jezikom i govorom.

Glavne teme

Jezik

Jezik postaje temelj identiteta i ljudske slobode.

Detinjstvo

Prikazano je kao period intenzivnih iskustava koja oblikuju celu ličnost.

Porodica

Posebno je važan složen odnos sa majkom, koja snažno utiče na njegovo obrazovanje.

Višekulturalnost

Canetti odrasta između različitih jezika, kultura i tradicija.

2. Die Fackel im Ohr (Baklja u uhu)

Period

1921–1931.

Rezime

Druga knjiga prati Kanetijeve studentske godine i intelektualno sazrevanje u Beču.

Upoznaje umetničke i intelektualne krugove grada i razvija interesovanje za književnost, filozofiju i društvenu teoriju.

Veliku ulogu imaju susreti sa:

Karl Kraus;
umetnicima i piscima međuratnog Beča;
političkim idejama tog vremena.

Naslov simbolizuje snažan uticaj Karla Krausa, čije javne nastupe Kaneti doživljava kao intelektualno otkrovenje.

Glavne teme
Intelektualno obrazovanje

Kaneti oblikuje sopstveni pogled na svet.

Moć reči

Govor i javni nastup prikazani su kao snažne društvene sile.

Kultura Beča

Knjiga predstavlja živ portret bečkog kulturnog života između dva rata.

Formiranje pisca

Kaneti postepeno pronalazi svoj književni glas.

3. Das Augenspiel (Igra očiju)

Period

1931–1937.

Rezime

Treća knjiga prikazuje Kaneti ulazak u književni svet i susrete sa brojnim značajnim ličnostima evropske kulture.

Posebno mesto zauzimaju njegovi odnosi sa piscima, umetnicima i intelektualcima.

Knjiga sadrži niz upečatljivih portreta savremenika i razmišljanja o prirodi posmatranja, pamćenja i stvaranja.

Naslov sugeriše da je gledanje i posmatranje sveta jedna od osnovnih aktivnosti pisca.

Glavne teme
Posmatranje

Pisac nastoji da razume ljude kroz pažljivo posmatranje.

Sećanje

Pamćenje nije puko beleženje prošlosti već njeno stvaralačko oblikovanje.

Književni život

Prikaz evropske intelektualne scene tridesetih godina.

Individualnost

Kaneti razvija sopstveni identitet nasuprot grupnim ideologijama.

Zajedničke teme trilogije

Jezik

Jezik je osnovno sredstvo ljudske slobode i samorazumevanja.

Pamćenje

Sećanje se prikazuje kao kreativni proces.

Masa i pojedinac

Teme koje će kasnije razviti u svom najpoznatijem delu, Masa i moć.

Evropska kultura

Trilogija predstavlja panoramu evropskog života prve polovine 20. veka.

Formiranje intelektualca

Knjige prikazuju put od deteta do samostalnog mislioca i pisca.

Stil

Kanetijev stil odlikuju:

izuzetna preciznost opažanja;
snažni portreti ljudi;
bogatstvo detalja;
filozofska refleksija;
spoj memoara i književnosti.

Umesto da opisuje događaje hronološki, često se usredsređuje na presudne trenutke i ličnosti koje su oblikovale njegov život.

Značaj dela

Autobiografska trilogija smatra se jednim od vrhunaca memoarske književnosti 20. veka. Ona nije samo priča o jednom životu već i svedočanstvo o evropskoj kulturi između dva svetska rata, o moći jezika i o nastanku jednog velikog pisca.

Kanetijeva autobiografska trilogija prati njegovo odrastanje, intelektualno sazrevanje i ulazak u književni svet, istovremeno pružajući izuzetno bogat portret evropske kulture, jezika i ideja prve polovine 20. veka.