ISBN: Ostalo
Autor: Domaći
Tematika: Književnost
Godina izdanja: Posle 1950.
Kulturno dobro: Predmet koji prodajem nije kulturno dobro ili ovlašćena institucija odbija pravo preče kupovine
Jezik: Srpski

Prvo izdanje „Matične knjige“, najavangardnijeg projekta Gorana Babića, iz 1983. godine.
Numerisani primerci, ovaj je br.173. Spolja kao na fotografijama, unutra u urednom i čistom stanju.
Retko u ponudi.


Autor - osoba Babić, Goran
Naslov Matična knjiga / Goran Babić
Vrsta građe dr.knjiž.oblici
Jezik srpski
Godina 1983
Izdavanje i proizvodnja Rijeka : Izdavački centar, 1983 (Rijeka : Luka)
Fizički opis 183 str. : ilustr. ; 29 cm
Drugi autori - osoba Zagoričnik, Franci (autor dodatnog teksta)
Zbirka Posebna izdanja / Izdavački centar Rijeka
Napomene Str. 181-183: Matična knjiga / Franci Zagoričnik

Matična knjiga Gorana Babića jedno je od najzanimljivijih ostvarenja jugoslovenske konkretističke i vizuelne poezije. Na granici između knjige, umetničkog objekta i poetskog eksperimenta, autor preispituje sam pojam „knjige“, njenu materijalnost, značenje i kulturni autoritet. Kroz tipografske igre, vizuelne kompozicije, kolaže i konceptualne postupke, Babić uspostavlja dijalog sa velikim imenima južnoslovenske književnosti, ali i s tradicijom evropske avangarde. Istovremeno duhovita, provokativna i teorijski promišljena, Matična knjiga predstavlja značajan doprinos konkretnoj poeziji, vizuelnoj književnosti i neoavangardnim umetničkim praksama druge polovine XX veka. Danas se smatra poželjnim kolekcionarskim primerkom i važnim dokumentom eksperimentalne književne scene nekadašnje Jugoslavije.

Matična knjiga (Rijeka, 1983) jedna je od najzanimljivijih i najradikalnijih pesničkih knjiga Gorana Babića. Reč je o delu koje se nalazi na granici između poezije, vizuelne umetnosti, grafičkog dizajna, kolaža i književne polemike. Knjiga nije zamišljena kao zbirka pesama u tradicionalnom smislu, već kao eksperiment u kojem su reči, tipografija, ilustracije i raspored teksta podjednako važni za stvaranje značenja.
U prikazu Zorana M. Mandića objavljenom u časopisu Polja ističe se da čitaoca najpre privlači njena neobična vizuelna forma, a zatim i njena povezanost sa konkretističkom i vizuelnom poezijom. Mandić naglašava da Babić koristi različite postupke – od kolaža i grafičkih intervencija do citata, parodije i igre sa književnom tradicijom – gradeći delo koje istovremeno pripada poeziji i likovnoj umetnosti.
Posebno mesto u knjizi imaju aluzije na velike pisce južnoslovenske književnosti – Krležu, Andrića, Crnjanskog i Ujevića – koji se pojavljuju kao svojevrsni „likovi“ u Babićevoj poetskoj igri. Već sama naslovnica sugeriše da autor preispituje književni kanon, autoritet i kulturnu tradiciju, koristeći humor, ironiju i postupke karakteristične za avangardnu umetnost.
Mandić ocenjuje da Babićeva poezija nije „čista“ vizuelna poezija, već spoj konkretističkih postupaka i snažne društvene, kulturne i političke svesti. U tom smislu Matična knjiga predstavlja jedan od značajnih primera neoavangardnih tendencija u jugoslovenskoj književnosti osamdesetih godina.

Konkretistička poezija (ili konkretna poezija) nastala je pedesetih godina 20. veka, prvenstveno u Brazilu i Evropi. Njeni autori polaze od ideje da pesma nije samo nosilac značenja nego i vizuelni predmet. Reči, slova, praznine, raspored na stranici, tipografija i grafički odnosi postaju jednako važni kao i samo značenje teksta.
U konkretnoj poeziji:
• pesma se često „gleda“ koliko i čita;
• raspored reči na stranici gradi značenje;
• koriste se grafički znakovi, kolaži i tipografske intervencije;
• ukida se granica između književnosti i likovne umetnosti;
• naglasak je na jeziku kao materijalu.
Među najpoznatijim predstavnicima ovog pravca bili su Eugen Gomringer, braća Augusto i Haroldo de Campos i Décio Pignatari. U jugoslovenskom kontekstu srodne postupke razvijali su autori povezani sa signalizmom i različitim neoavangardnim strujama šezdesetih i sedamdesetih godina.
Babićeva Matična knjiga nije strogo konkretistička zbirka, ali obilato koristi sredstva konkretne i vizuelne poezije: tipografske eksperimente, grafičke kompozicije, kolažiranje kulturnih znakova i razbijanje klasične linearne forme pesme. Upravo zbog toga smatra se jednim od zanimljivijih primera spoja poezije, vizuelne umetnosti i književne polemike u savremenoj južnoslovenskoj književnosti.

Goran Babić (Vis, 1944 – Beograd, 2026), pesnik, prozaista, dramaturg, novinar, konceptualni umetnik i društveno­politički radnik, školovao se u Mostaru, Metkoviću, Rijeci i Zagrebu, gde je 1968. diplomirao na Ekonomskom fakultetu. Godine 1969. osniva Centar za društvene djelatnosti omladine RK SOH koji tada objavljuje niz knjiga mladih pisaca. Od 1973. bio je glavni urednik časopisa Oko namenjenog aktuelnostima iz umetnosti i kulture. U periodu od 1981. do 1985. godine Babić je bio zadužen za kulturu u Predsedništvu Socijalističkog saveza Republike Hrvatske. Od početka devedesetih živeo je i radio u Beogradu. Objavio je više od stotinu knjiga poezije, proze, dramskih tekstova, književne kritike, kao i angažovanih i polemičkih tekstova, a njegova poezija uvrštena je u mnoge domaće i strane antologije. Kako i sam kaže, njegove tri kćeri, unučad i praunuk jesu najvrednije što će ostati iza njega, a sebe vidi kao poslednjeg pisca velike jugoslovenske književnosti.

Tags: avangarda, neoavangarda, konkretna poezija, vizuelna poezija, eksperimentalna književnost, signalizam, konceptualna umetnost, književni kolaž, tipografski eksperimenti, grafička poezija, umetnička knjiga, poetski objekat, intermedijalnost, postmoderna, književna igra, metaknjiževnost, književni kanon, Miroslav Krleža, Ivo Andrić, Miloš Crnjanski, Tin Ujević, jugoslovenska književnost, hrvatska književnost, osamdesete godine, kulturna polemika, književna avangarda, bibliofilsko izdanje, kolekcionarska knjiga, retka izdanja, književni artefakt, alternativna kultura, vizuelna umetnost, eksperimentalna poezija, konceptualna poezija, Goran Babić, letrizam, mail art, postmoderna, jugoslovenska avangarda

MG P75 (N)