Godina izdanja: 2005
ISBN: 9958-9344-2-6
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Autor - osoba Hadžiselimović, Rifat
Naslov Bioantropologija - biodiverzitet recentnog čovjeka / Rifat Hadžiselimović
Vrsta građe udžbenik
Jezik bosanski
Godina 2005
Izdavanje i proizvodnja Sarajevo : Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju, 2005 (Fojnica : Štamparija)
Fizički opis 201 str. : graf. prikazi ; 24 cm
Zbirka Univerzitetska knjiga
Napomene Tiraž 500
Bibliografija: str. 195-198.
Predmetne odrednice Antopologija -- Bioantropologija – Udžbenici

SADRŽAJ

0 – ANTROPOLOGIJA – HOLISTIČKA NAUKA O ČOVJEKU – 1
0.1. Čovjek – prirodno i društveno biće – 1
0.2. Koadaptacijski sistem biološkog i kulturološkog nasljeđivanja – 3
0.3. Čovjek – misaono, razumno i duhovno biće – 6
0.4. Jezik, pismo i nauka – komunikacijski i kreativni faktori kulturološkog nasljeđivanja – 11

1 – PRIRODA I FAKTORI PROMJENLJIVOSTI RECENTNOG ČOVJEKA – 15
1.1. Prostorna i vremenska promjenljivost – 15
1.2. Osobine – elementi opisa ljudskih jedinki i grupa – 16
1.3. Faktori promjenljivosti – 27
1.3.1. Procjena heritabilnosti i gemelološka analiza – 31
1.3.1.1. Heritabilnost kvalitativnih svojstava – 32
1.3.1.2. Heritabilnost kvantitativnih svojstava – 33
1.4. Složenost genetičke kontrole individualne varijacije – 38
1.4.1. Monogensko-oligogensko nasljeđivanje, interakcija alelnih gena i genealoška analiza – 38
1.4.1.1. Autosomalno nasljeđivanje – 41
1.4.1.2. Nasljeđivanje i spol – 44
– Spolno vezano nasljeđivanje – 44
– Spolno kontrolirano nasljeđivanje – 49
1.4.2. Interakcija nealelnih gena i poligensko nasljeđivanje – 50
1.4.2.1. Interakcija nealelnih gena u nasljeđivanju kvalitativnih svojstava – 50
1.4.2.2. Interakcija nealelnih gena u nasljeđivanju kvantitativnih svojstava – 52
1.5. Razine promjenljivosti – relacije individualnih i grupnih osobenosti – 56

2 – INDIVIDUALNA PROMJENLJIVOST – 57
2.1. Priroda individualne bioraznolikosti – 57
2.2. Ontogenetska promjenljivost – 59
2.2.1. Rast i ostali elementi razvoja – 59
2.2.2. Prenatalni period ontogeneze – 61
2.2.3. Postnatalni rast i razvoj – 65
2.2.4. Životne dobi – 76
2.2.5. Oblici rasta – 80
2.2.6. Faktori rasta – 85
2.2.6.1. Faktori ćelijskog (tkivnog) rasta – 85
2.2.6.2. Unutrašnji (endogeni) faktori individualnog rasta – 85
2.2.6.3. Spoljašnji (egzogeni) faktori individualnog rasta – 89
2.3. Konstitucijska biotipologija – 91
2.3.1. Komponente i faktori individualne konstitucije – 91
2.3.2. Osnovni pokazatelji tjelesne konstitucije – 93
2.3.3. Sistemi i kriteriji klasifikacije somatotipova – 97
2.3.4. Procjena komponenti somatske konstitucije – 101

3 – GRUPNA PROMJENLJIVOST – 107
3.1. Grupna promjenljivost i genetička struktura populacije – 107
3.1.1. Genetička ravnoteža populacije – 112
3.1.2. Faktori remećenja genetičke ravnoteže – izvori i kreatori biološkog diverziteta – 114
3.1.2.1. Neslučajno formiranje reproduktivnih parova – 114
3.1.2.2. Mutacije – 115
3.1.2.3. Selekcija – 117
3.1.2.4. Genetički drift – 121
3.1.2.5. Izolacija – 123
3.1.3. Obnova genetičke ravnoteže i procjena relativnih genskih frekvencija – 125

3.2. Populacijski biodiverzitet ljudskih „rasa“ – 129
3.2.1. Porijeklo i priroda „rasnog“ biodiverziteta – 129
3.2.2. Kontroverze klasifikacije ljudskih „rasa“ – 138
3.2.3. Biasutijeva klasifikacija „rasa“ – 141
3.2.3.1. „Rasna skupina“ primarnih ekvatorskih oblika (negro-australoidna) – 141
– Australoidi – 142
– Negroidi – 142
3.2.3.2. „Rasna skupina“ primarnih borealnih oblika – 142
– Mongoloidi – 143
– Evropeidi – 143
3.2.3.3. Sekundarni subekvatorski „rasni oblici“ – 144
3.2.3.4. Sekundarni pacifičko-američki „rasni oblici“ – 144
3.2.4. Bojdova klasifikacija „rasa“ – 146
3.2.5. Kun – Garn – Berdselova klasifikacija „rasa“ – 146
3.2.6. Rasizam – 153
3.2.6.1. Izvori, priroda i posljedice rasizma – 153
3.2.6.2. Epoha antirasizma – harmonizacija biodiverziteta i univerzalnih ljudskih prava – 155

3.3. Procjena genetičke heterogenosti ljudskih populacija – 160
3.3.1. Varijacija alelogenskih frekvencija – 160
3.3.1.1. Mahlundova varijansa – 160
3.3.1.2. F-relacije i fiksacijski indeksi – 162
– Izvorni (Wrightovi) fiksacijski indeksi – 163
– Redefinirani (Neiovi) fiksacijski indeksi – 164
3.3.2. Kompleksna analiza genetičke distance – 168

3.4. Biološka struktura i adaptivna vrijednost recentnih ljudskih populacija – 177
3.4.1. Spolna i starosna struktura populacije – 177
3.4.1.1. Spolna struktura – 177
3.4.1.2. Starosna (dobna, uzrasna) struktura – 180
– Dobno-spolna piramida – 182
3.4.2. Adaptivna vrijednost populacije – 184
3.4.2.1. Problemi procjene adaptivne vrijednosti – 184
3.4.2.2. Osnovne mjere adaptivne vrijednosti – 187
– Reproduktivna rata i unutrašnja stopa prirodnog rasta populacije – 187
– Longevitet (dugovječnost) – 192

4 – ODABRANA BIBLIOGRAFIJA – 195

MG P21 (N)