ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1983
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Vojvođanski muzej : Savez arheoloških društava Jugoslavije, 1983 214 strana, 5 strana s mapama : ilustrovano

očuvanost 5-

zpk

„Rimska kamena plastika u jugoslovenskom delu provincije Donje Panonije“ autorke Velike Dautove-Ruševljan predstavlja jednu od najznačajnijih monografija o rimskoj kamenoj plastici na prostoru današnje Vojvodine i nekadašnje rimske provincije Donje Panonije. Knjiga je objavljena 1983. godine kao doktorska disertacija i sadrži sistematsku obradu rimskih kamenih spomenika pronađenih na ovom području.

Autorka analizira različite vrste kamenih spomenika: nadgrobne stele, sarkofage, votivne spomenike, are, skulpture i arhitektonsku plastiku. Predmeti se proučavaju sa aspekta tipologije, ikonografije, natpisa, stila, izrade i hronologije. Posebna pažnja posvećena je umetničkim uticajima iz rimskih provincija, lokalnim radionicama i procesu romanizacije stanovništva Donje Panonije.

Studija pokazuje da kamena plastika nije bila samo umetnički izraz, već i važan istorijski izvor za proučavanje religije, pogrebnih običaja, društvenog statusa, vojske i svakodnevnog života u rimskoj provinciji. Monografija predstavlja osnovnu literaturu za proučavanje rimske umetnosti i arheologije Panonije.

Strukturalni pregled

1. Uvod

predmet istraživanja;
geografski okvir Donje Panonije;
značaj rimske kamene plastike.

2. Istorijski okvir

osnivanje provincije Donje Panonije;
romanizacija;
razvoj gradova i vojnih logora.

3. Vrste kamene plastike

nadgrobne stele;
sarkofazi;
votivne are;
reljefi;
slobodne skulpture;
arhitektonska dekoracija.

4. Tipološka i ikonografska analiza

klasifikacija spomenika;
prikazi božanstava;
portreti pokojnika;
vojni motivi;
simboli i dekoracija.

5. Radionice i umetnički uticaji

lokalne radionice;
uticaji iz Italije i drugih rimskih provincija;
razvoj provincijskog rimskog stila.

6. Hronologija

datovanje spomenika;
razvoj od I do IV veka;
promene u stilu i ikonografiji.

7. Zaključak

značaj kamene plastike za proučavanje istorije Donje Panonije;
doprinos razumevanju romanizacije i provincijske umetnosti;
vrednost spomenika kao istorijskih izvora.

Pojmovi za pamćenje

Donja Panonija
rimska kamena plastika
romanizacija
provincijska umetnost
nadgrobna stela
sarkofag
votivna ara
reljef
slobodna skulptura
arhitektonska plastika
ikonografija
tipologija
epigrafika
latinski natpisi
rimska religija
kultovi
Jupiter
Mitra
Silvan
portret
pogrebni spomenik
vojni spomenici
limes
radionice
mermer
krečnjak
hronologija
materijalna kultura
rimska provincija
arheologija

Najvažnije činjenice

Knjiga je objavljena 1983. godine i predstavlja doktorsku disertaciju Velike Dautove-Ruševljan.
Predmet istraživanja je rimska kamena plastika u jugoslovenskom delu provincije Donje Panonije.
Obrađeni su nadgrobni spomenici, sarkofazi, votivne are, reljefi, skulpture i arhitektonska plastika.
Spomenici se analiziraju prema tipologiji, ikonografiji, natpisima, stilu i hronologiji.
Kamena plastika pruža podatke o religiji, pogrebnim običajima i društvenom statusu stanovništva.
Veliki broj spomenika potiče iz rimskih gradova i vojnih centara na području Donje Panonije.
Uočavaju se uticaji italske umetnosti, ali i razvoj lokalnih provincijskih radionica.
Natpisi na spomenicima predstavljaju važan izvor za proučavanje stanovništva, vojske i administracije.
Monografija doprinosi razumevanju procesa romanizacije na prostoru današnje Vojvodine i šireg područja Donje Panonije.
Delo Velike Dautove-Ruševljan smatra se jednom od osnovnih referenci za proučavanje rimske provincijske umetnosti i kamene plastike na prostoru Balkana.