ISBN: Ostalo
Tematika: Književnost
Godina izdanja: Posle 1950.
Kulturno dobro: Predmet koji prodajem nije kulturno dobro ili ovlašćena institucija odbija pravo preče kupovine
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Retko sa omotom. Unutra odlično očuvano.

Autor - osoba Bejdeba, oko 300 pne
Naslov Kelila i Dimna : stare indiske pripovijetke / [preveo s arapskog jezika Besim Korkut ; naslovnu stranu, omot i ilustracije izradio Vlado Vojnović]
Ostali naslovi Pančanatra
Vrsta građe kratka proza
Ciljna grupa odrasli, ozbiljna (nije lepa knjiž.)
Jezik hrvatski
Godina 1953
Izdavanje i proizvodnja Sarajevo : Svjetlost, 1953
Fizički opis VII,198 str. : ilustr. ; 21 cm
Drugi autori - osoba Korkut, Besim, 1904-1975 (prevodilac)
Korkut, Besim, 1904-1975 (prevodilac)
Vojnović, Vlado (ilustrator)
Zbirka Strana književnost
(Karton)
Napomene Prema predgovoru autor je Bejdeba
Bilješka / prevodilac : str.V-VII.
Predmetne odrednice Indijska književnost -- Pripovetke -- Antologije

