Godina izdanja: 1990
ISBN: 86-81563-01-7
Oblast: Alternativna istorija
Autor: Domaći
Jezik: Srpski

Dosije 1990 691 strana

odlična očuvanost

Osnovna teza autorke jeste da Srbi predstavljaju veoma star narod sa kontinuitetom koji seže duboko u praistoriju i antičko doba, mnogo pre perioda koji prihvata savremena istoriografija.

Olga Luković-Pjanović nastoji da pokaže da:

Srbi nisu doselili na Balkan u 6–7. veku,
srpsko prisustvo na Balkanu ima mnogo starije korene,
brojni antički i praistorijski narodi imaju veze sa Srbima,
evropska istorija potcenjuje ili prikriva ulogu Srba.

Strukturalni pregled

1. Kritika zvanične istorije

Autorka osporava tradicionalnu teoriju o doseljavanju Slovena na Balkan.

Analizira:

vizantijske izvore,
srednjovekovne hronike,
kasnija istorijska tumačenja.

Glavna ideja: postojeća istorijska paradigma je pogrešna ili nepotpuna.

2. Autohtonost Srba

Centralni deo knjige posvećen je tvrdnji da su Srbi autohtoni narod Balkana.

Autorka pokušava da poveže Srbe sa:

Ilirima,
Tračanima,
Dardanima,
drugim antičkim populacijama.

3. Jezičke analize

Veliki broj argumenata zasniva se na etimologijama.

Porede se:

nazivi reka,
gradova,
planina,
lična imena,
antički toponimi.

Autorka smatra da mnogi od njih ukazuju na veoma staro prisustvo Srba.

4. Srbi u svetskoj istoriji

U pojedinim delovima iznose se tvrdnje o mnogo široj istorijskoj ulozi Srba nego što je prihvaćeno u standardnoj istoriografiji.

Pokušavaju se uspostaviti veze između Srba i različitih drevnih civilizacija.

5. Kulturni kontinuitet

Knjiga naglašava:

kontinuitet običaja,
mitologije,
religijskih predstava,
narodnih tradicija.

Autorka smatra da oni predstavljaju dokaz veoma duboke istorijske ukorenjenosti.

Ključne teme

Autohtonizam

Ideja da su Srbi starosedelačko stanovništvo Balkana.

Istorijski kontinuitet

Povezivanje praistorije, antike i savremenog doba.

Jezik kao dokaz

Etimološka tumačenja istorijskih procesa.

Nacionalni identitet

Potraga za dubokim istorijskim korenima.

Revizija istorije

Preispitivanje prihvaćenih naučnih modela.

Metodologija

Autorka koristi:

istorijske izvore,
lingvistička poređenja,
etimologije,
mitološke motive,
kulturne analogije.

Međutim, stručni istoričari i lingvisti često ukazuju da:

mnoge etimologije nisu metodološki utemeljene,
zaključci prevazilaze raspoložive dokaze,
izvori se tumače selektivno,
arheološki i lingvistički nalazi ne potvrđuju glavne teze knjige.

Mesto u srpskoj kulturi

Bez obzira na akademske kritike, knjiga je stekla značajnu popularnost među čitaocima zainteresovanim za:

poreklo Srba,
alternativnu istoriju,
nacionalni identitet,
zaboravljene ili marginalizovane istorijske teorije.

Često se pominje zajedno sa delima autora autohtonističkog pravca.

Kako je ocenjuje nauka?

Savremena akademska istoriografija uglavnom smatra da:

Srbi pripadaju južnoslovenskim narodima,
njihovo etničko formiranje treba posmatrati u ranom srednjem veku,
ne postoje pouzdani dokazi koji bi potvrdili većinu tvrdnji iz knjige.

Zbog toga se delo ne koristi kao standardna naučna literatura u istorijskim istraživanjima.

Značaj knjige

Njena važnost nije toliko u naučnom uticaju koliko u:

popularizaciji interesovanja za prošlost,
otvaranju rasprava o poreklu naroda,
razumevanju razvoja autohtonističkih ideja u srpskoj kulturi krajem 20. veka.

Zaključak

„Srbi... narod najstariji“ predstavlja pokušaj da se istorija Srba rekonstruiše kroz autohtonističku perspektivu koja naglašava veoma dubok istorijski kontinuitet na Balkanu. Knjiga je imala značajan odjek među širom publikom, ali njene glavne teze nisu prihvaćene u savremenoj nauci zbog nedostatka dovoljno pouzdanih istorijskih, arheoloških i lingvističkih dokaza.

Njena centralna poruka glasi:

Srbi su, prema autorkinom tumačenju, jedan od najstarijih evropskih naroda sa kontinuitetom koji seže mnogo dalje u prošlost nego što to prihvata zvanična istoriografija.