ISBN: Ostalo
Godina izdanja: 1900 - 1949.
Tematika: pravo, pravne nauke, islamsko pravo
Kulturno dobro: Predmet koji prodajem nije kulturno dobro ili ovlašćena institucija odbija pravo preče kupovine
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Na najavnom listu nekoliko pečata, unutra odlično očuvano, originalne korice.
Retko u ponudi. Prvi prevod na bosanski jezik.

Naslov Medželle i ahkjami šerije : (otomanski gragjanski zakon). Dio 1
Vrsta građe zakoni
Jezik srpski
Godina 1906
Izdavanje i proizvodnja Sarajevo : Daniel A. Kajon, 1906
Fizički opis XXIV, 319 str. ; 17 cm
Zbirka Bos.-herceg.zakoni ; ǂsv. ǂ4
(Karton)
Predmetne odrednice Građansko pravo -- Otomanska imperija

Medžela (Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye)
To je građanski zakonik Osmanskog carstva donet u 19. veku (1869–1876). Predstavlja kodifikaciju islamskog (šerijatskog) prava, prvenstveno iz oblasti građanskog prava (obligacioni odnosi, ugovori, imovina). Pisana je na osmanskom turskom, ali je zasnovana na hanefijskoj pravnoj školi. Medžela je bila važan pokušaj modernizacije i sistematizacije tradicionalnog prava u formi zakonika.

Ahkami šerije (Ahkām al-šar‘ijja)
Ovaj izraz znači „šerijatske odredbe“ ili „pravila šerijata“. To je opšti termin koji obuhvata sve norme islamskog prava – od verskih obaveza do društvenih i pravnih odnosa. Dakle, nije jedna knjiga ili zakon, već širi skup pravnih pravila izvedenih iz Kur’ana, hadisa i islamske pravne tradicije.

Ukratko:
– Medžela = konkretan zakon (kodeks) u Osmanskom carstvu
– Ahkami šerije = opšti naziv za šerijatske propise i pravni sistem

Materijalno pravo je ono koje sud primjenjuje kad odlučuje o meritumu stvari unutar postupka, a formalno se odnosi na pravila postupka, tako je materijalni, Kazneni zakon, a formalni, Zakon o kaznenom postupku. Medžella, o kojoj će biti riječ u ovom radu, sadrži vid kodifikovanog, šerijatskog, materijalnog prava. Historijska analiza epoha razvoja islamske pravne misli upućuje na to da je islamsko pravo-fikh u svome razvoju i sistematizaciji prošlo više različitih faza ili epoha razvoja od kojih je podjela, koju je napravio Mustafa Ahmed Ez-Zerka, spominjući sedam različitih faza, prihvatljiva za objašnjenje ovog fenomena i savremenu kodifikaciju islamskog prava. Sedmu fazu koja obuhvata razvoj fikha, kako kaže autor, od pojave „Medželle“ do danas, karakterišu tri bitne stvari od kojih je prva: Uzimanje i proglašavanje „Medželletul-ahkjamul-a`dlijje“ kao općeg građanskog zakona uzetog iz hanefijskog fikha. U poglavlju Građansko pravo, Opšta enciklopedija Larousse, spominje se da bivša zemlja Jugoslavija, u razdoblju između dva svjetska rata, Prvog i Drugog, nije imala jedinstvenu građansko-pravnu teritoriju, nego se sastojala iz šest pravnih područja od kojih je posebnograđansko-pravno područje činila Bosna i Hercegovina gdje „su se primenjivali otomanski svetovni zakoni (Medžele), muslimansko versko pravo (Šerijat), konfesionalna hrišćanska prava, običajno pravo i OAGZ kao dopunsko pravo” . Za poznavaoce Šerijata i islamskog fikha ova kvalifikacija o Šerijatu i Medželli je netačna, ali odražava stav konvencionalnih pravnika, njihovo nepoznavanje i nerazumijevanje biti šerijatskog prava. Niti je Medžella svjetovni zakon, dakle laički, niti Šerijat samo muslimansko vjersko pravo. To se vidi čak i iz originalnog naziva Medželle koji stoji u naslovu prijevoda na bosanski jezik – Medželle i ahkjami šerije, i upućuje na općepoznatu kodifikaciju šerijatskog prava ili hanefijskog mezheba u tzv. fikhu mua`melata... Glavna karakteristika fikhskih pravnih zbornika leži u činjenici velike disperzije i nejedinstva pravnih stavova i mišljenja. Mišljenja su davali pravni eksperti kroz pravno rezonovanje koje je bilo, bez obzira na sve, legitimno i po uvjetima metodologije islamske jurisprudencije. Radilo se o tzv. fikhu tefsiri i tefsili (komentar i naučna objašnjenja) deriviranom naučnom metodologijom iz temeljnih tekstova i izvora Šerijata kao najveća i najobimnija pravna baština koju je svijet upoznao. Predstavljena je u pravnim školama (mezhebima) poznatih učenjaka sa razlazom metodološke i pravno-praktične prirode koja je pričinjavala teškoću u primjeni. Bio je to dovoljan razlog da se pokuša novi vid kodifikacije, koja će se ostvariti izradom Medželle, čija je najveća odlika ta što se njome napravila razlika između naučnog – stručnog prava koje se objašnjava, predaje i tumači, i prava koje je materijalni sudski izvor u vidu samo jednog odabranog stava pretvorenog u član/paragraf. To je epohalni, revolucionarni preokret u primjeni islamskog fikha, te se s pravom može smatrati novom paradigmom primjene kodifikovanog, šerijatskog, materijalnog prava u sudstvu i velikim korakom ka uniformnom, jedinstvenom tumačenju i primjeni prava i jedinstvenosti sudske prakse. Pravna osnova za sve ovo potvrđena je i objašnjena u stavu 1801. Medželle u kojem se kaže da ako sultan izda naredbu/ukaz da se postupi po nekom stavu, iz razloga što je to u korist ljudi i što je primjerenije za savremeno doba, onda nije u ingerenciji sudije da sudi i radi po nekomdrugom mišljenju i stavu. Ako bi to učinio, njegova odluka nije izvršna i sprovodiva. Potvrda za to je i stav 16. Medželle koji glasi: Idžtihad, stav nekog pravnog eksperta ne dokida se idžtihadom, pravnim rezonom istog takvog drugog eksperta.

MG P70 (F)