PORED poznatih starih indijskih epova „Mahabharate“ i „Ramajane“, pored čuvenih staroindijskih himni „Rigvede“, veoma omiljeni oblik stare indijske književnosti bile su „stare pripovijetke“ („purana“) koje sadrže legende, bajke i basne. Jedno od najčuvenijih djela te vrste jeste, bez sumnje, „Pančatantra“ ili, u arapskoj verziji, „Kelila i Dimna“. (Naziv „Kelila i Dimna“ dobila je „Pančatantra“ po imenima dva šakala, glavnih junaka najveće pripovijetke „Lav i vo“, čija imena na sanskritskom glase: Karataka i Damanaka.)
„Pančatantru“ je napisao na sanskritskom jeziku indijski filozof i brahmanski prvosveštenik Bejdeba, koji je živio u Kašmiru oko 300 godina prije naše ere. Za vladavine najslavnijeg persijskog cara, Enuširvana Pravednog (531–579), prevedena je „Pančatantra“, kako se to vidi iz uvoda, u prvoj polovini VI vijeka sa sanskrita na pehleviski jezik, tadašnji književni jezik stare Persije.
O piscu „Pančatantre“, filozofu Bejdebi, o njenom prevodiocu na pehleviski jezik, ljekaru Berzevejhu, kao i o piscu uvoda, Persijancu Behnudu, sinu Sehvanovom, ne zna se ništa podrobnije.
U VIII vijeku, u doba kada Arapi, osvojivši Persiju i prostrane i bogate krajeve negdašnjeg Vizantijskog carstva, Siriju, Egipat i Sjevernu Afriku, uspijevaju da prevedu na arapski jezik sva značajnija djela indijskih, grčkih i persijskih mudraca, poznati arapski književnik Abdulah ibn El-Mukafa, rodom Persijanac, prevede na arapski jezik „Pančatantru“ i tako sačuva od zaborava ovo značajno književno djelo, jer su se tokom stoljeća i sanskritski original i pehleviski prevod zagubili.
Prevodilac „Pančatantre“ na arapski jezik Abdulah ibn El-Mukafa rođen je u persijskom gradu Huzu. Otac mu je bio visoki poreski službenik istočnih provincija tadašnje ogromne arapske države. Mladi Abdulah se, živeći u izobilju, vrlo rano odao nauci i književnosti. Već u dvadesetoj godini života bio je čuven kao izvanredan majstor stila i znalac arapskog jezika. Primivši islam, on po ondašnjem običaju stupa u svitu i službu Ise ibn Alije, strica prve dvojice abasovićkih halifa, Ebul-Abasa Es-Sefaha (749–754) i Ebu Džafera El-Mensura (754–775). Mladi književnik Abdulah ibn El-Mukafa napisao je nekoliko originalnih književnih djela, a nekoliko ih je i preveo sa persijskog jezika. Živio je najviše u Basri, tada glavnom gradu istočnih provincija arapske države, centru književnika i učenih ljudi. Slobodouman, kritičnog duha, oštra jezika i pod sumnjom da je bezvjerac, Abdulah ibn El-Mukafa se brzo zamjerio tadašnjem namjesniku istočnih provincija abasovićke države Sufjanu ibn Muaviji, pa ga ovaj, po odobrenju bagdadskog halife Ebu Džafera El-Mensura, kome se Abdulah takođe jako bio zamjerio, na grozan način pogubi. Stradao je, dakle, u naponu svoga stvaralaštva, u 32. godini života.
Stare indijske pripovijetke „Kelila i Dimna“ („Pančatantra“) zbirka su kraćih i dužih basni u kojima su vrlo duhovito i misaono obrađene raznolike teme iz ljudskog života i kazane mnoge opšteljudske istine. U tim pripovijetkama se govori mahom u tonu moralizatorsko-didaktičnom o prijateljstvu, o zlu i dobru, o čovjeku i njegovom odnosu prema drugim ljudima, o vlasti i vlastodršcima, o sreći i nesreći, o pravdi, nepravdi i pravosuđu, o ljubavi itd.
Indijski filozof i brahmanski prvosveštenik Bejdeba, tvorac „Pančatantre“, prožeo je, sasvim shvatljivo, sižee pojedinih basni svojim religioznim refleksijama, pokušavši da svojim mislima da pečat shvatanja i morala brahmanske religije. Prevodioci na persijski i arapski jezik, svaki na svoj način i u duhu svojih religioznih shvatanja, pokušali su takođe da sačuvaju taj izrazito moralizatorsko-didaktični ton djela. Međutim, ni sva religiozna zamagljivanja osnovnih sižea „Kelile i Dimne“, ni sva isticanja religioznih ideja o sudbinskoj predodređenosti ljudskog života u prvi plan, koji su, uzgred budi rečeno, danas pravi anakronizam, nisu mogli da umanje onu istinsku vrijednost i estetsku ljepotu djela. Ono bitno u „Kelili i Dimni“ – istočnjačka mudrost kao izraz životnog narodnog iskustva, duhovita igra ljudske misli koja impresionira, snažne analize ljudskih karaktera, skepsa kojom je prožeta svaka misao i koja svakoj misli daje osobitu draž – to je sačuvano, to se ničim nije moglo zasjeniti.
Kao izraz utančane istočnjačke filozofske misli kazane u finim metaforama i alegorijama i izražene aforističkim stilom i biranom riječju, „Kelila i Dimna“ je zato i prevođena sa arapskog na mnoge jezike (sirijski, grčki, hebrejski, latinski, novopersijski, mongolski, etiopski, španski, engleski, francuski, njemački, malajski, turski i ruski), zato su je i Arapi tri puta pretakali u stihove, samo se, nažalost, nijedan od tih arapskih prepjeva nije sačuvao.
Pa ne samo to. Ovo impozantno istočnjačko djelo svojim sižeom i mišlju oplodilo je mnoga istočnjačka remek-djela, među kojima i „Hiljadu i jednu noć“, i ono je dolazilo u strane književnosti u raznim skraćenim i preinačavanim verzijama. Jedna od takvih verzija, koja je u srednjovjekovnu srpsku književnost u XIII vijeku došla preko vizantijske književnosti, jeste roman „Stefanit i Ihnilat“.
Ovo nekoliko riječi napisanih o „Kelili i Dimni“ ne mogu ni izdaleka da dočaraju snagu i ljepotu djela. Ono će samo za sebe i samo o sebi reći i mnogo više i mnogo ljepše od nas.
Sarajevo, jula 1952.
Prevodilac

MG161 (NS)