ISBN: 1
Godina izdanja: 1964
Jezik: Srpski
Autor: Strani

Autor: Džems Fenimor Kuper / James Fenimore Cooper
Ilustracije: Đurđe Teodorović
Omot: Mihailo Miša Pisanjuk
Izdavač: Mlado pokolenje, Beograd
Edicija: Biblioteka Plava ptica
Godina: 1964
Obim: 412 str.

Knjiga „Izvidnik“ (engl. The Pathfinder, or The Inland Sea) je čuveni pustolovni roman američkog pisca Džemsa Fenimora Kupera, objavljen 1840. godine. Ovo delo predstavlja sastavni deo njegovog čuvenog petodelnog ciklusa „Romani o Kožnoj Čarapi“ (engl. Leatherstocking Tales), koji prati život glavnog junaka Natija Bampoa (poznatog pod nadimcima Oko Sokolovo, Kožna Čarapa, Lovac na jelene i Izvidnik).

Radnja se odvija u Severnoj Americi tokom Francuskog i indijanskog rata (sredina 18. veka), uglavnom oko Velikih jezera (jezero Ontario).

Džejms Fenimor Kuper (James Fenimore Cooper) bio je prvi veliki američki romanopisac koji je stekao svetsku slavu svojim istorijskim romanima o životu na američkoj granici i kolonijalnom dobu. Rođen je 15. septembra 1789. godine, a preminuo je 14. septembra 1851. godine. Najpoznatiji je kao autor kultnog avanturističkog romana „Poslednji Mohikanac” (1826) i tvorac književnog lika Netija Bampoa (Kokošije Oko / Kožna Čarapa).

Rođen je u Burlington, Nju Džerziju. Detinjstvo je proveo u Kuperstaunu u državi Njujork, naselju koje je osnovao njegov otac Vilijam Kuper na sopstvenom zemljištu. Sa samo 13 godina upisao je prestižni Univerzitet Jejl (Yale University), ali je ubrzo izbačen zbog lošeg vladanja i opasnih nestašluka (poput zaključavanja magarca u profesorsku kabinet-učionicu).

Nakon neuspeha na fakultetu, Kuper se otisnuo na more. Radio je kao običan mornar kako bi stekao iskustvo. Godine 1808. pridružio se mornarici SAD gde je dobio čin oficirskog pitomca (midshipman). Godine 1811. oženio se Suzanom Avgustom de Lansi. Na njen zahtev napustio je pomorsku karijeru i posvetio se porodičnom životu.

Književnu karijeru započeo je sasvim slučajno, nakon što se kladio sa suprugom da može da napiše bolju knjigu od one koju je u tom trenutku čitao. Postao je otac američkog istorijskog romana, spajajući istorijske činjenice sa izmišljenim zapletima.

Njegovo najznačajnije dostignuće je ciklus od pet romana poznat kao „Priče o Kožnoj Čarapi” (Leatherstocking Tales) koji prati život izviđača Netija Bampoa:
- „Pioniri” (The Pioneers, 1823) – prvi napisani roman iz serijala.
- „Poslednji Mohikanac” (The Last of the Mohicans, 1826) – Kuperovo remek-delo o Francusko-indijanskom ratu.
- „Prerija” (The Prairie, 1827) – hronološki poslednji period života glavnog junaka.
- „Pratilac tragova” (The Pathfinder, 1840) – roman fokusiran na Kuperovo pomorsko iskustvo na Velikim jezerima.
- „Lovac na jelene” (The Deerslayer, 1841) – prikazuje ranu mladost Netija Bampoa.

Pored indijanskih i graničarskih tema, pisao je i izuzetno cenjene pomorske romane kao što su The Red Rover i The Sea Lions, kojima su se divili pisci poput Hermana Melvila i Džozefa Konrada.

Od 1826. do 1833. godine živeo je sa porodicom u Evropi, gde se družio sa istaknutim ličnostima tog doba, uključujući Metiua Brejdija i ser Valtera Skota. Tada je aktivno branio američke demokratske ideale od evropskih predrasuda. Po povratku u domovinu, postao je oštar kritičar američkog materijalizma, štampe i političke scene. Zbog svojih stavova izgubio je deo popularnosti i često bio na sudu zbog tužbi za klevetu protiv novina.

Kuper je preminuo od kapi u Kuperstaunu 1851. godine, ostavivši iza sebe ogroman uticaj na razvoj autohtone američke književnosti.


Đurđe Teodorović (1907–1986) - Reč je o izuzetno važnom jugoslovenskom i srpskom akademskom slikaru, profesoru i svestranom likovnom stvaraocu čiji rad na ilustrovanju knjiga predstavlja poseban dragulj u njegovoj bogatoj karijeri.

Rođen je u Obrovcu (Bačka), a umetničko školovanje završio je u Beogradu kod čuvenih profesora Bete Vukanović, Ljubomira Ivanovića i Milana Milovanovića, nakon čega se usavršavao u Parizu. Tokom 1930-ih godina bio je jedan od ključnih osnivača borbene, društveno angažovane umetničke grupe „Život“ (zajedno sa Đorđem Andrejevićem Kunom i Mošom Pijade). Bio je dugogodišnji uvaženi redovni profesor na Fakultetu likovnih umetnosti (FLU) u Beogradu. Iako je počeo u duhu socrealizma, nakon pedesetih godina prelazi u modernije tokove, istražujući geometrijski ekspresionizam i igru formama.

Đurđe Teodorović je bio pre svega vrhunski crtač, što dokazuje i njegova bogata karijera karikaturiste za listove poput NIN-a i Ošišanog ježa. Kada je ilustrovao avanturističke knjige poput Kuperovog Izvidnika, u svoj rad je unosi jedinstven stil.


Mihailo Miša Pisanjuk (1934–2016) je bio još jedno izuzetno veliko ime jugoslovenske primenjene umetnosti i grafičkog dizajna. Diplomirao je 1960. godine na grafičkom odseku Fakulteta primenjenih umetnosti u Beogradu. Iako je uradio omote i ilustracije za stotine knjiga, Pisanjuk je milionima ljudi sa prostora bivše Jugoslavije najpoznatiji kao glavni ilustrator kultnog „Bukvara“ (autora Vuka Milatovića i Anastasije Ivković), uz koji su generacije prvaka učile da pišu. Njegove prepoznatljive ptičice, frizure likova i čuveni pas Fifi obeležili su odrastanje na našim prostorima. Dobitnik je prestižnih priznanja, uključujući nagradu „Zlatno pero“ 1971. godine, kao i nagrade za ilustracije slikovnica (poput Divna divljina 1988). Često je sarađivao sa Desankom Maksimović na njenim knjigama za decu (Pisma iz šume, Bajka o labudu).